ABD ve İsrail’in İran’a yönelik yürüttüğü savaşın henüz sona ermemesine rağmen, ortaya çıkan tabloya ilişkin değerlendirmeler netleşmeye başladı. Analistlere göre çatışmalar, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun elini güçlendirirken, ABD Başkanı Donald Trump için riskleri artırıyor.
Uzmanlar, savaşın İsrail’de siyasi gündemi Gazze’den İran’a kaydırdığını ve Netanyahu’nun güvenlik politikaları etrafında daha geniş bir toplumsal destek oluşturduğunu belirtiyor.
Netanyahu için Siyasi Kazanım
Analistlere göre İsrail’de İran’a karşı yürütülen savaş, “zorunlu bir mücadele” olarak görülüyor. Bu durum, Netanyahu’nun hem güvenlik hem de ekonomik yönetim konularındaki söylemini güçlendiriyor.
Orta Doğu uzmanı Aaron David Miller, “Ortada açık bir kazanan ve kaybeden var. Netanyahu açık ara kazanan” değerlendirmesinde bulundu.
İsrail’in İran’ın askeri ve nükleer altyapısına yönelik operasyonları ve üst düzey isimleri hedef alan saldırıları, Netanyahu’nun iç politikadaki konumunu kısa vadede sağlamlaştırdı.
Trump için Zor Seçenekler
Aynı süreç, ABD Başkanı Trump açısından daha karmaşık bir tablo ortaya koyuyor. Analistlere göre Trump, net bir çıkış stratejisi bulunmayan bir çatışmanın içinde kalmış durumda.
Trump’ın önünde üç temel seçenek olduğu belirtiliyor: Saldırıları sürdürmek, erken bir zafer ilan etmek ya da çatışmayı daha da tırmandırmak. Ancak bu seçeneklerin hiçbirinin kesin bir çözüm sunmadığı ifade ediliyor.
ABD istihbarat yetkilileri de İran yönetiminin zayıflamasına rağmen hâlâ ayakta olduğunu ve bölgedeki ABD çıkarlarını hedef alabilecek kapasiteyi koruduğunu belirtiyor.
Körfez Ülkeleri En Büyük Risk Altında
Uzmanlara göre savaşın en büyük maliyetini Körfez ülkeleri üstleniyor. İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırıları ile Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, bölgedeki enerji altyapısını ve ticaret yollarını tehdit ediyor.
Bu durum, küresel enerji piyasalarını etkilerken Körfez ülkelerinin güvenlik ve ekonomik istikrarını da riske atıyor.
ABD ve İsrail’in Risk Algısı Farklı
Analistlere göre ABD ve İsrail’in İran’a yönelik stratejilerinde risk algısı farklılık gösteriyor. İsrail, İran’ı varoluşsal bir tehdit olarak görürken, ABD daha çok uzun süreli bir savaşın ekonomik ve siyasi maliyetlerine odaklanıyor.
İsrail’in İran içindeki istikrarsızlığı daha fazla tolere edebileceği değerlendirilirken, ABD ve Körfez ülkelerinin enerji altyapısı ve ticaret yolları üzerindeki risklere daha açık olduğu belirtiliyor.
Savaşın Sonu Belirsiz
İsrail’de savaşın kamuoyu desteği yüksek olsa da bu durum henüz seçim anketlerine tam olarak yansımış değil. Netanyahu’nun koalisyonunun parlamentoda çoğunluk sağlamakta zorlandığı ifade ediliyor.
Uzmanlara göre savaşın nihai sonucu, İran yönetiminin zayıflayıp zayıflamayacağına bağlı olacak. İran rejiminin ayakta kalması durumunda, erken askeri kazanımların siyasi risklere dönüşebileceği belirtiliyor.
Öte yandan İsrail piyasalarındaki yükseliş ve para biriminin güçlü seyri kısa vadeli bir güven işareti olarak görülse de, savaşın uzaması halinde ortaya çıkabilecek maliyetlerin henüz tam olarak fiyatlanmadığı ifade ediliyor.
