Yıllardır büyük deprem riski altında bulunan İstanbul’da, vatandaşların afete ne kadar hazır olduklarını belirlemek amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA) tarafından “Afet Bilinci Araştırması” gerçekleştirildi.
İPA’nın aylık olarak yayımladığı İstanbul Barometresi’nin Aralık ayı tematik dosyası olan “Afet Bilinci Araştırması” için 761 kişiye “Afet Riski Algısı ve Hazırlık”, “Evde Alınan Fiziksel Önlemler”, “Acil Durum Hazırlığı”, “Temel Güvenlik Bilgisi” gibi konularda sorular yöneltilerek anket yapıldı.
Araştırma sonuçlarında katılımcıların en çok endişe duydukları afet türü, yüzde 94.1 ile deprem oldu. İkinciliği, yüzde 17.5 ile yangın, ardından yüzde 10 ile sel-su baskınları izledi.
Maddi Yetersizlikler Belirleyici
Katılımcıların yüzde 18’i yaşadıkları binanın büyük bir depremde yıkılacağını, yüzde 14.3’ü ise ağır hasar alacağını düşünmektedir. Çürük raporu verilmesi durumunda daha güvenli bir konuta taşınacaklarını ifade edenlerin oranı ise yüzde 68.1 olarak ölçüldü.
Sosyoekonomik seviyenin artmasıyla birlikte daha güvenli bir konuta taşınma düşüncesi de artış gösterdi. Ankete katılanlardan “Çürük binada kalmaya devam etmek zorunda kalırdım” diyenlerin yüzde 70.6’sı bunu “maddi yetersizlikler” nedeniyle açıkladı. Alt sosyoekonomik seviyede bu oran ise yüzde 78.6’ya yükseldi.
Yarısı Eşyalarını Sabitlemedi
Deprem riskine karşı evdeki eşyalarını tamamen sabitlediğini belirtenlerin oranı yüzde 26.4, kısmen sabitlediğini ifade edenlerin oranı ise yüzde 23.3 oldu. Eşyalarını sabitlemediğini belirtenlerin oranı ise yüzde 50.3’tür.
Katılımcıların çoğu depremi en büyük risk olarak görmesine rağmen yarısından fazlasının evindeki eşyalarını sabitlememesi, risk algısının herkes için eylemsel bir hazırlığa dönüşmediğini gösteriyor.
Yakın Gelecekte Deprem Beklentisi: Yüzde 85.7
Katılımcıların yüzde 85.7’si İstanbul’un yakın gelecekte yıkıcı bir deprem riski taşıdığını düşünmektedir. Ankete katılanların yüzde 57.7’si deprem sırasında ne yapması gerektiğini bildiğini ve kendine güvendiğini ifade etti. Ayrıca, tedbir almanın kaderi değiştiremeyeceği görüşüne katılanların oranı ise yüzde 37.1 oldu.
Sadece Yüzde 37'nin Deprem Çantası Var
Yaşam üçgeni kavramını bildiğini belirtenlerin oranı yüzde 64.8, bilmediğini ifade edenlerin oranı ise yüzde 35.2 olarak kaydedildi.
Katılımcıların yüzde 37.3’ü evinde deprem anında ulaşabileceği bir acil durum çantası bulunduğunu dile getirdi.
Ayrıca, katılımcıların yüzde 88.4’ü evlerinde elektrik, su ve doğalgaz girişlerini nasıl kapatacağını bildiğini belirtirken, yaşadığı bölgede deprem sonrası resmi toplanma alanını bildiğini ifade edenlerin oranı da yüzde 55.6 oldu.
