İngiliz Ekonomisine Brexit Etkisi

Brexit'in İngiltere ekonomisine sağladığı maliyet, resmi tahminlerin neredeyse iki katına ulaştı.

Bloomberg'in raporuna göre, İngiltere Merkez Bankası'ndan (BOE) kıdemli bir ekonomistin de aralarında bulunduğu uzmanlar tarafından hazırlanan yeni bir çalışma, 2016'daki Avrupa Birliği'nden ayrılma kararının son 10 yılda İngiltere ekonomisine kişi başı yüzde 6–8 oranında büyüme kaybı yaşattığını ortaya koydu. Bu oran, OBR’nin (Bütçe Sorumluluk Ofisi) açıkladığı yüzde 4'lük etkinin oldukça üzerinde.

ABD Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (NBER) tarafından yayımlanan ve BOE ekonomisti Philip Bunn'ın da ortak yazarları arasında bulunduğu “Brexit’in Ekonomik Etkisi” başlıklı çalışma, Maliye Bakanı Rachel Reeves’in gelecek hafta açıklaması beklenen bütçe öncesinde dikkat çekiyor. Reeves'in bütçede büyüme tahminlerindeki keskin düşüşün bir kısmını Brexit'e bağlaması öngörülüyor.

Ekonomik Düşüş ve Mali Yük Arttı

Reeves'in mart ayında sunduğu mali beyannameye göre, OBR’nin verimlilik varsayımında yaptığı kesintinin kamu maliyesinde yaklaşık 20 milyar sterlinlik bir bozulmaya yol açması bekleniyor. Hükümetin bu açığı vergi artışlarıyla kapatması beklenirken, NBER çalışması, Brexit'in 2016'dan bu yana verimliliği tek başına yüzde 3–4 oranında düşürdüğünü gösteriyor. Yatırım, istihdam ve talep üzerinde de ciddi baskılar meydana geldiğiaçıklanmaktadır.

Reeves, geçen ay IMF toplantılarında, “Birleşik Krallık’ın verimlilik sorunu, ülkenin Avrupa Birliği’nden ayrılma şekli nedeniyle daha da derinleşti” dedi. BOE Başkanı Andrew Bailey de Brexit'in “öngörülebilir gelecekte” büyümeyi olumsuz etkileyeceğini dile getirdi.

Kamuoyu ve Siyasi Dengeler Değişiyor

Brexit’e yönelik kamuoyundaki destek de azalmaya başladı. YouGov'un yaz aylarında gerçekleştirdiği ankette, katılımcıların yüzde 56’sı ülkenin AB’den ayrılmasının yanlış bir karar olduğunu ifade etti.

İktidardaki İşçi Partisi, Brexit sonrası kaybedilen ekonomik çıktının bir kısmını geri kazanmak ve vergi gelirlerini artırmak amacıyla AB ile ilişkileri yeniden düzenlemek istiyor. Reeves’in bütçede 30 milyar sterline kadar vergi artışı açıklaması bekleniyor. Eğer ülkenin GSYH’si Brexit öncesi senaryoya göre yüzde 6 daha yüksek olsaydı, hazine yılda 60 milyar sterlin ek gelirle bu vergilere ihtiyaç duymayacaktı.

Birleşik Krallık, AB Tek Pazar ve Gümrük Birliği’nden Ocak 2021’de ayrıldı ve yerine Brexit'in mimarı Nigel Farage’ın talesinin bir kısmını karşılayan Serbest Ticaret Anlaşması’nı detaylandırdı. Bu süreçte Farage’ın Reform UK Partisi, kamuoyu yoklamalarında güçlü bir konuma yükseldi.

Araştırmanın Bulguları: Etki Zamanla Derinleşiyor

NBER çalışması, ticarette beklenenden daha düşük görünen etkinin ekonominin genelinde daha büyük etkilere yol açtığını vurguluyor. BOE Para Politikası Komitesi üyesi Swati Dhingra, Bristol Üniversitesi’nde yaptığı açıklamada firmaların yatırım, verimlilik ve faaliyetlerinde belirgin bozulmalar yaşadığını belirtti.

Araştırmada, Brexit etkisinin zamanla biriktiği, 2018’de belirginleşmediği ancak belirsizliğin uzaması, ticaret engellerinin artması ve firmaların kaynaklarını üretken olmayan alanlara kaydırmasıyla etkilerin hızlandığı ifade edildi. 2021’de GSYH kaybı yüzde 4–6 aralığındayken, 2025’te bu açığın yüzde 6–8 seviyelerine ulaşacağı tahmin ediliyor.

Ekonomi üzerindeki bu baskı, artan belirsizlik, zayıflayan yatırım, düşen talep, istihdam kayıpları ve inovasyon alanındaki gerileme gibi faktörlerden kaynaklanmaktadır.

Uzmanlar, bulguların güvenilirliğini artırmak amacıyla hem makroekonomik göstergeleri hem de firma düzeyindeki verileri birlikte analiz etti. Bu kapsamda, referandum öncesi ekonomik davranışları Birleşik Krallık’a benzeyen ülkelerin ağırlıklı ortalamasıyla model oluşturuldu. Ayrıca firmalar, AB ile etkileşim seviyelerine göre incelenerek, her iki yaklaşımın da birbirini doğrulayan bulgular verdiği görülmüştür.