Mısır'ın Şarm eş-Şeyh kentinde, ABD Başkanı Donald Trump ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin eşbaşkanlığında, Gazze'de ateşkesin korunması ve barış amacıyla düzenlenen “Barış Zirvesi” resmen başladı.
Zirveye, aralarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un bulunduğu yaklaşık 30 lider katılırken, Gazze'deki ateşkesin tarafları olan Hamas ve İsrail bu etkinliğe katılmadı.
Cumhurbaşkanı Sisi tarafından karşılanan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ve Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç eşlik etti.
Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani, Ürdün Kralı II. Abdullah, Bahreyn Kralı Hamad bin İsa el-Halife, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas gibi liderler de Zirve'ye katılan isimler arasında yer aldı. Ayrıca, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif de zirvede yer aldı.
Trump'ın Netanyahu'yu Davet Etme Planı Erdoğan Tarafından Engellendi
İngiliz basınında yer alan haberlere göre, İsrail meclisinde yaptığı konuşmanın ardından Mısır'a hareket eden ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da zirveye katılması için son dakikada bir davet göndermiştir.
Netanyahu'ya yapılan bu davetin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından engellendiği öne sürüldü. Trump'ın, Gazze'de İsrail ordusunun işlediği savaş suçları nedeniyle uluslararası tutuklama emri bulunan Netanyahu'yu Mısır'daki zirveye davet etmesi, Erdoğan'ın bu davetin geçerli olması durumunda uçağını Şarm eş-Şeyh'e indirmeyeceğini söylemesi üzerine iptal edildiği iddia edildi.
İsrail Başbakanlık Ofisi, “Başbakan Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump tarafından bugün Mısır’da düzenlenen bir konferansa davet edilmiştir. Başbakan daveti için Başkan Trump'a teşekkür etmiş, ancak programın dini tatil başlangıcına çok yakın olmasından dolayı katılamayacağını bildirmiştir,” şeklinde bir açıklama yaptı.
BM Genel Sekreteri Guterres’ten “İvmeden Yararlanma” Çağrısı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, zirve öncesinde sosyal medyada yaptığı açıklamada, “Gazze'de tutulan İsrailli rehinelerin serbest bırakılmasını büyük bir memnuniyetle karşılıyorum. Yaşadıkları büyük acıların ardından özgürlüklerine kavuşmalarından ve yakında sevdikleriyle bir araya gelecek olmalarından derin bir rahatlama duyuyorum,” dedi. Guterres, tüm taraflara bu ivmeden yararlanmaları ve Gazze'de kabusu sona erdirmek için ateşkes kapsamındaki taahhütlerine sadık kalmaları çağrısında bulundu. “BM, Gazze'deki çatışmayı sona erdirmek ve sivillerin acılarını hafifletmek için tüm çabalara destek vermeyi sürdürüyor,” ifadelerini ekledi.
Barışa Giden Yol Hala Uzun
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ise, “Şimdi, tüm tarafların planın uygulanmasına yapıcı bir şekilde katkıda bulunmalarını sağlamalıyız. Avrupa Birliği, planın ilkelerini tamamen desteklemekte ve geçiş yönetimi, güvenlik ve Gazze’nin yeniden inşası konularında bir sonraki adımlara katkı sağlamaya hazırdır. Koşullar elverdiği anda insani yardımlarımızı genişleteceğiz. Barışa giden yol hala uzun. Ancak bugün uluslararası toplum, bunu gerçekleştirme taahhüdünde birleşmiş durumda,” şeklinde bir açıklama yaptı.
İngiltere, 20 Milyon Pound İlave İnsani Yardım Taahhüdünde Bulunacak
İngiltere Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, zirve sırasında Başbakan Starmer'ın Gazze için su, sanitasyon ve hijyen programlarına odaklanarak 20 milyon sterlinlik ilave insani yardım taahhüdünde bulunacağı belirtildi. Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Şarm eş-Şeyh'e geldikten sonra gazetecilere, ABD arabuluculuğunda yürütülen barış planının her aşamasına katılacaklarını ve Türkiye, Mısır, Katar ve diğer ortaklarla yakın işbirliği içinde çalışarak ateşkesin sürdürülmesi ve Gazze'nin yeniden inşasına destek vereceklerini söyledi.
Filistin Devleti Konusunda Detay İçermiyor
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya'nın temsil edilmediği zirve öncesindeki açıklamasında, ABD Başkanı Trump'ın planının sadece Gazze'ye odaklandığını ve Filistin devleti konusunda somut detaylar içermediği yönünde eleştirilerde bulundu. Lavrov, “Trump’ın barış planının sadece Gazze Şeridi’ne odaklandığını not ettik. Filistin devletinin kurulması konusuna değiniyor ama bu sadece çok genel ifadelerle yapılmış. Bu yaklaşımların somutlaştırılması şarttır. Özellikle de Batı Şeria’da neler olacağına dair net bir tanımlama yapılmalıdır,” dedi. Mısır devlet televizyonu, zirvenin 88 uluslararası medya kuruluşu ve 230’dan fazla muhabir tarafından takip edileceğini açıkladı.
