Körfez'den Trump'a trilyon dolarlık rest

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın yol açtığı ekonomik baskı, Körfez ülkelerinin bütçelerini zorlamaya başladı. Bu durumun, söz konusu ülkelerin yurt dışındaki yatırımlarını ve gelecekteki taahhütlerini yeniden değerlendirmelerine yol açabileceği belirtiliyor.

İngiliz Financial Times gazetesinin haberine göre, bir Körfez yetkilisi, bu durumun yabancı ülkelere veya şirketlere verilen yatırım taahhütlerinden spor sponsorluklarına, iş dünyasıyla yapılan sözleşmelerden yatırımcılarla yapılan anlaşmalara kadar geniş bir alanı etkileyebileceğini söyledi. Yetkili ayrıca varlık satışlarının da gündeme gelebileceğini ifade etti.

Aynı yetkili, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Katar dörtlüsünden üçünün bütçe ve ekonomik baskılar konusunda ortak görüşmeler yaptığını belirtti. Hangi ülkelerin görüşmelere katıldığı konusunda ise bilgi verilmedi.

Mücbir Sebep Maddesi Değerlendiriliyor

Yetkili, bazı Körfez ülkelerinin mevcut sözleşmelerde “mücbir sebep” maddelerinin uygulanıp uygulanamayacağını değerlendirmek üzere iç inceleme başlattığını aktardı. Ayrıca mevcut ve planlanan yatırım taahhütlerinin de, savaşın yol açabileceği ekonomik yükü hafifletmek amacıyla gözden geçirildiğini söyledi.

Yetkili, özellikle savaşın ve buna bağlı harcamaların aynı hızda devam etmesi durumunda bu adımların gündeme gelebileceğini belirtti.

Alınan önlemlerin temkinli bir yaklaşım olduğunu vurgulayan yetkili, Körfez ülkelerinin enerji gelirlerinde yaşanan düşüş nedeniyle bütçe baskısıyla karşı karşıya olduğunu ifade etti. Bu düşüşün, üretimdeki yavaşlama veya sevkiyatın aksaması gibi nedenlerden kaynaklandığını belirten yetkili, turizm ve havacılık sektörlerindeki gerilemenin yanı sıra savunma harcamalarındaki artışın da bütçeler üzerindeki yükü artırdığını söyledi.

Yatırım Sözlerinin Akıbeti Belirsiz

Bir Körfez hükümeti danışmanı ise, zengin Körfez ülkelerinin yatırım gözden geçirmesi ihtimalinin Beyaz Saray’ın dikkatini çektiğini belirtti. Bu ülkeler dünyanın en büyük ve en aktif egemen varlık fonlarından bazılarını yönetiyor.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar, geçen yıl ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgeyi ziyaretinin ardından ABD’ye yüz milyarlarca dolarlık yatırım yapma sözü vermişti.

Körfez ülkeleri aynı zamanda dünya genelindeki spor etkinliklerinin büyük destekçileri arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra, ekonomilerini çeşitlendirmek ve ülkelerini geliştirmek amacıyla kendi içlerinde de büyük yatırımlar yapıyorlar.

Savaşı Bitir Baskısı

ABD veya diğer Batılı ülkelere yönelik yatırımları etkileyebilecek bir adımın, Trump üzerindeki savaşı diplomatik yollarla sona erdirmesi yönündeki baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.

Petrol zengini Körfez ülkeleri, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı çatışmanın içine çekilmiş durumda. İran ise Washington’ın bölgedeki müttefiklerine yönelik sert bir karşılık veriyor.

Savaş nedeniyle dünyanın petrol ve doğal gazının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik su yolu olan Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Körfez’de en az 10 tanker saldırıya uğradı.

Dünyanın ikinci büyük sıvılaştırılmış doğalgaz üreticisi olan Katar, ana LNG tesisine yönelik bir İHA saldırısının ardından üretimi askıya almak zorunda kaldı ve bu hafta mücbir sebep ilan etti. Suudi Arabistan’daki en büyük petrol rafinerilerinden biri de saldırıya uğradı.

İran ayrıca bölgedeki ABD üslerini ve büyükelçiliklerini hedef aldı. Bunun yanında havaalanları, oteller ve konut binalarına yönelik saldırılar da hava trafiği ile turizmi ciddi şekilde aksattı.

Körfez ülkeleri daha önce Trump’a İran’a yönelik saldırıyı ertelemesi ve diplomatik bir çözüm araması çağrısında bulunmuştu. Ancak saldırıların ardından İran’ın misillemelerinden en fazla etkilenen taraflardan biri yine bu ülkeler oldu.

BAE'li Patrondan Trump'a Sert Tepki

Önde gelen BAE'li iş insanlarından Khalaf Al-Habtoor da sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda ABD Başkanı Trump’a yönelik tepkisini dile getirdi.

Al-Habtoor paylaşımında, “Doğrudan bir soru: Bölgemizi İran ile bir savaşa sürükleme yetkisini size kim verdi? Bu tehlikeli kararı hangi temelde aldınız?” ifadelerini kullandı.

Savaşın yol açacağı zararların hesaplanıp hesaplanmadığını soran Al-Habtoor, Körfez ülkelerinin Trump’ın Gazze’nin yeniden inşasına yönelik planının ve daha geniş kapsamlı “Barış Kurulu” girişiminin önemli finansörleri olarak görülmesinden de söz etti.

Al-Habtoor, Arap Körfez ülkelerinin istikrar ve kalkınmayı desteklemek amacıyla milyarlarca dolar katkı sağladığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu ülkelerin bugün şu soruyu sorma hakkı var: Bu paralar nereye gitti? Barış girişimlerini mi finanse ediyoruz, yoksa bizi tehlikeye atan bir savaşı mı?”