İşten Çıkarmalar 2008 Krizi Seviyelerine Geriledi

ABD'de şirketlerin otomasyona odaklanması ve verimlilik artırma çabaları nedeniyle işten çıkarma duyurularında artış yaşandığı gözlemleniyor.

Aylık işten çıkarma verilerini takip eden danışmanlık firması Challenger, Gray & Christmas'ın ocak ayı raporuna göre, ABD'deki işverenlerin duyurduğu işten çıkarmalar, geçen yılın aynı dönemine göre %118 artarak 108,435'e ulaştı.

Bu durum, ocak ayındaki işten çıkarmaların 2008 krizinin devamında yaşanan 2009'dan bu yana en yüksek seviyeye çıkmasına neden oldu. En fazla işten çıkarmaların gerçekleştiği sektörler ise ulaştırma, teknoloji, sağlık hizmetleri, kimya ve medya olarak sıralandı.

İşten çıkarmaların başlıca sebepleri arasında “sözleşme kayıpları, ekonomik koşullar, yeniden yapılanma ve birim kapanmaları” gibi faktörler bulunurken, “yapay zeka uygulamalarına geçiş” de önemli nedenler arasında yer aldı.

Beyaz Yaka İstihdamı Daralıyor

Ekonomik belirsizlikler sürerken, birçok şirket yapay zeka yatırımlarını artırarak, bu teknolojinin sağladığı verimliliği kullanarak yapılarını sadeleştirmeye çalışıyor.

Daha fazla verimlilik hedeflerinin yanı sıra, tüketici harcamalarındaki duraksama, maliyet baskıları ve ekonomik duraklama beklentileri firmaları yapılandırma hamlelerine yönlendiriyor.

Özellikle yapay zeka ve otomasyonun beyaz yakalı işleri dönüştürmesiyle bu alandaki istihdam azalırken, iş piyasasındaki rekabet koşulları da zorlaşıyor.

Teknoloji, perakende ve iletişim sektörlerinin birçok büyük oyuncusu, son dönemde binlerce kişilik küçülme ilan ederek bu eğilimi daha da belirgin hale getiriyor.

Amazon, UPS, Meta ve Nike gibi küresel devlerin işten çıkarmaları, iş gücü piyasasında dengelerin değişebileceği yönünde sinyaller veriyor.

Amazon İşten Çıkarmalara Öncülük Ediyor

ABD merkezli e-ticaret şirketi Amazon, 28 Ocak'ta dünya genelinde yaklaşık 16,000 çalışanını işten çıkarma kararı aldı.

Amazon'un İnsan Deneyimi ve Teknolojiden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti, çalışanlarına gönderdiği yazıda, bu kararın arkasındaki temel nedenin yönetim katmanlarını azaltma, bireysel sorumlulukları arttırma ve karar alma süreçlerini yavaşlatan bürokrasiyi ortadan kaldırma olduğunu belirtti.

Geçen yıl ekim ayında 14,000 beyaz yakalı çalışanını işten çıkaran Amazon, 2026'da yeni kesintilere gidebileceğine dair sinyal vermişti.

Dow ve Meta Yapay Zekaya Öncelik Veriyor

Kimyasal üretim şirketi Dow Inc, 29 Ocak'ta 4,500 kişiyi işten çıkarmayı planladığını duyurdu.

Şirket yapılan açıklamada, maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak amacıyla iş süreçlerinin otomasyon ve yapay zeka ile iyileştirileceği belirtildi.

Meta'nın Reality Labs birimi ise 13 Ocak'ta toplam çalışanlarının %10'unu, yani yaklaşık 15,000 kişiyi işten çıkarmayı planlıyor. Bu adımın, şirketin kaynaklarını yapay zeka destekli ürünlere yönlendirme stratejisinin bir parçası olduğu ifade edildi.

Pinterest'te İşten Çıkarmalar

Sosyal medya platformu Pinterest, 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada iş gücünün %15’ine denk gelen işten çıkarmaların yanı sıra ofis alanı azaltmayı planladığını duyurdu.

Şirketin, bu adımın yapay zekaya odaklanan çeşitli rollerin yeniden yönlendirilmesi ve ürün geliştirme stratejilerini hızlandırma amacını taşıdığı belirtildi.

UPS Küçülüyor

ABD'nin önde gelen nakliye firması United Parcel Service (UPS), 27 Ocak'ta bu yıl 30,000 çalışanın işten çıkarılacağını duyurdu.

UPS Mali İşler Direktörü Brian Dykes, otomasyonun tüm ağ genelinde uygulanmasının yanı sıra yaklaşık 24,000 tesisin kapatılmasının planlandığını ifade etti.

HP'de İşten Çıkarmalar

ABD merkezli teknoloji şirketi HP, 25 Kasım 2025'te global ölçekte 4,000 ile 6,000 kişi arasında işten çıkarma yapmayı planladığını açıkladı.

Şirketin yaptığı açıklama, yapay zekayı müşteri memnuniyetini arttırmak, ürün yeniliklerini desteklemek için kullanmayı hedeflediklerini belirtti.

Telekomünikasyon devi Verizon da geçen sene kasım ayında 13,000 kadar çalışanını işten çıkaracağını belirtmişti.

Nike Otomasyonu Hızlandırıyor

Spor ayakkabı ve giyim markası Nike, karını artırmak amacıyla 775 çalışanını işten çıkaracağını açıkladı.

İşten çıkarmaların ağırlıklı olarak Tennessee ve Mississippi'deki dağıtım merkezlerini etkileyeceği ifade edildi. Nike, otomasyon ve gelişmiş teknolojiyi hızlandırma amacı güttüklerini duyurdu.

Gıda Devi Fabrika Kapatıyor

ABD'nin en büyük et şirketi Tyson Foods, ocakta Nebraska eyaletindeki sığır etleri fabrikasını kapatacağını ve bunun yaklaşık 3,200 çalışana etki edeceğini duyurdu.

Havacılığı Da Vurdu

American Airlines, verimliliği artırmak amacıyla Fort Worth'taki genel merkezinin yönetim ve destek kadrosunu azaltacağını açıkladı.

Bazı işten çıkarmalardan “yüzlerce” çalışanın etkileneceği ifade edildi.

Citigroup'ta Küçülme

Citigroup, ocak ayında yaklaşık 1,000 kişinin işine son verdiğini duyurdu. Şirketin, 2026'da da personel sayısını azaltmaya devam edeceğini açıkladı.

Walmart Küçülüyor

Walmart, New Jersey eyaletinde yaptığı açıklamada, iş stratejisindeki değişikliklerin bazı pozisyonların taşınmasına neden olacağını açıkladı.

Şirketin bu yapılanmadan Hoboken ofisinde 100 çalışanın etkileneceği belirtildi.

Perakende Devi Yeniden Yapılanıyor

ABD'li perakende zinciri Target, müşteri deneyimini iyileştirmeyi hedefleyerek mağazalarını yönetme şeklini değiştirdiğini açıkladı. Ancak, buna rağmen dağıtım merkezlerinde yaklaşık 500 iş pozisyonunu sona erdireceği ifade edildi.