Kızıl metalde 16 yılın en hızlı yükselişi

Bakır fiyatları, ABD tarifeleri, arz kesintileri ve küresel bir kıtlık endişesi ile yılın son aylarında yaşanan sert yükseliş sayesinde son 10 yılın en güçlü yıllık artışına doğru ilerliyor.

“Kızıl metal” olarak adlandırılan bakır, Aralık ayında ton başına 12 bin doların üzerine çıkarak yeni bir rekord kırdı. 2025 yılı genelinde bakır fiyatları yüzde 30'dan fazla yükseldi. Bu artış, küresel finans krizinden çıkış sürecinde bakır fiyatlarının yüzde 140’tan daha fazla arttığı 2009 yılından bu yana en yüksek yıllık artış olarak kayıtlara geçmeye hazırlanıyor.

Talep arzı aşacak

Uzmanlar, sanayi metaline olan talebin 2030'lu yıllarda madenlerden elde edilen arzı aşmasını ve fiyatların önümüzdeki yıl da yüksek seviyelerde kalmasını öngörüyor. Bakır talebi, fosil yakıtlardan rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş, elektrikli araçların yaygınlaşması ve yapay zekaya destek veren veri merkezlerinin inşasındaki artışla beraber hızla büyüyor.

Öte yandan, mevcut bakır madenlerinin yaşlanması nedeniyle verimlilik düşüyor. Yeni madenlerin devreye alınması ise çok maliyetli ve uzun bir süreç gerektiriyor.

Mükemmel fırtına

StoneX'te kıdemli metal talep analisti Natalie Scott-Gray, sürekli yüksek seyreden fiyatların bazı üreticileri daha ucuz alternatiflere yöneltebileceğini veya karbon azaltımı gibi daha az “zorunlu” alanlarda talebi olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

Scott-Gray'e göre bu yıl yaşanan fiyat artışının nedeni, ABD-Çin ilişkilerindeki yumuşama, Rusya-Ukrayna savaşında olası bir barış anlaşması yönündeki beklentiler ve ABD ithalat tarifelerinin etkisinin bir araya geldiği bir “mükemmel fırtına” olarak değerlendirilebilir.

Marex'te baz metaller stratejisti olarak görev yapan Alastair Munro, birçok piyasa katılımcısının 2026'dan itibaren yapısal bir bakır arz açığı beklediğini açıkladı.

Maden kazaları fiyatları yükseltti

Londra Metal Borsası'ndaki (LME) bakır fiyatları, Ekim ayından bu yana art arda rekorlar kırdı. Dünyanın en büyük üç bakır madeninde yaşanan büyük kazalar, arz sıkıntılarına dair endişeleri artırırken, pek çok büyük madencilik şirketi son haftalarda üretim tahminlerini aşağı yönde revize etti.

Bu yıl ayrıca, ABD'de bakıra yönelik potansiyel tarifeler yürürlüğe girmeden önce ithalatçıların metal stoğu yapmasıyla büyük miktarda bakır sevkıyatı gerçekleşti. Bu süreçte Londra ve ABD'deki Comex bakır fiyatları arasında benzeri görülmemiş bir fark meydana geldi. Tüccarlar, Londra'dan alıp ABD piyasasında satarak bu fiyat farkından kazanç sağlamaya yöneldi.

Ek tarife endişesi

Piyasalar için sürpriz olan bir gelişme ise nihai düzenlemelerde, ABD'ye yoğun şekilde giren bakır katotlarının tarifelerden muaf tutulması oldu. Ancak Comex fiyatları hâlâ Londra fiyatlarının üzerinde seyrediyor. Analistler bu durumun, ABD yönetiminin önümüzdeki yıl ek tarifeler getirebileceği yönündeki endişeleri yansıttığını belirtiyor.

Benchmark Mineral Intelligence'ta bakır analisti olan Albert Mackenzie, piyasanın “iyimserlik ve arz kaygılarından oluşan bir yığının, ABD'ye bakır akışının ateşlediği bir kibritle alevlenmesine” tepki verdiğini kaydetti.

ABD stoklarında rekor

Comex depolarındaki bakır stokları, 400 bin tonun üzerine çıkarak rekord seviyeye ulaştı. LME'nin küresel stokları ise yıl içinde belirgin şekilde azaldı. Avrupa'daki LME stokları 20 bin tonun altına düştü.

Mackenzie'ye göre yaşanan sıkışıklık global değil, bölgesel nitelikte. Bunun nedeni ise ABD'de biriken yüksek stoklar olarak gösteriliyor.

Kasım ayı sonu itibarıyla açıklanan en güncel verilere göre, LME depolarındaki bakırın yüzde 85'i Çin menşeli. Bu bakır, ABD'deki Comex depolarına teslim edilemiyor.

Çin bakırına takas çözümü

Buna rağmen bir metal tüccarı, kendilerinin ve piyasadaki birçok oyuncunun, ABD'deki daha yüksek fiyatlar nedeniyle sevkiyatlara devam ettiğini ifade etti. Tüccara göre, bu durum Çin menşeli bakırın Orta Doğu gibi bölgelerden temin edilen Comex'e uygun bakırla “takas edilmesi” yoluyla mümkün oluyor. Bu dinamiğin 2026’ya kadar sürmesi ve ABD dışındaki bölgelerde arz sıkıntılarına yol açması bekleniyor.

Macquarie Group'ta emtia stratejisti olan Alice Fox, dünyanın en büyük bakır tüketicisi olan Çin'de talep artışı yavaşlasa bile bakır fiyatlarının 2026'ya kadar güçlü kalacağını öngörüyor.

Bakırdaki yükseliş, değerli metallerdeki ralli ile de eş zamanlı olarak ilerliyor. Altın ve gümüş fiyatları tarihi zirvelere ulaştı. Altın fiyatları yıl genelinde yaklaşık yüzde 70 artarak ons başına 4 bin 400 doların üzerine çıktı ve 1979'dan bu yana en güçlü yıllık performansına doğru ilerliyor. Gümüş fiyatları ise Pazartesi günü ons başına 80 dolar seviyesini aşarak rekora imza attıktan sonra, son haftalardaki hızlı yükselişin ardından yüzde 5 civarında geri çekildi.