Antalya'da, ilk kez 1990'lı yılların ortalarında Alman bir kadın tarafından üretilen ve ihraç edilen çelenkler, Hristiyanların 24 Aralık'ta kutladığı Christmas Bayramı, diğer adıyla Noel ve yılbaşı öncesinde yoğun bir ihracat dönemine girmiş durumda. Kutsal Noel çelenginin yapımında, Antalya, Burdur ve Isparta'nın orman köylerinden izinle toplanan mersin dalı, ardıç, dağ çileği, kozalak, andız kozağı, tespih bitkisi, kuşburnu, kızılcık ve siyah yabani üzüm gibi orman bitkileri ile özel olarak üretilen süs patlıcanı ve kırmızı fındık biberi kullanılıyor. Bu ürünler, Bucak'a bağlı Kocaaliler beldesine getiriliyor.
Yılda 1 Milyon Çelenk Yapımı
Kocaaliler beldesindeki köylü kadınlar, orman bitkileriyle her yıl 25 Ağustos'tan Aralık ayının ilk haftasına kadar yaklaşık 1 milyon çelenk üretiyor. Bu süreçte, beldedeki yaklaşık 500 haneden 250 civarında kadın ile birçok köylü çelenk yapımıyla ilgileniyor. Evlerin çoğu, çelenk üretim atölyesine dönüşüyor. Üç ihracatçı firma tarafından özel izinle ormandan toplanan ürünler, her sabah çelenk yapan köylü kadınların evlerinin önüne bırakılıyor. Kadınlar, bir yandan çelenk yaparken, diğer yandan ev işlerini sürdürüyor ve akşamları yapılan çelenkler toplanarak depo paketleme işleminden sonra TIR ile Avrupa'ya gönderiliyor.
Hristiyanlık Dünyasında Kutsal Değer
Hollanda ve Almanya'nın da aralarında bulunduğu Avrupa ülkelerine gönderilen bu çelenklerin, Hristiyanlık dünyasında özel bir değeri var. İsa'nın doğumunun sembolü olan çelenkler, ev ve mezarlık ziyaretlerinde, yemek masalarında, kapı ve duvarlarda kullanılıyor. Çelenklerin üzerindeki bitkiler bolluk ve bereketi simgeliyor.
20 Yıldır Çelenk Yapıyorlar
Bölgede çelenk üretim ve ihracatı yapan firmalardan birinin sorumlusü Ulaş Aktürk, “Çelenk işine 2005 yılından beri devam ediyoruz. Sabah meyve ve bitkiler, evlerin önüne bırakılıyor; akşam 14.00-15.00 gibi yapılan çelenkler toplanıyor. Depoya getiriyoruz ve paketliyoruz. Firmamızın 100'e yakın evle çalışıyoruz. Kadınlar bitkileri sararken, öğleden sonra topluyoruz. Yaklaşık olarak her iki günde bir TIR'la Hollanda ve Almanya'ya gönderiyoruz. Köyde neredeyse her ev, 25 Ağustos'tan aralık ayının ilk haftasının sonuna kadar bu işi yapıyor” dedi.
Hollanda ve Almanya'ya İhraç
Bu işin Antalya'da ilk olarak Alman bir kadın tarafından başlatıldığına dikkat çeken Aktürk, “Daha çok dağda topladığımız ürünler, ormanın izin verdiği şekilde kesiliyor. Yapılan çelenklerin yüzde 70'i Hollanda'ya, yüzde 30'u Almanya'ya ihraç ediliyor. Oralarda kapı süsü olarak kullanılan çelenkler, yılbaşı döneminde yoğun olarak gidiyor. Mezarlıklara da konuluyor. Firmamız sezon boyunca 400-500 bin çelenk üretiyor; toplamda ise 1 milyona yakın üretim yapıyoruz” şeklinde konuştu.
Çelenk Başı 50 TL Kazanç
Aktürk, bu sezon için 1 milyon çelenk ihracatı için yoğun bir çalışma yürütüldüğünü ve toplamda 3 milyon avroluk döviz girdisi beklediklerini belirtti. Çelenk yapımının köydeki önemli geçim kaynaklarından biri olduğunu ifade eden Aktürk, erkeklerin bitki ve kasa gibi malzemelerin dağıtımı, toplanması ve taşınması gibi işlerde çalıştığını, çelenk sarma işini ise kadınların üstlendiğini kaydetti. Bir kadın günde ortalama 30-40 çelenk yaparken, çelenk başı 50 TL kazanıyor.
Köylü Kadınların Memnuniyeti
Köyde çelenk yapımında çalışan kadınlar, Ağustos'tan Aralık'a kadar evlerinde bu işi sürdürmekten memnun olduklarını dile getirdi. Her yıl Ağustos'un 15'inden Aralık'ın 10'una kadar herkesin bu uygulama içinde yer aldığına işaret eden Hanife Yiğit, “Çocuklar bile bu işe yardımcı olabiliyor. Köyümüzde büyük bir gelir kaynağı var. Bu iş sayesinde evlerini yaptıran, ev eşyalarını alan, çocuklarının düğünlerini yapan herkesin hayatına katkıda bulunuyor” ifadelerini kullandı.
Muharrem Özeren, eşiyle birlikte çelenk yapımında çalıştıklarını, firma tarafından sabah evlerinin önüne bırakılan ürünlerin pratikliğine dikkat çekerek, “Ayağımıza kadar getirilen ürünlerle çok keyif alarak çalışıyoruz. 20 senedir sezonluk bu işi yapıyoruz. Ben de eşimle beraber bu noktada katkıda bulunuyorum. Meyveleri hazırlıyorum, o da çelenk haline getiriyor. Bu süreç hem keyif verici hem de kazançlı. Tanesini 50 TL'ye yapıyoruz” şeklinde konuştu.
