Irak'ta bu ay yapılması beklenen cumhurbaşkanlığı seçimleri için geri sayım hızla devam ediyor.
Irak Parlamento Başkanı Heybet el-Halbusi, seçim için aday başvuru süresinin sona erdiğini ve toplamda 44 adayın seçimde yarışacağını duyurdu.
Heybet el-Halbusi, aday listesinde toplumun çeşitli dini, mezhebi ve etnik unsurlarının temsil edildiğini ifade etti.
Barzani ve Talabani Adaylarını Açıkladı
Irak'taki başlıca Kürt partiler, cumhurbaşkanlığı için adaylarını açıkladı. Mesut Barzani'nin liderlik ettiği Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), mevcut Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ve Nawzad Hadi'yi aday olarak sundu. Eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin oğlu Bafıl Talabani'nin başkanlığındaki Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) ise eski Çevre Bakanı Nizar Amedi'yi tek aday olarak belirledi.
Eski Cumhurbaşkanı Fuat Masum'un kızı Cevan Muhammed Fuat Masum da cumhurbaşkanlığı için aday olanlar arasında yer alıyor. Seçim yarışının KDP ve KYB adayları arasında geçmesi bekleniyor.
Mevcut Cumhurbaşkanından Sürpriz Hamle
Mevcut Cumhurbaşkanı Abdüllatif Reşit, mensubu olduğu KYB'nin Nizar Amidi'yi aday göstermesine rağmen, partisinin onayını almadan “bireysel” olarak adaylık belgelerini meclise sundu.
Barzani'den Değişim Sinyali
KDP lideri Mesut Barzani, sürece ilişkin yaptığı açıklamada, makamın temsili üzerine vurgu yaparak, cumhurbaşkanlığı makamının 2005 yılından beri belirli bir kesim tarafından elinde tutulmasını eleştirdi. “Bu makam kimsenin şahsi mülkü veya tekeli değildir. Tüm Kürt tarafları, bu makamın Kürtlerin ortak payı olduğu bilinciyle hareket etmelidir” diyerek bir değişim mesajı verdi.
Irak Anayasası'na göre, Meclis Başkanı seçildikten sonra milletvekillerinin 30 gün içinde yeni Cumhurbaşkanını seçmesi gerekiyor. Seçilen yeni Cumhurbaşkanı, ardından parlamentodaki en büyük bloğu hükümeti kurmakla görevlendirecek.
Irak'ta Seçimler Nasıl Yapılıyor?
Irak'ta 2005 yılından bu yana uygulanan güç paylaşımı sistemine göre, cumhurbaşkanlığı Kürtlere, başbakanlık Şiilere ve meclis başkanlığı Sünni Araplara tahsis ediliyor.
2005 yılında yapılan ilk genel seçimlerin sonrasında Iraklı siyasi güçler arasında varılan anlaşmaya göre; makamların paylaşımında Şii Ulusal Koalisyonu'nun lideri Abdülaziz el-Hekim ile Cumhurbaşkanı Celal Talabani arasında bir güç paylaşımı anlaşması imzalanmıştı.
Cumhurbaşkanlığı koltuğu, Celal Talabani'nin 2005-2014 yılları arasında bu görevi üstlenmesinden sonra KYB adaylarında kalmıştı. Talabani'nin ardından bu görevi devralan Fuat Masum, Berhem Salih ve mevcut Cumhurbaşkanı Abdüllatif Cemal Reşit'in hepsi KYB kadrolarından gelen isimler oldu.
