Antarktika’nın en dengesiz buz kütlelerinden biri olan Thwaites Buzulu üzerinde gerçekleştirilen uluslararası bilimsel araştırma, teknik problemler nedeniyle başarısızlıkla sonuçlandı.
Kamuoyunda “Kıyamet Buzulu” olarak bilinen devasa buz kütlesine ulaşmak amacıyla yapılan sondaj sırasında, kritik öneme sahip ölçüm cihazları buzun içinde sıkıştı.
Birleşik Krallık büyüklüğündeki Thwaites Buzulu'nun çökmesi durumunda, küresel deniz seviyelerinde 65 santimetre yükselmesi bekleniyor. Bu nedenle buzula dair elde edilecek her yeni bilgi, bilim dünyası açısından büyük önem taşıyor.
Araştırma, British Antarctic Survey (BAS) ile Güney Kore Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KOPRI) bilim insanları tarafından yürütüldü. Ekip, buzun altındaki okyanusa ulaşmak için bir haftadan fazla bir süre boyunca buz üzerinde kamp kurmak zorunda kaldı.
Bilim insanları, 80 dereceye kadar ısıtılmış yüksek basınçlı su kullanarak yaklaşık 30 santimetre çapında ve 1000 metre derinliğinde bir sondaj kuyusu açmayı başardı. Bu süreç, Thwaites Buzulu’nun ana gövdesinin altından ilk kez doğrudan ölçümler alınmasını sağladı.
Elde edilen ilk veriler, buzun altında türbülanslı ve nispeten sıcak okyanus sularının bulunduğunu ortaya koydu. Bu durumun, buz tabanında hızlı erimeye yol açabileceği ifade edildi.
Cihazlar Buzda Sıkıştı
Araştırmanın kritik aşamasında ekip, buzun altına yerleştirilecek ve iki yıla kadar veri aktarabilecek bir sabit ölçüm sistemi indirmeye çalıştı.
Ancak cihaz, sondaj kuyusu içerisinde sıkışarak çıkarılamadı.
Bilim insanları, sondaj deliğinin büyük ihtimalle yeniden donduğunu ya da günde dokuz metreye kadar ulaşan buzul hareketleri nedeniyle şekil değiştirdiğini düşünüyor. Yaklaşan olumsuz hava koşulları, sınırlı sıcak su stoğu ve kampın hızlı bir şekilde boşaltılması zorunluluğu nedeniyle ikinci bir sondaj açma imkanı da bulunamadı.
Sonuç olarak ekip, ölçüm sistemini buzun içinde bırakmak zorunda kalarak projeyi tamamen terk etti.
Dünyanın Kaderi İçin Kritik
BAS okyanusbilimcisi ve sondaj mühendisi Dr. Keith Makinson, Antarktika'daki saha çalışmalarının her zaman yüksek risk taşıdığını belirtilerek, “Her şeyin mükemmel bir şekilde işlemesi için çok dar bir zaman diliminde hareket etmemiz gerekiyor” dedi.
Araştırmacılar, hedeflenen uzun vadeli ölçümlerin yapılamamasına rağmen, bu çalışmanın tamamen başarısız olmadığını vurguluyor. Elde edilen ilk verilerin, Thwaites Buzulu’nun altındaki sıcaklığın buz kaybını nasıl hızlandırdığını anlamak açısından son derece kritik olduğu ifade ediliyor.
Güney Koreli baş bilim insanı Prof. Won Sang Lee, “Bu son değil. Karşılaştığımız zorluklara rağmen, elde ettiğimiz veriler doğru yolda olduğumuzu gösteriyor. Buradan aldığımız dersler, yeniden dönüşümüz gerektiğini daha da net bir şekilde ortaya koyuyor” dedi.
Bilim insanları, Thwaites Buzulu’nun kaderinin Antarktika Buz Tabakası’nın genel istikrarı açısından hayati öneme sahip olduğunu ve buzuldaki hızlanan erimenin önümüzdeki yüzyıllarda küresel deniz seviyelerini ciddi anlamda yükseltebileceğini vurguluyor.
