Konut Piyasasında Trump'la Sarsıntı

ABD Başkanı Donald Trump'ın büyük kurumsal yatırımcıların daha fazla müstakil konut edinmesini yasaklayacağını açıklaması, borsa üzerinde önemli etkilere yol açtı.

Bloomberg'in haberine göre, “Trump’ın kurumsal konut alımlarını engelleme vaadi Wall Street’i hazırlıksız yakaladı.” ABD’de konut piyasasında 'kötü adam' olarak görülen kurumsal ev sahipleri konusunda sona erdiği düşünülen tartışma, Trump’ın açıklamasıyla yeniden gün yüzüne çıktı.

Borsa Sert Düşüş Yaşadı

Piyasalar hemen tepki gösterdi. Kurumsal konut yatırımları ile bağlantılı hisseler sert bir şekilde satıldı. Blackstone hisseleri gün içinde yüzde 9,3’e kadar düşerken, ABD’nin en büyük kiralık konut sahibi olan Invitation Homes hisseleri de yüzde 10’a varan kayıp yaşadı. Trump’ın açıklamalarında detay yer almasa da, ilerleyen saatlerde kayıpların bir kısmı telafi edildi.

Bloomberg Intelligence kıdemli gayrimenkul analisti Jeffrey Langbaum, Trump’ın bu konuda kullanabileceği ciddi araçlar bulunduğunu belirterek, “Bireylerin daha kolay ev sahibi olmasını savunduğunuzda ve bunun sorumlusunu büyük kurumlara atfettiğinizde, bu siyasi olarak etkili bir mesaj oluyor.” yorumunu yaptı.

Trump, büyük kurumsal yatırımcıların tek ailelik konut alımını “derhal” yasaklayacak adımlar atacağını ve bu düzenlemeyi Kongre’den geçirmeye çalışacağını ifade etti.

Şirketler İçin Anlamı Nedir?

RBC Capital Markets analistlerine göre, bu plan kiralık konutlar üzerine yoğunlaşan halka açık şirketler Invitation Homes ve American Homes 4 Rent için olumsuz bir gelişme anlamına geliyor. Ancak analistler, bu şirketlerin zaten konut sayısını artırmaya yönelik bir büyüme dönemini geride bıraktığını ve portföy genişletmenin artık temel strateji olmadığını vurguladı.

Benzer bir durum, 56 binden fazla eve sahip Tricon ve yaklaşık 49 bin konutu bulunan FirstKey Homes için de geçerli görünüyor. Ancak büyük yatırımcıların konut piyasasındaki etkisinin sıklıkla abartıldığı iddia ediliyor.

SFR Analytics verilerine göre, ABD’de müstakil kiralık konutların en büyük 24 sahibi toplamda yaklaşık 520 bin eve sahip. Bu, ülkedeki 15 milyon kiralık konutun yaklaşık yüzde 3,5’ine ve toplam müstakil konut stokunun yüzde 1’inden daha azına denk geliyor.

Blackstone, ABD’deki müstakil konut yatırımlarının şirketin gayrimenkul varlıklarının yalnızca yüzde 2’sini, toplam şirket varlıklarının ise yüzde 0,5’ini oluşturduğunu bildirdi. Ayrıca son on yılda net satıcı konumunda olduklarını ve konut portföylerinin beşte birinden fazla küçüldüğünü de ifade etti. Cerberus ve Pretium ise yorum yapmayı reddetti.

Siyasi Tartışmalar Yeniden Alevlendi

Kurumsal ev sahipleri son on yılda sık sık siyasi hedef haline geldi. Eleştirmenler, bu şirketleri 2008 konut krizinden yararlanmakla ve barınma maliyetlerindeki tarihi artışı artırmakla suçladılar. Tartışmalar, hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler tarafından gündeme taşındı.

2019 yılında Senatör Elizabeth Warren, Blackstone’u 2008 krizinden “utanmazca” kazanç sağlamakla eleştirmişti. Birkaç yıl sonra Başkan Yardımcısı JD Vance, kurumsal ev sahiplerinin genç Amerikalıların ev edinmelerini zorlaştırdığını belirterek yine tartışma yaratmıştı.

Amherst Group CEO'su Sean Dobson, bu çıkışların sektörde deja vu hissi yarattığını ifade ederek, “Yatırımcıların konut piyasasına sermaye koymasını yasaklamak, erişilebilirliği artırmaz.” dedi.

Asıl Sorun Arz Mı?

Büyük yatırımcıların çoğu, 2022 ortalarından itibaren artan faiz oranları ve yüksek konut fiyatları nedeniyle alımlarını önemli ölçüde azalttı. Ancak Atlanta, Dallas, Phoenix ve Tampa gibi hızla büyüyen şehirlerde hâlâ önemli bir varlık gösteriyorlar.

Uzmanlara göre, bu şirketleri tamamen piyasadan çıkarmak konutları daha ulaşılabilir hale getirmeyecek. Realtor.com kıdemli ekonomisti Jake Krimmel, ABD'deki konut krizinin temelinde bir arz sorunu bulunduğunu savundu.

Krimmel, “Kurumsal sahiplik daha geniş arz tartışmasında dikkat dağıtan bir unsur. Müstakil kiralık konutların büyük bölümü hâlâ küçük mülk sahiplerinin elinde ve kurumsal yatırımcıların aktif olduğu birçok piyasada stok zaten artıyor, fiyat artışları ise son iki yılda yavaşladı.” şeklinde değerlendirdi.