Mısır’ın Şarm eş-Şeyh kentinde, ABD Başkanı Donald Trump ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin ortaklaşa düzenlediği “Barış Zirvesi” gerçekleştirildi. Zirve, Gazze’deki ateşkesin sürdürülebilirliği ve barışın sağlanması amacıyla düzenlendi.
Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un da aralarında bulunduğu 30'dan fazla dünya lideri katıldı. Ancak Gazze’deki ateşkesin tarafları olan Hamas ve İsrail toplantıya davet edilmedi.
Şarm eş-Şeyh’te Cumhurbaşkanı Sisi tarafından karşılanan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ve Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ile birlikte katıldı.
Zirvede, Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani, Ürdün Kralı II. Abdullah, Bahreyn Kralı Hamad bin İsa el-Halife ve Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas gibi liderler de Sisi tarafından karşılandı. Ayrıca Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif de zirveye katılanlar arasındaydı.
“Dostum, Bu Adamı Seviyorum”
ABD Başkanı Trump, zirveye katılan tüm liderlerle tek tek tokalaşarak selamlaştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın içeri girişi sırasında Trump, Erdoğan için “Dostum… Bu adamın ne kadar çetin olduğunu biliyor musunuz? Bu adamı seviyorum.” diyerek övgüde bulundu.
Niyet Beyanı Belgesi İmzalandı
Daha sonrasında, Türkiye, ABD, Katar ve Mısır liderlerinin imzaladığı Niyet Beyanı Belgesi için tören düzenlendi. Trump, burada yaptığı konuşmada Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a özel teşekkürde bulundu.
Trump, konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Bu masada ülkelerini temsil eden liderler harika. Katar'a da teşekkür ederim, uzun zamandır dostum. Çetin adamlara daha çok değer veriyorum. Türkiye'deki liderden bahsediyorum. Dünyanın en güçlü ordularından birine sahip. Geçmişteki çatışmaları kazandı. Kendisi çok sağlam bir karakter. Ne zaman yardım istesem yanımda oldu. Erdoğan'a teşekkür ediyorum. NATO ile bir sorunu var. Beni aradılar ve Erdoğan ile görüşür müsün dediler. O, her zaman destek verdi.” Trump'ın ardından dört ülkenin lideri Niyet Beyanı Belgesi'ni imzaladı.
Trump’ın Netanyahu’yu Davet Etme Planı Engellerle Karşılaştı
İngiliz basını, Trump'ın Mısır'a hareket etmeden önce, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu zirveye davet etme girişimlerinin Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından engellendiğini iddia etti. Trump'ın Gazze'deki insan hakları ihlalleri nedeniyle sıcak bir şekilde eleştirilen Netanyahu’yu toplantıya davet etme çabası, Erdoğan'ın “Davet geçerli olursa uçağını Şarm eş-Şeyh'e indirmem” demesiyle sona erdi.
İsrail Başbakanlık Ofisi, “Başbakan Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Mısır'da düzenlenen bir konferansa davet edildi. Ancak dini tatil nedeniyle katılamayacağını bildirdi.” açıklaması yaptı.
BM Genel Sekreteri Guterres'ten Ateşkes Çağrısı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, zirve öncesinde yaptığı açıklamada, Gazze’deki rehinelerin serbest bırakılmasının memnuniyet verici olduğunu belirtti. Guterres, “Tüm taraflara, bu momentumdan faydalanmalarını ve Gazze'deki çatışmaların sona ermesi için ateşkes taahhütlerine bağlı kalmalarını rica ediyorum” ifadelerini kullandı.
Barışa Giden Yolda Adımlar Atılmalı
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, “İş birliğiyle planın uygulanmasına katkı sağlamalıyız. Avrupa Birliği, geçiş yönetimi, güvenlik ve Gazze’nin yeniden inşası konularında adım atmaya hazır. Barışa giden yol uzun ama uluslararası toplum bu hedefte birleşmiş durumda.” dedi.
İngiltere 20 milyon Pound Ek Yardım Taahhüdü Verdi
İngiltere Başbakanlık Ofisi, Başbakan Starmer’ın Gazze’deki su ve sanitasyon hijyen programlarına yönelik 20 milyon sterlinlik ek insanî yardım taahhüdünde bulunacağını açıkladı. Fransa Cumhurbaşkanı Macron, da zirve sonrası gazetecilere verdiği demeçte, uluslararası iş birliği içinde Gazze’nin yeniden inşasına destek olacaklarını duyurdu.
Rusya'dan Eleştiriler Geldi
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD Başkanı Trump’ın barış planının yalnızca Gazze'ye odaklandığını ve Filistin devleti için somut detaylar içermediğini eleştirdi. Lavrov, ülkeler arasındaki anlaşmazlıkların giderilmesi için net tanımlamaların yapılması gerektiğini vurguladı. Mısır devlet televizyonu, zirvenin 88 uluslararası medya kuruluşu ve 230’dan fazla muhabir tarafından takip edileceğini bildirdi.
