Politico'nun aktardığına göre, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu ve İngiltere arasındaki “Avrupa Güvenlik Eylemi” (SAFE) müzakereleri dün itibarıyla herhangi bir sonuca ulaşamadı.
Komisyon, üye ülkelerin SAFE çerçevesinde kendi ulusal savunma planlarını güncelleyebilmeleri için İngiltere ve Kanada ile yürütülen müzakereleri bu hafta tamamlamayı planlıyordu. AB ülkelerinin bu savunma planlarını 30 Kasım'a kadar Komisyon'a sunması gerekiyor.
Ancak AB yetkilileri, İngiltere'nin bu süreci acil olarak değerlendirmediğini ve kendilerine “bağlayıcı bir son tarih verilmediği” düşüncesinde olduğunu belirtti.
Katkı bedelinde uzlaşma sağlanamadı
Taraflar arasında yaşanan temel anlaşmazlık, katkı bedeli üzerinde yoğunlaşıyor.
Başlangıçta 4,5 ila 6,5 milyar euro arasında bir katkı talep eden Komisyon, son müzakerelerde bu rakamı 2 milyar euroya düşürmesine rağmen Londra'nın ödemeye razı olduğu miktarın “sadece birkaç düzine milyon euro seviyesinde” olduğu bildiriliyor.
Sonuçsuz kalan teknik müzakerelerin bir sonraki aşamada daha üst düzey politik görüşmelerle devam etmesi bekleniyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in G20 Zirvesi kapsamında Güney Afrika'nın Johannesburg kentinde bir araya gelerek bu konuyu ele almasının ihtimaller arasında olduğu ifade ediliyor.
Kanada ile müzakereler sürüyor
Politico'ya göre, Kanada ile gerçekleştirilen SAFE müzakereleri ise İngiltere'ye nazaran daha olumlu bir seyir izliyor.
Ottawa'nın programa katılım için “birkaç yüz milyon euro” ödemesi bekleniyor.
İngiltere'nin daha gelişmiş bir savunma sanayi kapasitesi bulunmasına rağmen çok daha düşük bir teklif sunması, AB tarafında “dengesizlik” olarak değerlendiriliyor.
SAFE nedir?
AB'nin Rusya'dan kaynaklanan tehdit algısı, Ukrayna'daki devam eden savaş ve ABD'deki Donald Trump yönetimi altında alınan kararların bir parçası olarak belirlenen “savunmada 2030 hedefleri” kapsamında oluşturulan SAFE, 29 Mayıs itibarıyla yürürlüğe girdi.
Bu düzenlemeye göre AB ülkeleri, Ukrayna, (Avrupa Ekonomik Bölgesi'ne dahil) Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda ile ortak tedariklerde bulunmak amacıyla 150 milyar avroya kadar kredi kullanabilecek. Ayrıca bu ülkeler, birbirlerinin sanayilerinden de ortak alımlar gerçekleştirebilecek.
AB'ye aday ülkeler ve İngiltere gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedarik süreçlerine dahil olabilecek; ancak imal edilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin yüzde 65'inin “Avrupa içinden” (AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) sağlanması gerekecek.
9 Eylül tarihinde AB, başvuran 19 üye ülke arasında 150 milyar euroluk savunma fonunun ön dağıtımının gerçekleştirildiğini bildirmişti.
En büyük payı 43 milyar 734 milyon euro ile Polonya elde ederken, Fransa'ya 16 milyar 217 milyon euro, İtalya'ya ise 14 milyar 900 milyon euro pay ayrıldığı belirtilmişti.
