Köprü ve otoyolların özelleştirilmesinde kritik adım: Türk heyet Portekiz’de

İstanbul'daki iki boğaz köprüsü ve otoyolların milyar dolarları bulması beklenen özelleştirme projesi kapsamında Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) ve danışman şirket EY, Avrupa'nın başlıca otoyol işletmecisi şirketlerin bulunduğu Portekiz'i ziyaret etti.

Konuya yakın iki kaynağın verdiği bilgiye göre Türk yetkililer, ihale şartnamesi yayımlanmadan önce ön görüşmeler yürütmek için Portekizli taraflarla ilk olarak geçtiğimiz haftalarda görüştü.

Hükümet özelleştirme gelirini bu yıl 2025'teki 37 milyar liradan 185 milyar liraya artırmayı hedeflerken, köprü ve otoyolların özelleştirilmesi projesinin gerçekleşmesi halinde ise bu hedefe ciddi katkı sağlanacak.

Daha önce 2013 yılında, o dönem başbakan olan Tayyip Erdoğan'ın fiyatı çok düşük bulması nedeniyle, karayolları ve köprülerin 25 yıllığına işletme hakkı için en yüksek 5,7 milyar dolar teklifin verildiği ihale iptal edilmişti.

Kaynaklardan biri ihale şartnamesinin mayıs ya da haziran ayında yayımlanmasını beklediklerini söyledi.

PORTEKİZLİ ŞİRKETLE GÖRÜŞTÜLER

Konuya yakın üçüncü bir kaynak da, Portekizli otoyol işletmecisi Brisa'nın bu hafta Türk yetkililerle bir toplantı yaptığını belirterek, şirketin 2011 yılındaki özelleştirme ile de ilgilendiğini hatırlattı.

ÖİB haberin yayınlandığı sırada konu hakkında Reuters'ın sorularına yanıt vermedi. EY ve Brisa sorulara cevap vermedi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu geçen ay, otoyol ve köprülerin özelleştirmesi ile ilgili, belli bir dönem için işletme hakkını verip, bu yapıların ağır bakımlarını işletmeciye yükleyerek bütçedeki yükü hafifletmek için bir çalışma yaptıklarını söylemiş, bunun satış anlamına gelmediğine dikkat çekmişti. EY, geçen yıl özelleştirme için danışman olarak atanmıştı.

3 BİN 800 KM YOLU DEVLET İŞLETİYOR

Türkiye'de yaklaşık 3 bin 800 km uzunluğunda olan otoyolların yaklaşık 2 bin 300 km'si devlet, geri kalanı ise özel şirketler tarafından işletiliyor. Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre, otoyolları kullanan araçların yarısından biraz fazlası devlet tarafından işletilen otoyollar ve köprülerden geçiyor.

Kaynakların verdiği bilgiye göre Boğaz üzerindeki iki köprü, tam kapasiteyle çalışarak istikrarlı gelir üreten en değerli yapılardan olsa da iki köprü de ciddi altyapı yatırımları ve bakım maliyetleri gerektirecek.

Resmi açıklamalara göre İstanbul Boğazı'nda yer alan özelleştirmeye konu iki köprüden 2024 yılında günde ortalama 430 bin araç geçti.

Özel şirketler tarafından işletilen İstanbul'un güneyindeki Avrasya tüneli ve ağır yük taşıyan araçlar için tek güzergah olan kuzeydeki Yavuz Sultan Selim Köprüsü, kamunun işlettiği köprülere alternatif yolları oluşturuyor. Özel işletilen bu iki yolu günde ortalama 140,000 araç, yani köprülerin üçte biri sayısında araç kullandı.