Stanford Üniversitesi'ne bağlı SLAC Laboratuvarı'ndan bilim insanları, 1000 yıldan daha eski bir parşömen üzerinde gerçekleştirdikleri taramalar sonucu, insanlık tarihinin bilinen en eski gece gökyüzü haritasını ortaya çıkardı.
Araştırmacılar, Antik Çağ'ın en önemli astronomlarından biri olarak kabul edilen Hipparkhos'un kayıp yıldız katalogunu yeniden keşfetti.
Bu önemli keşif, Washington’daki Museum of the Bible koleksiyonunda yer alan Codex Climaci Rescriptus adlı el yazması üzerinde gerçekleştirilen X-ışını taramaları sayesinde mümkün oldu.
Söz konusu el yazması, eski metnin kazınıp yeniden yazıldığı bir parşömende bulunuyor. Orta Çağ'da parşömen oldukça pahalı olduğu için keşişler, eski metinleri silerek üzerine yeni metinler yazıyorlardı.
Bu parşömen üzerindeki Yunanca astronomi metni, daha sonra 6-7. yüzyıla ait bir dini metinle kaplanmıştı.
Araştırma ekibi, X-ışını floresans teknolojisi kullanarak farklı dönemlerde kullanılan mürekkeplerin kimyasal izlerini ayırdı. Üstteki dini metin demir açısından zengin mürekkeple yazılırken, alttaki antik Yunanca metin kalsiyum içeriyordu. Bu fark sayesinde bilim insanları üstteki yazıyı kaldırmadan alttaki yıldız koordinatlarını “görmeyi” başardı.
Projeyi yöneten araştırmacılardan Victor Gysembergh, elde edilen yıldız koordinatlarının çıplak gözle yapılan gözlemler için olağanüstü derecede hassas olduğunu belirtti. Gysembergh, “Bu keşif, insanların 2 bin yıl önce bilimi nasıl bu kadar hızlı geliştirebildiğini anlamamıza yardımcı olacak” ifadelerini kullanarak, antik astronomların doğruluğunun modern bilim insanlarını bile şaşırttığını vurguladı.
Araştırmanın bir sonraki aşamasında, antik Yunanca uzmanlarının metni çevirerek Hipparkhos'un kayıp yıldız kataloğunu tamamen yeniden oluşturmayı hedeflediği belirtiliyor. Bilim insanları, bu çalışmanın geçmiş uygarlıkların bilimsel yöntemlerini anlamada büyük bir dönüm noktası olacağını ve daha fazla tarihi belgenin modern teknolojiyle okunabileceğini ifade ediyor.
