Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, uydu altimetresi verilerini kullanarak Karadeniz’deki su seviyesini ve okyanuslarla ilişkisini inceleyen bir çalışma gerçekleştirdi. Kutoğlu, elde ettiği bulguları Japonya’da düzenlenen Çevre Bilimi ve Teknoloji Konferansı’nda bilimsel bildiri olarak sundu.
“Karadeniz Yılda 3 Milimetreye Kadar Yükseliyor”
Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin dünya denizlerinin 2100 yılına kadar 2 metre yükselebileceğini belirttiğini ifade eden Kutoğlu, bu yükselişin birçok yerleşim yerinin sular altında kalmasına yol açabileceğini vurguladı. Karadeniz özelindeki araştırmaların ise yetersiz olduğunu ekledi.
Uydu altimetresi verilerinin 1993 yılına kadar incelendiğini belirten Kutoğlu, “Zaman serisi analizini gerçekleştirdik ve Karadeniz’in okyanuslarla benzer şekilde yılda yaklaşık 2,5-3 milimetre kadar yükseldiğini gördük. Okyanuslarla benzer bir yükselmeye sahip olduğu için, okyanus kıyılarındaki tehditler, Karadeniz kıyılarında da geçerli” şeklinde konuştu.
“Küresel Isınma Arttıkça Yükselmenin Daha da Artması Söz Konusu”
1993 yılından bu yana Karadeniz’in toplamda 10 santimetre yükseldiğini aktaran Kutoğlu, bu durumun önemi üzerinde durarak şunları söyledi:
– “Bu rakamlar küçük gibi görünse de denizin 1 birim yükselmesi, kıyı alanının yüksekliğine bağlı olarak 50 ila 100 kat daha iç bölgelere girmesi anlamına gelir. Yükselme nedeniyle iç bölgeler daha fazla kıyı erozyonuna maruz kalabilir.”
– “Fırtınalı zamanlarda, dalgaların daha fazla içeri girerek su basma tehdidi oluşturabileceğini tespit ettik. Bu çalışmada, Karadeniz’in okyanuslarla eşdeğer yükseldiğini göstermiş olduk. Ancak, küresel ısınma arttıkça, buzulların erimesi ve yükselmenin daha da artmasının öngörüldüğünü unutmamak gerekir.”
“Karadeniz Okyuslarla Eşdeğer Bir Yükselmeye Sahip”
Buzulların erimesiyle okyanusların 2 metre yükselebileceğinin öngörüldüğünü ifade eden Kutoğlu, “Bu yükselme, 200 ila 500 metre içeri girmesi hatta daha düşük kotlu alanlarda birkaç kilometre içeriye doğru suların girmesi anlamına gelebilir. Karadeniz’in de benzer şekilde yükselmesi, aynı tehditlerin Karadeniz kıyılarında da var olduğu anlamına gelir” dedi.
“160 Milyon İnsan Etkilenebilir”
Karadeniz’de kıyı erozyonunun en yoğun yaşanacağı yerleri belirten Kutoğlu, bu durumdan 160 milyon insanın etkilenebileceğini belirtti ve şöyle devam etti:
– “Kuzey Karadeniz, yani Ukrayna ve Rusya’nın kıyı bölgelerinde kotlar daha düşük olduğundan kıyı erozyonu burada çok daha belirgin olacak. Bizim kıyılarımızın yüksekliği nedeniyle bu etkiler sınırlı görünse de, ilerleyen zamanlarda bizim bazı kıyı bölgelerimizde de ciddi erozyonlar meydana gelebilir.”
– “Karadeniz havzasındaki kıyı bölgelerinde yaklaşık 160 milyon insan yaşıyor. Bu nüfusun büyük bölümü kıyılara yerleşmiş durumda. Dolayısıyla, deniz seviyesi yükselmesi nedeniyle önümüzdeki 30, 40, 50 yıl veya 100 yıl içinde ciddi kıyı erozyonlarına maruz kalabilirler. Bu durumu göz önünde bulundurarak tedbirler alınması gerekmektedir.”
“Yatırımlar Yüksek Bölgelere Yapılmalı”
Kıyı erozyonunun Türkiye’de özellikle Karasu bölgesinde ciddi bir tehlike oluşturduğunu belirten Kutoğlu, bu nedenle yatırımların yüksek bölgelere yönlendirilmesi gerektiğini savundu. Kutoğlu, “Kıyı tahkimatları yapılarak bu durumun önüne geçilmelidir. Ekstra bakım ve onarım maliyetlerini göz önünde bulundurursak, gelecekteki yatırımların kıyı erozyonu ve deniz seviyesi yükselmesi dikkate alınarak daha yüksek bölgelerde yapılması ülke ekonomileri için yararlı olacaktır” ifadelerini kullandı.
