TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Samsun Milletvekili Mehmet Muş'un başkanlığında Sağlık Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçe teklifi ve kesin hesap görüşmelerini sürdürüyor.
CHP Komisyon Sözcüsü Veli Ağbaba, konuşmasına dünya genelinde yapılmış 11 çapraz nakilden dokuzunun Malatya'da gerçekleştirildiğini belirterek İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Turgut Özal Tıp Merkezi Karaciğer Enstitüsü'nden Prof. Dr. Sezai Yılmaz, Prof. Dr. Utku Ünver ve Prof. Dr. Tayfur Sönmez'e teşekkür ederek başladı.
Ağbaba sağlık sistemindeki sıkıntılara da değinerek şu ifadeleri kullandı:
– “2010 yılında 42 maaşla bir ev alabilen doktorlar, şu anda 68 maaşla alabiliyor. Bu kayıp yüzde 62. Hemşireler 2010 yılında 67 maaşla ev alabilirken, 2025'te bu oran 138 maaşa yükseldi.”
– “Son 5 yılda yaklaşık 10 bin hekimin ülkeyi terk etmesini önlemeliyiz. Daha önceki yıllarda şartlar biraz iyileşti ancak hâlâ bir hekimin maaşı ile ev alması mümkün değil. Bir araba almak ise artık çok daha zorlaştı. Burada hekimleri tutmak için sadece parasal önlemler değil, demokrasi, hukuk, özgürlük ve ifade özgürlüğü gibi konularda da tedbirler almak gerekiyor. İnsanlar korku ve umutsuzluk içinde yaşamaktalar.”
– “Pratisyen doktorların maaşı 90 ile 100 bin, asistan doktorların 100 ile 120 bin, uzman doktorların 140 ile 150 bin ve yan dal uzmanlarının ise 180 bin civarında. 2013-2023 arasında Türkiye'deki reel maaş değişimi ne durumda? Macaristan'da hekimlerin maaşları yüzde 17,5, Letonya'da yüzde 11, Litvanya'da yüzde 19, Polonya'da ise yüzde 6,5 artarken, Türkiye'de sadece yüzde 2.1 artmış, uzman hekimlerde ise reel artış yüzde 1.7 seviyelerinde kalmış durumda.”
– “Türkiye'nin sağlık harcamalarının milli gelir içindeki payı 4.28 ile sonuncu durumda. ABD'nin oranı yüzde 16.69, Yunanistan'ın ise yüzde 8.39 gibi rakamlar var. Dolayısıyla sağlık harcamalarının artırılması gerekiyor.”
CEVDET AKAY: SAĞLIK BAKANLIĞI'NIN YÜKÜ AĞIR, BÜTÇE HALA YETERSİZ
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, sağlık hizmetlerinin yükünü karşılamak için bütçedeki artışın yetersiz kaldığını ifade etti. Akay, Sağlık Bakanlığı’nın bu yıl 1 trilyon 474 milyar lira bütçeye sahip olduğunu hatırlatarak, genel bütçeden alınan payın yüzde 7,78’e çıktığını belirtti. Geçen yıl bu payın yüzde 6,92 olduğunu dile getiren Akay, artışın resmi enflasyonu aşmasına rağmen hâlâ yetersiz olduğunu kaydetti. Akay sözlerine şöyle devam etti:
– “Bu yıl yüzde 44,5’lik bir artış var fakat sağlık hizmetlerinin yükü daha da ağırlaştı. Bu bütçe, vatandaşın ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli değildir. İhtiyaçlar ve programlar net. Başlangıç ödeneklerinin düşük olması, yıl içinde sürekli aktarımlar gerektiriyor ve bürokratlar için zorlayıcı bir durum yaratıyor. Daha gerçekçi bütçe planlaması yapılması gerekiyor.”
“HEKİM AÇIĞIMIZ TÜKENMİŞLİĞE YOL AÇMAKTA”
CHP İzmir Milletvekili Ümit Özlale, bin kişi başına düşen fiilen çalışan doktor sayısını değerlendirerek şu eleştirilerde bulundu:
– “Türkiye'de bin kişi başına fiilen çalışan doktor sayısı 2.4, OECD ortalaması ise 3.9. Hemşire sayısında ise Türkiye'de bu oran 2.9, OECD ortalaması 9.2. Dolayısıyla, hekim, hemşire ve sağlık emekçisi açığımız var, bu durum zamanla hekimlerin üzerindeki yükü arttırmakta, türkenmişliğe yol açmakta ve hasta başına düşen süreyi azaltarak hizmet kalitesini düşürmektedir.”
Sağlık hizmetlerindeki düşüşle birlikte halktaki memnuniyetsizliğin arttığına dikkat çeken Özlale, sağlık harcamalarının artırılması gerektiğini vurgulayarak şöyle dedi:
– “Meme kanseri tarama oranı Türkiye'de yüzde 37, OECD'de ise yüzde 55. Günlük sigara içme oranı Türkiye’de yüzde 28.3, OECD'de yüzde 14.8. Her ne kadar kişi başı milli gelirimiz yüksek olsa da sağlık kriterlerine baktığımızda durumumuz maalesef yüksek gelirli bir ülke seviyesinde değil. Bunun en belirgin göstergesi halkın memnuniyetsizliğidir.”
– “Kaliteli sağlık hizmetine erişimden memnuniyet oranı Türkiye'de yüzde 41 iken, OECD'de bu oran yüzde 64. TÜİK verilerine göre sağlık hizmetlerinden duyulan memnuniyet düzeyi 68.5'ten 43.3'e düşmüştür. En büyük memnuniyetsizlik artışı 35-44 ve 45-54 yaş aralığındaki çalışan bireylerde gözlemlenmektedir. Sağlık finansmanı açısından şehir hastanelerinin büyük bir yük oluşturduğu gerçeği inkar edilemez.”
– “2025 başlangıç teklif tahminlerine bakıldığında, bir artış var ancak Kamu-Özel İşbirliği maliyetinin Sağlık Bakanlığı’nın toplam ödeneğine oranında büyük bir azalma yok. Önümüzdeki dönemde sağlık harcamalarımızın milli gelire oranını artırmamız gerekiyor. Şu anda bu oran 3.7'ye düşmüş durumda.”
– “Türkiye, demografik fırsat penceresinden çıktığında yaşlılık ile birlikte kronik hastalıklarda bir artış söz konusu olacak. Bu durumu geciktirmek ve kronik rahatsızlıkların önüne geçmek için koruyucu sağlık hizmetlerine daha fazla kaynak ayırmamız şart. Zaman içinde yaşlanmaya bağlı olarak daha fazla harcama yapmamız gerekirken, sağlık harcamalarımızda OECD'nin son sırasında yer alıyoruz.”
