reklam
reklam
DOLAR 43,1388 % 0.21
EURO 50,2459 % -0.08
STERLIN 57,9216 % -0.16
FRANG 53,8831 % 0.06
ALTIN 6.251,35 % 0,91
BITCOIN 90.518,77 -0.732
reklam

Latin Amerika Tarihinde ABD Destekli CIA Operasyonları

Yayınlanma Tarihi : Google News
Latin Amerika Tarihinde ABD Destekli CIA Operasyonları
reklam

Son 200 yılda, ABD, Orta ve Güney Amerika ile Karayipler'de çeşitli askeri ve gizli operasyonlar yürüttü. Bu operasyonlar, bölgedeki birçok ülkenin siyasi yapısını etkiledi.

19. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın başlarına kadar süren “Muz Savaşları”, ABD şirketlerinin çıkarlarını korumaya yönelik ilk geniş çaplı müdahale olarak tarihe geçti.

1934 yılında Başkan Franklin D. Roosevelt tarafından ilan edilen “İyi Komşuluk Politikası”, Latin Amerika'ya müdahale etmeme sözü verse de, Soğuk Savaş yıllarında bu politika değişti. 1947'de kurulan CIA, seçilmiş solcu liderleri devirmek için pek çok operasyonun merkezinde yer aldı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Venezuela'ya yönelik saldırısı ve bölgedeki sol yönetimlere yönelik tehditleri, geçmişteki benzer müdahaleleri yeniden gündeme taşıdı.

1950'ler – Guatemala

1954 yılında, Guatemala'nın seçilmiş Devlet Başkanı Jacobo Arbenz Guzman, CIA destekli yerel güçler tarafından devrildi. Arbenz'in ABD'li şirketleri kamulaştırma planları, Washington'da büyük tepki topladı. Darbenin ardından ülke, on yıllar süren bir iç savaşa sürüklendi.

Jacobo Arbenz Guzman

1960'lar – Küba

1959 yılında Fidel Castro iktidara geldikten sonra, CIA, Kübalı sürgünleri eğiterek komünist rejimi devirmeyi amaçladı. 1961'de Başkan John F. Kennedy döneminde düzenlenen Domuzlar Körfezi Çıkarması, başarısız oldu ve Castro yönetimi daha da güçlenerek devam etti.

Küba Devrimi liderleri Fidel Castro ve Che Guevara

1960'lar – Brezilya

Sosyal reformlar ve kamulaştırmalarla bilinen Devlet Başkanı Joao Goulart, CIA destekli siyasi ve askeri baskılar sonucunda 1964 yılında darbeyle devrildi. Bu süreçte, ülkede 1985 yılına kadar süren bir ABD yanlısı askeri rejim kuruldu.

1960'lar – Ekvador

ABD, Küba ve Sovyetler Birliği ile işbirliği yapan bir hükümete karşı anti-komünist propaganda ve finansman sağladı. 1963 yılında gerçekleşen askeri darbenin ardından, Küba ile ilişkiler kesildi.

1960-70'ler – Bolivya

CIA, 1964'te Devlet Başkanı Victor Paz Estenssoro'ya karşı bir darbeyi destekledi. 1971 yılında ise Juan Jose Torres, bir başka ABD destekli askeri darbeyle devrildi. Darbe lideri Hugo Banzer, uzun yıllar boyunca iktidarda kaldı.

1970'ler – Şili

CIA, Devlet Başkanı Salvador Allende'nin iktidardan uzaklaştırılması için ekonomik ve siyasi operasyonlar gerçekleştirdi. 1973 yılında General Augusto Pinochet öncülüğündeki darbe sırasında Allende, kuşatılan sarayında intihar etti. Pinochet'nin, ABD destekli rejimi 17 yıl boyunca sürdü.

Şilili sosyalist lider Allende (sağda) ve faşist darbeci Pinochet

1970'ler – Condor Operasyonu

1975 yılında CIA desteğiyle başlatılan Condor Operasyonu, Arjantin, Bolivya, Brezilya, Şili, Uruguay ve Paraguay'daki askeri rejimleri içeriyordu. Muhalefete yönelik yapılan kaçırma, işkence ve infazlar sonucunda en az 97 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

1980'ler – El Salvador

ABD tarafından eğitim alan Atlacatl Taburu, 1981 yılında El Mozote köyünde yaklaşık 1000 sivili öldürdü. ABD, bu dönemde El Salvador'a askeri yardımda önemli bir artış gerçekleştirdi.

1980'ler – Grenada

1983 yılında, ABD, “Operation Urgent Fury” kapsamında Grenada'yı işgal etti. Bu operasyonun amacı, Marksist yönetimi devirmek ve Küba'nın bölgedeki etkisini sona erdirmekti.

Panama lideri Manuel Noriega, tıpkı Maduro gibi ABD tarafından kaçırılan bir liderdi.

1989 – Panama

ABD, “Operation Just Cause” adıyla Panama'yı işgal ederek Devlet Başkanı Manuel Noriega'yı kaçırdı. Bu operasyon, uyuşturucu suçlamalarıyla gerekçelendirildi; ancak can kaybı sayısının gerçek rakamları hala tartışma konusu olmaya devam ediyor.

reklam

YORUM YAP