Çin'den Doların Alternatifi Olarak Yuan'a Yönelik Adım

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, yuanın küresel rezerv para olma hedefine ulaşması gerektiğini belirterek, Pekin'in uluslararası finans sisteminde daha etkili bir rol oynamayı planladığını açıkladı.

Bugün İngiliz Financial Times gazetesinde yer alan habere göre, Çin Komünist Partisi'nin ideoloji dergisi Qiushi'de yayınlanan bir makalede, Şi, Çin'in “güçlü bir para birimi” oluşturmasının önemine vurgu yaptı. Bu para biriminin uluslararası ticaret, yatırım ve döviz piyasalarında yaygın olarak kullanılmasının yanı sıra rezerv para statüsüne ulaşması gerektiğini ifade etti.

Uzun zamandır yuanın uluslararasılaşmasını teşvik eden Çin yönetimi, Şi'nin güçlü bir para birimi oluşturma hedefini bu denli net şekilde ifade etmesiyle dikkatleri üzerine çekti. Ayrıca bu hedefin altında yatan finansal altyapının da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

2024'DEN İP UÇLARI

Şi'ye göre, Çin'in etkin bir para politikası uygulayacak “güçlü bir merkez bankasına”, küresel ölçekte rekabet edebilecek finansal kurumlardan oluşan bir yapıya ve “küresel sermaye çekebilecek” uluslararası finans merkezlerine ihtiyacı bulunuyor.

Yorumların, Şi'nin 2024 yılına yönelik yaptığı fakat kamuoyuna açıklanmayan bir konuşmanın parçası olduğu ifade edildi.

Şi'nin açıklamaları, küresel piyasalardaki belirsizliklerin arttığı bir dönemde gündeme geldi. ABD Başkanı Donald Trump'ın zayıf doların faydalı olduğunu vurgulaması, ABD Merkez Bankası'ndaki yönetim değişiklikleri ile jeopolitik gerilimler, merkez bankalarını dolar varlıklarındaki riskleri yeniden değerlendirmeye yönlendirdi.

“KÜRESEL DÜZENDEKİ DEĞİŞİM”

Pantheon Macroeconomics'in kıdemli Çin ekonomisti Kelvin Lam, “Çin, küresel düzende yaşanan dinamikleri her zamankinden daha fazla hissediyor” yorumunu yaptı. Lam'a göre, Şi'nin yuana yaptığı vurgu, “küresel düzenin son dönemde yaşadığı değişimlerin bir yansıması” olarak değerlendirilmelidir.

Çin Merkez Bankası Başkanı Pan Gongsheng de geçtiğimiz yıl Şanghay'da yaptığı bir konuşmada yeni bir küresel para düzeninin ortaya çıkacağını belirterek, yuanın “çok kutuplu bir uluslararası para sistemi içerisinde” diğer para birimleriyle rekabete gireceğini kaydetmişti.

The Asia Group’un Çin Direktörü Han Shen Lin, Pekin’in hedefini “Pekin, yuanın ciddi bir küresel para birimi olmasını istiyor. Amaç, doları aniden tahtından etmek değil; dağılma sürecindeki finansal düzende ABD'nin etkisini sınırlayacak stratejik bir denge yaratmak” sözleriyle özetledi.

YUANIN TİCARETTEKİ YERİ GÜÇLENİYOR

2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında yuan, ticaret finansmanında ikinci en büyük para birimi haline geldi. Ancak resmi rezervlerdeki payı hala sınırlı kalıyor. IMF verilerine göre, 2025'in üçüncü çeyreği itibarıyla dolar global rezervlerin yaklaşık %57'sini oluştururken (bu oran 2000'de %71'di), Euro yaklaşık %20'lik bir paya sahip. Yuan ise %1,93 ile altıncı sırada yer alıyor.

Uzmanlar, global yatırımcıların ve merkez bankalarının daha fazla yuan bulundurabilmesi için sermaye hesabının açılması ve para biriminin tam konvertibilite kazanmasının kritik olduğunu vurguluyor.

Ayrıca, Çin'in ticaret ortakları, yuanın düşük değerli olduğu iddiasıyla daha hızlı bir değer artışı çağrısında bulunuyor. Bu görüşe göre zayıf yuan, Çin'in ihracatını ucuzlatarak geçen yıl 1,2 trilyon dolara ulaşan rekor ticaret fazlasını destekliyor.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva ise geçtiğimiz yılın sonunda Çin'e, ekonomideki “dengesizlikleri” düzeltme çağrısında bulunmuş ve enflasyonun “gerçek döviz kurunda önemli bir kayba neden olduğunu” belirtmiştir.

Çin Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Zou Lan, geçtiğimiz ay yapılan bir konferansta, Çin'in ticari avantaj sağlamak amacıyla zayıf bir yuan kullanma amacı olmadığını ifade etti.

DOLAR KARŞISINDA GÜÇLENİYOR, EURO'YA KARŞI ZAYIFLAYOR

Pekin yönetimi, zayıflayan dolar karşısında yuanın 7 seviyesinin üzerine güçlenmesine olanak tanıyarak, ılımlı bir değer artışını teşvik etti. Fakat yuan, Euro karşısında hala değer kaybetmeye devam ediyor.

Kelvin Lam, “Çin’in döviz politikasının ana hedefi yuanın istikrarlı kalmasını sağlamak ve değer saklama aracını korumaktır.” dedi.

China Galaxy Securities Başekonomisti Zhang Jun, etkili iç büyüme ve yeni teknolojilerdeki gelişmelerin uzun vadede yuanın değer kazanımını destekleyeceğini dile getirdi.

Han Shen Lin'e göre, Şi'nin açıklamaları döviz piyasalarını köklü bir şekilde değiştirmeyecek, ancak bu açıklamalar yatırımcıların farkında olduğu uzun vadeli eğilimleri pekiştirecek.

Sonuç olarak, Pekin yönetiminin dolardaki küresel hakimiyetin sorgulanabildiği bir süreçte, kendi para birimlerini güçlendirmek için adımlar atmaya hazırlandığı gözlemleniyor.