İsrail ve Lübnan arasında 1993’ten bu yana yapılan ilk üst düzey doğrudan görüşmeler, ABD’nin başkenti Washington DC’de gerçekleştirildi.
Görüşmeye, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD’nin Lübnan Büyükelçisi Michel Issa, Lübnan’ın ABD Büyükelçisi Nada Hamadeh, İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter ve ABD Dışişleri Bakanlığı Müşaviri Michel Needham katıldı.
GÖRÜŞME SONRASI ABD'DEN AÇIKLAMA
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Tommy Pigott, ABD'nin arabuluculuğunda Washington'da yapılan ve “1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme” olarak kayıtlara geçen görüşmeye ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Açıklamada, görüşmenin “çok verimli” geçtiği, ABD'nin iki ülkeyi tebrik ettiği ve ileriye dönük görüşmeler için bugünkü görüşmenin güçlü bir zemin oluşturduğu belirtildi.
Açıklamada, tüm tarafların karşılıklı olarak kararlaştırılan bir zaman ve yerde doğrudan müzakerelere başlamayı kabul ettiğini vurgulandı.
LÜBNAN'DAN 'TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ' VURGUSU
Lübnan tarafının, İsrail'in devam eden saldırılarına atıfla “Lübnan Devleti, 2024 Kasım'ında yapılan çatışmaların durdurulması duyurusunun tam olarak uygulanmasının acil bir ihtiyaç olduğunu yeniden teyit ederek, toprak bütünlüğü ve tam devlet egemenliği ilkelerini vurguladı” şeklindeki ifadesi açıklamada yer aldı.
ABD ile İsrail'in Hizbullah konusundaki beklentilerinin net bir şekilde ortaya konduğu belirtilen açıklamada, “ABD, görüşmelerin 2024 anlaşmasının kapsamını aşarak kapsamlı bir barış anlaşmasına varabileceğini umduğunu belirtti. ABD, Hizbullah'ın devam eden saldırılarına karşı kendini savunma hakkı konusunda İsrail'e desteğini de ifade etti” değerlendirmesi yapıldı.
Ayrıca bundan sonraki görüşmelerin de ABD'nin arabuluculuğunda yapılması gerektiği vurgulanan açıklamada, Lübnan'ın yeniden inşasına yönelik olası yardımlarla ilgili konuların da ele alınacağı belirtildi.
İsrail'in görüşmedeki yaklaşımına ilişkin ise “İsrail Devleti, Lübnan’daki tüm devlet dışı terör gruplarının silahsızlandırılması ve tüm terör altyapısının ortadan kaldırılmasına yönelik desteğini dile getirmiş ve iki ülke halklarının güvenliğini sağlamak amacıyla Lübnan Hükümeti ile işbirliği yapma kararlılığını ifade etmiştir” ifadesine yer verildi.
Dışişleri Bakanlığı binasında gerçekleştirilen görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Bakanlık Danışmanı Michael Needham, ABD’nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa, İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter ve Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh-Moawad katıldı.
Görüşmeden önce kısa bir açıklama yapan ABD Dışişleri Bakanı Rubio, iki ülke arasındaki sorunların bir anda çözülmeyeceğini, ancak bu görüşmenin son derece önemli olduğunu belirterek, “Bu, tarihi bir fırsat. Bizi bu noktaya ve buradaki fırsata getiren on yıllara dayanan tarih dersleri var” değerlendirmesini yapmıştı.
LÜBNAN'DAN ATEŞKESE DÖNÜLMESİ ÇAĞRISI
Lübnan'ın Washington Büyükelçisi Nada Hamade Muavvad, yaptığı yazılı açıklamada, ABD'nin ev sahipliğinde İsrail'in Washington Büyükelçisi Yehiel Leiter ile yaptığı toplantıya ilişkin bilgi verdi.
Muavvad, İsrail ile doğrudan müzakereler için yapılan hazırlık toplantısının verimli geçtiğini belirterek, “Kasım 2024'te varılan ateşkes anlaşmasının bir an önce tam olarak uygulanması gerekliliğini yineledim.” ifadesini kullandı.
Toplantıda Lübnan'ın toprak bütünlüğüne ve devletin egemenliğine dikkati çektiğini belirten Muavvad, ateşkes ve yerinden edilenlerin evlerine dönmesi çağrısında bulunduğunu kaydetti.
Muavvad, devam eden çatışmalar nedeniyle Lübnan'da yaşanan insani krizin hafifletilmesi adına “pratik adımlar atılması” çağrısı yaptığını belirtti.
Lübnanlı Büyükelçi, gelecek görüşmenin tarihi ve yerinin daha sonra açıklanacağını aktardı.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, “Lübnan halkı, İran saldırganlığının mağduru ve bunun sona ermesi gerekiyor. Bu görüşme, dünyanın bu bölgesinde Hizbullah’ın 20-30 yıllık etkisini kalıcı olarak sona erdirmeye yönelik tarihi bir fırsat” ifadelerini kullanmıştı.
Rubio, meselenin karmaşıklığı nedeniyle durumun hemen çözülemeyeceğini görüşmelerin bir süreç olmasını umut ettiklerini ifade etmişti.
Lübnan ile İsrail halklarının barış içinde yaşamaları gerektiğini vurgulayan Rubio, “Bugünkü hedef, kalıcı ve sürdürülebilir bir barışın inşa edilebileceği çerçeveyi ortaya koyabilmektir” demişti.
Görüşmeler, İsrail ve Hizbullah arasındaki çatışmaların devam ettiği ve İsrail’in Lübnan’ın güneyinde tepkilere neden olan işgal ve kara harekatının sürdüğü bir süreçte gerçekleşti.
Doğrudan müzakereler, ateşkes, uzun vadede Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve iki ülke arasında bir barış anlaşması üzerine yoğunlaştı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce Lübnan’ın doğrudan görüşme taleplerini reddetmişti.
Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın gerilimin düşürülmesi yönündeki baskılarının ardından Washington’da İsrail ve Lübnan büyükelçilerinin barış görüşmeleri için bir araya gelmesini kabul etmişti.
Görüşme öncesinde Lübnan hükümeti ve Trump yönetimi, İsrail’den Lübnan’a yönelik saldırılara ara verme çağrısında bulunmuştu.
İsrail Başbakanı Netanyahu, başkent Beyrut’a yönelik saldırıları azaltmayı kabul ederken, Lübnan’ın güneyine yönelik saldırıları devam ettirdi.
