İthal oyuncaklara 'künye' denetimi getirilecek

Ticaret Bakanlığı, 1 Ocak 2026 itibarıyla ithalat aşamasındaki oyuncak denetimlerinde, imalatçı ve ithalatçı firmaların bilgilerini ürün üzerinde kontrol edecek. Bilgilerin eksik olması durumunda denetimler olumsuz sonuçlanacak.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, Bakanlık yeniliklerle dolu bir sürece girecek. Türkiye'de ithal edilen oyuncaklar, Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği ve Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği kapsamında denetlenmektedir. Bu denetimler Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) aracılığıyla yürütülüyor.

Mevzuata göre imalatçıların ticari isim, marka ve adres bilgilerinin oyuncağın üzerinde veya ilişiğinde bulunması şart.

Ancak yapılan denetimlerde, üzerinde veya ambalajında bu bilgilere yer verilmeyen birçok oyuncak tespit edildi. Bu durum üzerine Bakanlık, ilgili oda, borsa ve sivil toplum kuruluşlarına uyarı yazıları gönderdi.

1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürütülecek denetimlerde, oyuncak üzerinde ya da mümkün değilse ambalajında veya yanında bir belgede imalatçı ve ithalatçının isimlerinin, kayıtlı ticari unvanlarının ya da markalarının ve adres bilgilerinin bulunup bulunmadığı kontrol edilecek. Bu bilgilerin eksik olduğu başvurular “işaretleme eksikliği” gerekçesiyle reddedilecektir.

“TÜKETİCİ İADE HAKKINI KULLANABİLECEK”

Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, özellikle çocuklara yönelik ürünlerde üreticinin kimliği konusunda şeffaflığın ve güvenliğin önemli olduğunu vurguladı.

Üretici bilgisinin etikette yer almasının, ürünün standartları ve sorumlusu hakkında bilgi sağlamada önemli bir rol oynayacağını belirten Kılıç, bu uygulama sayesinde vatandaşların güvenlik düzeyini değerlendirmesinin kolaylaşacağını ifade etti.

Kılıç, oyuncakların çocuklar için cilt ve sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirterek, “Üretici bilgilerinin düzgün bir şekilde sunulması, güvensiz ürünlerin piyasaya girmesini azaltacak ve izlenebilirliği artıracaktır. Böylece sorun çıkması durumunda geri çağırma işlemleri de daha etkili yapılabilecektir. Bu düzenleme, çocuk sağlığını korumak açısından kritik bir adım.” dedi.

Kılıç, yeni uygulamanın güvenli ve kaliteli ürün sağlayan markaların öne çıkmasını sağlayacağını, sağlıklı bir rekabet ortamı oluşturacağını ve riskli ürünlerin pazardaki etkisini azaltacağını sözlerine ekledi.

Üretici bilgileri etikette yer almasının, ürünlerin ayıplı olması durumunda tazminat hakkı açısından da önemli olduğunu belirten Kılıç, “Şu ana kadar birçok tüketici, üreticisi belli olmayan ürünler için iade ya da zarar talebinde bulunamamıştır. Bu uygulama, tüketicinin muhatabını netleştiriyor ve kayıt dışı ürünlerin azalması, düzenli ithalat yapan ve kaliteli ürün üreten firmalar için de faydalı olacaktır.” şeklinde konuştu.

“HAZIRLIK SÜRECİ TANINMALI”

Toptan Oyuncakçılar Birlikteliği Toplu İş Yeri Yapı Kooperatifi Başkanı Ender Mıcık, uygulamanın geçmişte de gündeme geldiğini ancak ithalatçı firmalar açısından bazı endişeler barındırdığını ifade etti.

Etiketsiz ürünlerle hiçbir hazırlık ya da test maliyeti olmaksızın bu ürünleri temin eden firmaların haksız rekabet yarattığını belirten Mıcık, “Bu durum, sektör için adil olmayan bir rekabet ortamına yol açabilir. İthalatçılar, ürün güvenliği kapsamında test raporlarını üreticilerle beraber hazırlamakta ve bu raporlar için ücret ödemek zorunda kalmaktalar.” dedi.

Mıcık, ürün güvenliği sorumluluğunun ithalatçılara ait olduğuna dikkat çekerek, ürünün Türkiye'de sorun teşkil etmesi durumunda yetkilerin yine ithalatçıda olduğunu vurguladı. İthalatçıların yıllık siparişler verdiğini ve ürünlerin önceden etiketlenip kolilendiğini belirten Mıcık, uygulamaya ilişkin geçiş süreci talep etti. “Bu önemli düzenlemenin daha kapsamlı bir hazırlık süreciyle ve tüm paydaşların görüşlerinin alındığı bir ortamda hayata geçirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.” diye konuştu.