Merkez Bankası’ndan Dikkat Çeken Kredi Kartı Analizi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Ekonomi Notları” adlı çalışmasında bireysel kredi kartı (BKK) limitinin gelirle olan güçlü korelasyonunu inceledi. Araştırmada, gelirine göre aşırı limite sahip bireylerin, diğer bireylere kıyasla daha düşük limit doluluk oranı sergilediği belirtildi. Ayrıca aşırı limite sahip bireylerin bakiye/gelir oranlarının daha yüksek olduğu vurgulandı.

Bankanın resmi internet sitesinde yayımlanan “Ekonomi Notları” bölümünde “Kredi Kartı Kullanım Eğilimleri: Gelir Düzeyi ve Limitlerin Rolü” konulu çalışma yer aldı.

Çalışmada, Türkiye'de kredi kartlarının ödeme ve finansman aracı olarak tüm gelir gruplarında yaygın kullanıldığı, bireylerin gelirleri ve kart limitlerinin BKK kullanım eğilimleriyle olan ilişkisinin araştırıldığı ifade edildi.

Kişi bazında BKK bakiyesi, brüt gelir ve kredi kartı limitlerine dair kapsamlı mikro veri setleri kullanılarak, öncelikle bu ilişkiye yönelik dağılımlar çeşitli göstergelerle sunuldu. Sonrasında ise BKK bakiyeleri ile gelir ve limit göstergeleri arasındaki esnekliğin test edildiği kaydedildi.

Yüksek Gelirlilerin BKK Bakiyesi Daha Fazla

Analizler sonucunda, yaklaşık 7 milyon yatay kesit örneklem verisi kullanılarak gelir ve limit ile BKK bakiyesi arasındaki pozitif esneklik ilişkisi ortaya kondu. Elde edilen bulgulara göre yüksek gelirli bireylerin BKK bakiyesinin beklentilere göre daha yüksek olduğu belirtildi. Aynı zamanda limit/gelir oranları yüksek olan bireylerin ortalama olarak daha fazla BKK borçlu oldukları ifade edildi.

Çalışmada, limit artışının yüksek olduğu bireyler için ortalama gelirleri ile BKK bakiyeleri arasındaki esneklik ilişkisinin daha kuvvetli olduğu kaydedildi. Alternatif gelir ve limit göstergelerinden elde edilen sonuçların temel bulguları desteklediği vurgulandı. “Limit ile gelir arasındaki güçlü korelasyon kontrol edildiğinde, gelirine göre aşırı limite sahip bireylerin limit doluluk oranının diğer bireylere kıyasla daha düşük olduğu saptanmıştır. Öte yandan, aşırı limite sahip bireylerin bakiye/gelir oranı diğer bireylere kıyasla daha yüksektir.” ifadelerine yer verildi.

Tüm bu bulgular, limit seviyelerinin BKK bakiyesi üzerinde önemli bir etken olduğunu ortaya koydu. Çalışmada şu değerlendirmelere yer verildi:

“Son olarak, gelir veya limit artışları ile bireylerin geçmiş finansal davranışları arasındaki olası ilişki, bu göstergelerin bakiye üzerindeki etkisinin nedensel yorumlanmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle, çalışmada elde edilen ilişkilerin korelasyonlar içerdiğini ve nedensel bir etkiyi ima etmediğini belirtmek önemlidir. Gelecek çalışmaların gelir ve limit göstergeleri ile kredi kartı kullanım davranışları arasındaki ilişkiye odaklanarak neden-sonuç ilişkilerini ortaya koyma yöntemleri geliştirmesi, politika yapıcıların borçlanma dinamiklerini daha etkili bir şekilde değerlendirebilmelerine katkı sağlayacaktır.”