Küçükler Batıkta Ralli Yaptı

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Reel sektör, derin bir finansal krizle yüzleşiyor. Artan maliyetler, yüksek enflasyon ve daralan talep, işletmelerin üzerindeki baskıyı artırırken, kârlılıktaki düşüş, şirket sermayelerini tehdit ediyor. Firmalar artık ‘büyümekten çok ayakta kalma’ stratejisi benimsemiş durumda. Özellikle düşük marjla çalışan KOBİ’lerin sermaye döngüleri son derece zayıf hale geldi.

Şirketler, yatırım yapmak bir yana, günlük operasyonel maliyetlerini karşılamak için bile krediye ihtiyaç duyuyor. 31 Ekim haftasında bankaların takip ettiği kredi miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 99 artış göstererek 533 milyar 516 milyon liraya ulaştı.

YÜZDE 137 ARTIŞ

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre, 31 Ekim 2025 haftasında KOBİ kredilerindeki batık oranı, son bir yılda yüzde 137 artışla 75.8 milyar liradan 179 milyar 976 milyon liraya yükseldi. Batık KOBİ kredisinin 96 milyar lirası kamu bankalarına, 40.5 milyar lirası ise yerli özel bankalara ait. Toplam 533 milyar liralık batık kredinin yüzde 34’ü KOBİ’lere aittir; geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 28 olarak kaydedilmişti.

İşletmeler, faaliyetlerini sürdürebilmek amacıyla daha fazla kredi almaya yönelim gösteriyor. Eylül 2025 itibarıyla bankalardan kredi kullanan KOBİ niteliğindeki müşteri sayısı, son bir yılda 5 milyon 906 bin 978’den 6 milyon 393 bin 933’e yükseldi. Aynı dönemde takibe düşen müşteri sayısı ise 261 bin 343’ten 35 bin 483 artışla 296 bin 826’ya ulaştı. KOBİ’lerin Eylül 2025 döneminde kullandığı toplam nakdi kredi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 67 artışla 5 trilyon 619 milyar 333 milyon lira olarak kaydedildi; geçen yıl bu rakam 3 trilyon 996 milyar 279 milyon lira idi.

İşletme Sermayesi Çok Zayıf

Piyasa genelinde KOBİ’lerin yaklaşık yüzde 70’inin işletme sermayesinin zayıf olduğu ve işlerini kredilerle döndürdüğü belirtiliyor. Uzmanlar, parasal sıkılaşmanın etkisiyle işleri döndürebilmelerinin artık ciddi anlamda zorlaştığına dikkat çekiyor. “Eskiden, faiz veya kredi ödemesi olan bir firma başka bir kredi çekip bunu kapatabiliyordu. Ancak şu anda maliyetler ve kredi büyüme kısıtlamaları sebebiyle bunu gerçekleştirmek mümkün değil” ifadesini kullandılar.