Merkez'in İran bilançosu belli oldu: ABD bankalarından kritik yorum

Merkez Bankası (TCMB), İran’daki savaşın tetiklediği küresel piyasa dalgalanmaları sırasında Türk lirasını istikrarlı tutmak amacıyla yaklaşık 12 milyar dolar harcadı. Bu tutar, ülkenin döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 15’ine karşılık geliyor.

İşlemler hakkında bilgi sahibi ancak özel görüşmeler olması nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen piyasa kaynaklarına göre, TCMB pazartesi günü piyasalar açılmadan önce likidite koşullarını sıkılaştırdı. İşlemlerin başlamasıyla birlikte bankalar oynaklığı sınırlamak amacıyla dolar satışı gerçekleştirdi.

Bloomberg'in haberine göre, hafta boyunca dolar satışlarının miktarı kademeli olarak azalırken, perşembe günü herhangi bir işlem gözlenmedi.

Bu müdahalelerin sonucunda Türk lirası, gelişmekte olan ülke para birimlerinin çoğunun değer kaybettiği bir dönemde görece sakin bir seyir izledi.

SAVAŞIN NE KADAR SÜRECEĞİ KRİTİK

JPMorgan Chase & Co.’nun varlık yönetimi biriminde gelişmekte olan ülke devlet tahvilleri stratejisi başkanı Nick Eisinger, mevcut politikayı şu an için sürdürülebilir olarak değerlendirdiklerini söyledi.

Eisinger, “Bunu sürdürebilecek yeterli kaynakları var gibi görünüyor. Ancak İran’daki gelişmelerin ne kadar süreceği bu açıdan çok önemli” dedi.

Eisinger’e göre yüksek risk ortamı bir veya iki hafta içinde sona ererse “büyük ölçüde toz duman dağılacak ve belli ölçüde normale dönülebilecek.” Ancak daha uzun sürmesi durumunda küresel riskli varlıklar açısından görünümün “çok daha zor” hale geleceğini belirtti.

Gerçekleştirilen dolar satışları sayesinde Türk lirası bu hafta gelişmekte olan ülke para birimleri arasında en iyi performans gösterenlerden biri oldu. Lira dolar karşısında yalnızca yüzde 0,1 değer kaybetti.

Türk ekonomi yönetimi, iç fiyat artışlarının yavaşlamasıyla birlikte şirketler ve yatırımcılar için öngörülebilirlik sağlamayı amaçlayan kademeli bir değer kaybı politikasını yönetiyor.

REZERVLER VE JEOPOLİTİK RİSKLER

TCMB'nin bankalarla yaptığı swap anlaşmaları hariç net döviz rezervleri geçen cuma itibarıyla 78,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Altın rezervleri de dahil edildiğinde bankanın toplam varlıklarının yaklaşık 200 milyar dolara ulaştığı tahmin ediliyor.

TCMB, döviz politikası hakkında yorum yapmadı.

ABD öncülüğündeki NATO askeri ittifakının bir üyesi olan Türkiye, İran’a olan coğrafi yakınlığı ve enerji ithalatına bağımlılığı nedeniyle Orta Doğu’daki çatışmalara karşı hassas bir konumda bulunuyor. Ham petrol fiyatları savaşın geçen cumartesi başlamasından bu yana yüzde 16 yükseldi.

DoubleLine Group LP’de portföy yöneticisi olan Bill Campbell ise Türk tahvillerinde düşük ağırlık taşıdığını belirterek piyasanın jeopolitik şoklara karşı kırılgan olduğunu ifade etti.

Campbell, “Piyasa algısı tersine dönerse çıkış kapısı çok dar olabilir” dedi.

GEÇMİŞ MÜDAHALELERLE KARŞILAŞTIRMA

Bu haftaki müdahalelerin, geçen yıl nisan ayında yapılan müdahalelere kıyasla daha küçük olduğu belirtiliyor. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun Mart 2025'te tutuklanmasının ardından piyasalarda oluşan dalgalanmayı yatıştırmak amacıyla 50 milyar doların üzerinde rezerv kullanılmış ve faiz artırımı gerçekleştirilmişti.

Goldman Sachs Group Inc. analistleri de çarşamba günü yayımladıkları notta Türk lirasındaki hareketlerin şu ana kadar sınırlı kaldığını belirtti.

Analistler, TCMB'nin şu aşamada müdahaleleri sürdürebilecek büyüklükte rezervlere sahip olduğunu ifade ederken, jeopolitik şokların devam etmesi halinde bu politikanın sürdürülebilirliğinin zayıflayabileceği uyarısında bulundu.