Ölümüne Rekabet Dönemi Başladı

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Türkiye’de üretim ve ihracatın temel alanları olan otomotiv, beyaz eşya, tekstil, hazır giyim ve makine sektörlerinde, Avrupa Birliği’nin (AB) Hindistan ile imzaladığı serbest ticaret anlaşması (STA) nedeniyle kaygılar artıyor. Üretim maliyetlerinin düşürülmemesi durumunda Türkiye'nin büyük bir sıkıntı ile karşılaşabileceği uyarıları yapılıyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkan Vekili Ahmet Fikret Kileci, Avrupa'nın Hindistan ve Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) ile yaptığı ticaret anlaşmalarına dikkat çekerek, “Bu durum, Gümrük Birliği ile yıllardır sürdürdüğümüz avantajlı tedarikçi konumumuzu tehdit ediyor” şeklinde yorumladı. Kileci, ABD pazarında zorluk çeken Asya ürünlerinin, nihayetinde Türkiye'nin ana pazarı olan Avrupa'ya yönelmesinin sanayicilere fiyat baskısı oluşturabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Dünya Gazetesi tarafından düzenlenen ‘Dönüşen Dünyada İhracat Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, “Avrupa pazarında daha önce karşılaşmadığımız yoğunlukta bir fiyat baskısı ve kâr marjı daralması bekliyoruz. Çok kritik bir dönüm noktasındayız. Küresel pazarda hem kalitemizle hem de rekabetçi fiyatlarımızla yer almak zorundayız” ifadelerini kullandı.

ADI KONULMAMIŞ HASTALIK

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu Başkanı Nail Olpak, günümüz ticaret ortamının henüz teşhis konulamamış bir hastalığı andırdığını belirterek, “Dünya ticaretindeki büyüme ivmesinin yavaşladığı bir dönem yaşıyoruz. Planlarımızı buna göre revize etmeliyiz. Yavaşlama varsa, etkileri bizde de hissedilecektir” dedi.

Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği Başkanı Alper Şengül, 2026 yılı için ihtiyatlı bir bekleyiş içinde olduklarını ifade ederek, “Üretim açısından Avrupa’da birinci konumdayız. Ancak 2025’te ihracatta yüzde 10, üretimde ise yüzde 9 kayıplar yaşadık. Kazançlarımızı kaybetmek istemiyoruz. Ana pazarımız Avrupa'da rekabetin daha da şiddetleneceği ile yüzleşiyoruz. Net ihracatçı pozisyonumuzu korumalıyız. AB ile Hindistan’ın işbirliği, rekabetimizi üç kat artıracak. Ciddi bir rekabet bizi bekliyor. Yatırımlarımıza devam etme imkânımız olmalı. Kapasite kullanımında düşüş kalıcı olursa, bu büyük bir kayıp yaratır. Herkes üzerine düşeni yapmalı ve rekabet gücümüzü korumalıyız” diye vurguladı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise Gümrük Birliği’nin güncellenmesi konusundaki taleplerinin kabul edildiğini belirterek, sorun teşkil eden 15 başlıkta uzlaşma sağlandığını aktardı.

Made In Europe Bizim İçin Felaket Olur

AB’nin yerli üretimi teşvik etmeyi amaçlayan “Made in Europe” stratejisi ile ilgili olarak Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik, “25 Şubat tarihi bizim için oldukça kritik. Eğer bir kısıtlama olursa, bu durum bizim için felaket senaryosunu ortaya çıkarır. Gelecekte çok daha büyük risklerle karşılaşabiliriz. Gümrük Birliği de anlamını yitirebilir. Türkiye’nin dışarıda bırakılmasını düşünmek bile istemiyoruz” dedi. Bu yıl otomotiv sektöründe 43 milyar dolar ihracat hedeflediklerini belirten Çelik, “Eğer olumsuz gelişmelerle karşılaşmazsak bu hedefe ulaşabiliriz. Hızlı bir dönüşüm sürecindeyiz. Üç ay önce hayatımızda olmayan büyük bir riski yaşıyoruz. Made in Europe yürürlüğe girerse, Manisa'daki BYD yatırımlarının Macaristan’a yönelme olasılığı da artacaktır” diye ekledi.

Tasımızı Tarağımızı Toplayıp Gitmeyelim

İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Başkanı Ahmet Öksüz, sektörün zorlu bir yıl geçirdiğine ve bu yılın da benzer şekilde geçeceğine işaret ederek, “2023’ten itibaren maliyetlerimiz artış gösterdi, rekabet gücümüz azaldı. Tekstil ve hazır giyimde 2025’te 30 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmişiz, bu önemli bir başarı. Bunun değerini bilmeliyiz. Üretim tesislerini kaybetmemek gerekiyor; bunu artırarak büyümeliyiz. Tasımızı tarağımızı toplayıp gitmemeliyiz” dedi. Büyük bir dönüşüm döneminden geçilmesi gerektiğine vurgu yapan Öksüz, “Sektörün bir yılda kendi kendini dönüştürmesi mümkün değil. İstihdam maliyetlerinde çevre ülkelerle kıyaslandığında dört kat daha pahalıyız. Finansman ve istihdam desteklerine ihtiyaç var” ifadelerini kullandı.