Gürcistan'da yapılan derinlemesine bir araştırma, 1. Dünya Savaşı döneminde yaygın olarak kullanılan bir kimyasal maddenin protestoculara karşı kullanıldığına dair kanıtları gün yüzüne çıkardı.
BBC tarafından elde edilen bulgular, Gürcistan güvenlik güçlerinin geçen yılki hükümet karşıtı gösterileri dağıtırken “camite” olarak adlandırılan zehirli kimyasalı kullandığını ortaya koyuyor.
Protestolara katılan bireyler, tazyikli suyla temas ettikten sonra haftalar süren yanma hissi, nefes darlığı, öksürük ve kusma gibi ciddi şikayetler yaşadıklarını ifade ediyor.
Tiflis’te 28 Kasım 2024'te başlayan ve hükümetin Avrupa Birliği üyelik sürecini askıya almasına yanıt olarak düzenlenen protestolarda, kalabalıklara tazyikli su, biber gazı ve CS gazıyla müdahalede bulunuldu. Fakat birçok protestocu, tazyikli sudan sonra hissettikleri yanmanın suyla yıkanarak geçmediğini söylüyor.
HAFTALARCA GEÇMEYEN ETKİLER
Pediatri uzmanı Dr. Konstantine Chakhunashvili, protestolara katılanlardan biriydi. Cildinin günlerce yandığını belirten doktor, benzer belirtiler yaşayanları sosyal medya aracılığıyla bir araştırmaya katılmaya davet etti.
Yaklaşık 350 kişi form doldururken, katılımcıların neredeyse yarısı 30 günden fazla süren yan etkiler yaşadıklarını bildirdi. Şikayetler arasında baş ağrısı, yorgunluk, solunum güçlüğü ve kusma da yer aldı.
Dr. Chakhunashvili, 69 katılımcıda kalp ritmiyle ilgili anormalliklerin de tespit edildiğini açıkladı.
1930'LARDA YASAKLANMIŞTI
BBC, kimyasal silah uzmanları, Gürcistan’ın Özel Görevler Dairesi’nden üst düzey yetkililer ve doktorlarla görüşmeler düzenledi. Toplanan kanıtlar, tazyikli sulara Birinci Dünya Savaşı döneminde kullanılan “camite” adlı kimyasalın karıştırılmış olabileceğini gösteriyor.
Camite, Fransız ordusu tarafından Almanya'ya karşı kullanılan, etkileri uzun süre devam eden ve 1930'larda zararlı bulunarak yasaklanmış bir madde olarak bilinmektedir.
Dünya genelinde tanınmış toksikoloji uzmanı Prof. Christopher Holstege, belirtiler ve envanter kayıtlarının camite kullanımını işaret ettiğini belirterek, bu tür bir maddenin topluma karşı kullanılmasının “son derece tehlikeli” olduğunu vurguladı.
Birleşmiş Milletler İşkence Özel Raportörü Alice Edwards, kimyasal maddelerin tazyikli sularda kullanımının uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirterek, “Bu, deneysel bir silah kullanımı gibi görünüyor. Halklar üzerinde deney yapılamaz. Bu, insan hakları hukukunun açık bir ihlalidir,” dedi.
Gürcistan İçişleri Bakanlığı, BBC’nin bulgularını “asılsız ve saçma iddialar” olarak nitelendirdi.
Tiflis’teki protestolar, hükümetin cezaları artırmasının ardından azalmış olsa da neredeyse her gece devam ediyor. Göstericiler, hükümeti seçimleri manipüle etmekle, Rusya’ya yakın politikalar izlemekle ve sivil topluma yönelik baskıyı artırmakla suçluyor.
