Kelle Koltukta Motokurye Olma Hikayeleri

29 OCAK Cuma günü, kara yolu taşımacılığına dair mesleki yeterlilik yönetmeliğinde gerçekleştirilen değişikliklerle motokuryelere yönelik yeni düzenlemeler devreye alındı. Bu değişiklikle birlikte motokurye yaş sınırı 66'dan 69'a çıkarıldı. Yönetmelikteki bu değişiklik, emeklilerin düşük emekli maaşları, yüksek kiralar ve artan gıda masrafları arasında geçinmekte zorlanmalarına neden olurken, pek çok emekli geçim sıkıntısını aşmak için riskli işlerde çalışmak zorunda kalıyor. Açlık sınırının 11 bin 224 lira gerisinde kalan en düşük emekli maaşı, birçok emekliyi motokurye olarak çalışmaya yöneltiyor. İki teker üstünde zamanla yarışan emekliler, kendi ifadeleriyle “kelle koltukta” çalışmak zorunda kalıyor. Geçimlerini sağlamak amacıyla haftalık çalışma saatleri 80'leri buluyor.

‘Vücudum Kaldırmıyor’

Beş yıl önce emekli olan 58 yaşındaki Selami Dağ, Etimesgut'un “ihtiyar kuryesi” olarak tanınıyor. En düşük emekli maaşını alan Dağ, 16 bin lira kira ödüyor ve yapması gereken altı kişilik bir bakım yükümlülüğü var. Her türlü ihtiyacını karşılayabilmek için haftada 80 saat çalışmak zorunda. Geçim sıkıntısını dile getiren Dağ, “Oğluma 1 milyon 300 bin lira borcum var. Vücudum bu tempoya dayanamazken borçları ödemem gerekiyor. Firmamız, hız konusunda sürekli baskı yapıyor. Her bir paket teslimatından 100 lira kazanıyoruz ama hız nedeniyle ceza alırsak bu 2 bin lira olabilir. Yağmur, kar demeden çalıştığım için hastalandım, bir haftadır yataktayım. Bu iktidar yokken bizler vardık. Emekli, alın terini akıtıp ülkeyi buraya getirdi, şimdi ise bize bu hayatı layık görüyor” şeklinde konuştu.

‘Trafikte Darp Edildim’

Çalışma şartlarının zorluğuna dikkat çeken Dağ, “İki teker üzerinde her an kaza riskiyle karşı karşıyayız. Teslimat için iki dakikalık bir gecikmede hem firmadan hem de müşteriden işitmediğimiz hakaret kalmıyor. Bu yaşımda böyle bir muameleyle karşılaşmak beni derinden etkiliyor” dedi. Altı ay önce yaşadığı bir olayı ise şu şekilde aktardı: “Bir araç, koluma çarpıp geçti. Özür dilemesini bekliyordum ama 20’li yaşlardaki beş genç beni çevresine alıp darp etti. Anlatırken bile utanıyorum.” Ayrıca, balık tutmayı çok sevdiğini ancak çalışma koşullarından dolayı beş yıldır su kenarına gidemediğini belirtti.

Günde 42 Paket

Motokuryelik yapan 59 yaşındaki Ali İncekara, “10 yıl vadeli krediyle ev aldım. Bir yandan kredi ödemem, bir yandan da daha küçük olan iki çocuğumun masrafları var. Elektrik teknikeriydim ama yaş nedeniyle iş bulamamıştım, bu yüzden bu işe başladım” ifadelerini kullandı. Tüm masrafların kuryelere ait olduğunu dile getiren İncekara, “Günde 20 paketten 1,500 lira kazanıyoruz ama benzin 400 lira, öğle yemeği 300 lira. Motoru çalıştırmak toplamda 700 lira masraf çıkıyor. Eve düzgün bir para götürebilmek için günde en az 42 paket teslim etmem gerekiyor ama buna vücudum dayanamaz” dedi.

Bahşişten Bile Vergi

49 yaşındaki Basri Kasapoğlu, üç yıl önce emekli oldu. Kasapoğlu, en düşük emekli aylığıyla 28 bin lira kira ödüyor ve dört çocuk büyütmekte. Daha iyi bir gelir umuduyla motokuryelik mesleğine atılan Kasapoğlu, “Kuryelerin üzerinde ağır bir vergi yükü var. Devlet, aldığımız 10 lira bahşişten bile vergi kesiyor. Kazancımızın yüzde 48’i vergiye gidiyor ve 78 bin lira vergi borcum bulunuyor. İnsanın kıymeti yok bu ülkede. Her sabah işe gitmeden önce okuduğum duaların sayısını bilmiyorum. Trafikte kornaya basmaktan korkuyorum, motoru arabaların arkasında sürüyorum. Bana bir şey olursa çocuklarım ne olacak?” şeklinde endişelerini dile getirdi. Ayrıca, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını ve giydiği kıyafetlerin toz ve çamur içinde kaldığını, onları sadece suyla yıkadığını ekledi.