İran’da ekonomik sıkıntıların yol açtığı rejim karşıtı protestolar sürerken, ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’a yönelik askeri müdahale tehdidini tekrar gündeme getirdi.
Trump, pazar gecesi yaptığı açıklamada, daha fazla protestocunun ölmesi durumunda İranlı yetkililerin “çok sert bir şekilde cezalandırılacağını” ifade etti.
Karakas’ta bir askeri tesis ziyaretindeyken, ABD tarafından gözaltına alınan Venezuela Devlet Başkanı Maduro’nun ardından, İran’ın Washington’un bir sonraki hedefi olup olmayacağına dair tartışmalar yeniden alevlendi.
İRAN BASINI KONUYA NASIL BAKIYOR?
Muhafazakar medya, İran’ın Venezuela’nın kaderini paylaşmasının mümkün olmadığına dikkat çeken yayınlar gerçekleştirdi.
Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in kıdemli danışmanlarından Ali Şamhani’ye yakın bir kaynak olan Nour News, İran’ın “azami baskı” politikası altında hedef ülkeler arasında yer aldığını, ancak “Venezuela tarzı doğrudan bir askeri müdahale”nin İran için gündemde olmadığını belirtti. Haberde, İran’ın sahip olduğu bölgesel müttefik ağı ve “stratejik derinliğinin”, olası bir saldırıyı “çok taraflı ve kontrol edilemez bir krize” yol açabileceği iddia edildi.
İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı Javan gazetesi, İran’ın “sadık askerleri, ulusal birliği, stratejik derinliği, bölgesel etkisi ve çeşitlendirilmiş ekonomisi” nedeniyle “Venezuela ile kıyaslanamaz” görüşünü paylaştı.
Sertlik yanlısı Vatan-e Emrooz gazetesi, ABD ordusunun İran’da Venezuela’dakine benzer bir baskın düzenleyip düzenleyemeyeceği konusunu ele alan bir analiz yayımladı.
Jahan haber sitesi ise Washington’un İran’a saldırmak için “yeterli gerekçe ya da bahane” bulamadığı yorumlarına yer verdi.
“GELİŞMELER YÖNETİCİLER İÇİN DERSLER İÇERİYOR”
Ancak Maduro’nun durumu, İran’ın dini lideri için de bir uyarı niteliği taşıyor olabilir diyen yorumcular mevcut. Reformist yorumcu Ahmad Zeidabadi, İran’daki sistemsel katılığın ve uyum sorunlarının, ülkeyi iç ve dış baskılara karşı benzer bir kırılgan hale getirebileceğini ifade etti.
İranlı Orta Doğu uzmanı Halil Aghapour, Aralık 2024’te görevden alınan eski Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile Maduro’nun İran ve Rusya tarafından desteklendiğini belirterek, bu gelişmelerin yöneticiler için önemli dersler içerdiğine dikkat çekti.
İranlı akademisyen Ali Şerifi Zarchi, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda Maduro’yu hedef alarak, “Büyük petrol zenginliğine rağmen halkını yoksul bırakan bir diktatör daha tarihin çöplüğüne katıldı” şeklinde ifadeler kullandı.
Gazeteci Amir Hüseyin Mosalla, Maduro’nun durumunu, “Birbirinin kaderinden ders almayan diktatörlerin kaçınılmaz sonu” olarak nitelendirdi ve Venezuela liderinin halk protestolarını görmezden geldiğini savundu.
Tartışmalar, İran’da son haftalarda artan protestoların gölgesinde sürüyor. Ulusal para biriminin değer kaybı ve azalan alım gücü sebebiyle başlayan gösteriler, İran’ın 20’den fazla eyaletine yayıldı. İnsan hakları örgütlerinin verilerine göre 28 Aralık’tan bu yana en az 35 protestocu hayatını kaybetti. Trump, ilk ölüm haberleri öncesinde yaptığı açıklamalarda “barışçıl protestocuların” ölmesi durumunda ABD’nin askeri müdahalede bulunacağını duyurmuştu.
