Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2024'ün en sıcak yıl olarak kaydedilmesinin ardından 2025'in de birçok bölgede sıcaklık rekorları kırdığını belirtti.
Kasım ayında yayımladığı raporda, 2025’in kayıtlardaki en sıcak ikinci veya üçüncü yıl olacağını duyuran WMO, 2025 yılı boyunca olağanüstü sıcaklık eğilimlerinin devam edeceğini ifade etti.
Küresel iklim tahminlerine göre, önümüzdeki beş yıl boyunca sıcaklıkların rekor seviyelerde veya mevcut düzeylere yakın seyretmesi bekleniyor.
Suya Erişim Sorunu!
Eylül ayında yayımlanan “Küresel Su Kaynaklarının Durumu” konulu rapora göre, dünya genelinde su döngüsü giderek daha düzensiz hale geliyor ve “tufan” ile “kuraklık” arasında gidip geldiği belirtiliyor.
Birleşmiş Milletler Su Ajansı (UN Water), dünya genelinde yaklaşık 3,6 milyar insanın yılda en az bir ay suya yetersiz erişimle karşı karşıya kaldığını ve bu sayının 2050 yılına kadar 5 milyarı aşacağı öngörüsünü aktardı.
Uzmanlar, yıl boyunca yaşanan sıcaklık anormalliklerinin, atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun tarihi seviyelere ulaşmasıyla bağlantılı olduğunu bildirmektedir. Bu durum, iklim krizinin günümüzde günlük yaşamı etkileyen bir gerçeklik haline geldiğini gösteriyor.
Aşırı sıcaklar, hem doğrudan ölüm ve sağlık sorunlarına yol açmakta hem de tarım ürünlerinde zarara, su kaynaklarının azalmasına ve enerji talebinin artmasına neden olmakta.
Sıcaklıklar Tarihî Seviyelerde
2025, kayıtlara “en sıcak yıllardan biri” olarak geçti. Yaz mevsimi, birçok ülkede mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklara sahne oldu.
Kavurucu sıcaklar dünya genelinde binlerce can kaybına yol açarken, birçok kişi hastaneye kaldırıldı. ABD ve Avrupa'da orman yangınları yaşandı ve kuraklıklar pek çok bölgede hissedildi.
Bu yıl, kayıtlardaki en sıcak üçüncü temmuz ayının yaşandığı Avrupa'da, ortalama kara sıcaklığı 21,1 dereceyle 1991-2020 dönem ortalamasının 1,3 derece üzerinde gerçekleşti.
İngiltere'de en sıcak haziran ayı, 16,9 derece ortalamanın kaydedilmesiyle yaşanırken, Birleşik Krallık genelinde 15,2 derece ortalama sıcaklık ile 1884'ten bu yana en sıcak ikinci haziran ayı oldu.
Hollanda'da haziranda sıcaklık değerleri son 124 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. 1 Temmuz'da Gilze en Rijen'de öğle saatlerinde ölçülen 35,7 derece sıcaklık, yılın bu döneminde kaydedilen en yüksek sıcaklık olarak kaydedildi.
İskandinavya, bu yaz Avrupa'da en belirgin ortalama üzerinde sıcaklıkları en çok yaşayan bölge oldu ve sıcak hava dalgaları özellikle İsveç ve Finlandiya'yı etkiledi.
İspanya Meteoroloji Enstitüsü (AEMET), ülkede bugüne kadar kaydedilen en şiddetli sıcakların ağustosta yaşandığını duyurdu.
Europada sıcak hava dalgaları ve orman yangınlarıyla mücadele ederken, Türkiye'nin Şırnak ilinde 25 Temmuz'da 50,5 derece ile tüm zamanların sıcaklık rekoru kaydedildi.
Binlerce Kişi Sıcaklıktan Etkilendi
2025 yılındaki aşırı sıcakların en fazla hissedildiği bölge Avrupa oldu.
Imperial College London ve London School of Hygiene&Tropical Medicine tarafından yapılan bir çalışmada, Avrupa genelinde yaz mevsiminde sıcaklığa bağlı 24 bin 400 ölüm kaydedildi. İklim değişikliğinin ölüm sayısını yaklaşık 16 bin 500 artırdığı hesaplandı.
En fazla ölüm İtalya'da 4 bin 597, ardından İspanya'da 2 bin 841, Almanya'da 1,477, Fransa'da 1,444 ve Birleşik Krallık'ta 1,147 olarak kaydedildi.
Şehir bazında, en yüksek ölüm sayısı 835 ile Roma'da, ardından Yunanistan'ın Atina'sında 630, Fransa'nın Paris'inde 409 ve İspanya'nın Madrid'inde 387 ölüm ile gerçekleşti.
Uzmanlar, aşırı sıcakların Avrupa’nın yaşlanan nüfusu için büyük bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor. Sıcaklığa bağlı ölümlerin yaklaşık yüzde 85'i 65 yaş ve üzerindekilerden oluşuyor.
İklim değişikliğinin sıcaklığa bağlı ölümlerin yüzde 68’inden sorumlu olduğu ve kaydedilen ölümlerin normalde beklenenden üç katından fazla olduğu ifade ediliyor. Ayrıca, sıcaklıkla İlişkili ölümlerin önemli bir bölümünün kaydedilmediği için gerçek ölüm sayısının daha yüksek olabileceği belirtiliyor.
Asya Ülkeleri de Etkileniyor
Yüksek sıcaklıklar Japonya'da can kaybına neden oldu. Japonya Meteoroloji Ajansı, haziranda kaydedilen en yüksek aylık sıcaklık ortalamasının göründüğünü rapor etti.
Tokyo’da 16 Haziran-31 Temmuz tarihleri arasında aşırı sıcaklardan kaynaklanan rahatsızlıklar nedeniyle 56 kişi hayatını kaybetti ve ülkede 10 bin 804 kişi hastaneye kaldırıldı.
Güney Kore’de haziranda rekor günlük sıcaklıklar kaydedildi. Ölçümlerin tutulmaya başlandığı 1904 yılından bu yana en yüksek sıcaklıkların tespit edildiği belirtildi.
Hindistan'da Yeni Delhi'de, haziran boyunca kavurucu sıcaklar nedeniyle “kırmızı alarm” verildi. Cammu Keşmir bölgesinde şiddetli sıcak hava dalgası nedeniyle okullar iki hafta tatil edildi.
Pakistan'ın Pencap eyaletinde sıcaklıklar 50 dereceye kadar yükseldi.
İran'da da sıcaklar nedeniyle enerji sarfiyatını dengelemek amacıyla kamu kurumları tatil edildi.
Kuraklık Sorunları Yükseliyor
2025 yılı, birçok bölgede aşırı sıcakların kuraklıklarını da beraberinde getirdi.
İran, bu yıl en ciddi su krizlerinden birini yaşarken, üç baraj tamamen kurudu. Ülkede 8 baraj daha kuruma tehlikesiyle karşı karşıya.
Uydu görüntülerinde, Batı Azerbaycan'de yer alan Urumiye Gölü'nde kuruma durumu gözler önüne serildi.
Başkent Tahran'a su sağlayan barajlardaki rezervlerin, son yüz yılın en düşük seviyesine düştüğü bildirildi.
Güney Kore'nin Gangneung kenti kuraklık nedeniyle “afet bölgesi” ilan edildi. 2025'te, kent mevsim normallerinin yarısından az yağış aldı ve ana içme suyu kaynağında su seviyesi yüzde 15,7’ye düştü.
Suriye'de zayıflayan yağış miktarı nedeniyle kuraklık yaşandı.
Afrika'da da birçok ülke, bu yıl aşırı sıcakların etkisiyle kuraklıkla mücadele etti.
