Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Karayolları Trafik Kanunu'nda değişiklikler yapılmasına ilişkin kanun teklifinin görüşmelerine başladı. Yeni Yol Grubu, “Bireysel silahlanmanın ulaştığı boyutların, şiddet eğilimleriyle ilişkilerinin, yerel güvenlik politikaları, yasal düzenlemeler ve denetim mekanizmalarının yeterliliği açısından çok boyutlu bir şekilde incelenmesi; ruhsatsız silah ediniminin önlenmesine yönelik etkili politikaların geliştirilmesi; eğitim, denetim ve sosyal farkındalık temelli bir yaklaşımın hayata geçirilmesi” amacıyla sunduğu araştırma önerisini, AKP ve MHP oylarıyla reddetti.
Yeni Yol Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Elif Esen, bireysel silahlanmanın Türkiye’deki boyutuna dikkat çekti. Esen, bireysel silahlanmanın yalnızca bir güvenlik meselesi olmaktan çıktığını, bu durumun toplumsal barışı, yaşam hakkını ve adalet duygusunu tehdit eden yapısal bir sorun haline geldiğini ifade etti. Silahlı şiddetin kadınlar ve çocuklar açısından oluşturduğu yüksek riske değinen Esen, çocukların suça eğiliminde bireysel silahlanmanın etkisinin göz ardı edilemeyeceğini vurguladı.
“Tablo Sorunun Münferit Değil, Sistematik Olduğunu Ortaya Koymaktadır”
Türkiye'de ruhsatsız silahlar ve kesici aletlere erişimin oldukça kolay olduğuna dikkat çeken Esen, bireysel silahlanmanın yaygınlaşmasının arkasında yatan sebeplerin “Devlet beni koruyamaz” ve “Kendi adaletimi kendim sağlarım” anlayışları olduğunu belirtti. Ancak, verilerin bu algının tam tersini desteklediğini kaydetti. Umut Vakfı’nın Türkiye Silahlı Şiddet Haritası 2024 Raporu'na göre, 2024 yılında 3 bin 801 silahlı şiddet olayı meydana geldiğini, bu olaylarda 2 bin 370 kişinin yaşamını yitirdiğini ve 3 bin 829 kişinin yaralandığını aktardı. Esen, silahlı olayların %84'ünün bireysel silahlarla gerçekleştiğini vurgulayarak, “Bu tablo sorunun münferit değil, sistematik olduğunu açıkça ortaya koymaktadır” dedi.
Silahlı şiddetin yalnızca faillerini değil, aileleri, çocukları, mahalleleri ve toplumu bütünüyle etkilediğini ifade eden Esen, denetimsizlikle birleşen silahlanmanın toplumda köklü sorunlara yol açtığını belirtti. Sosyal medya aracılığıyla silahın normalleştirilmesi, ruhsatsız silah ticaretinin artışı, yetersiz denetim mekanizmaları ve medyada şiddetin meşrulaştırılması konularının artık göz ardı edilemeyeceğini dile getirdi.
Meclis araştırması önerisi ile kimseyi suçlama niyetinde olmadıklarını belirten Esen, devletin elindeki verilerin ve yasal çerçevenin şeffaf bir şekilde ele alınmasını amaçladıklarını vurguladı. Esen, çözüm için silah ediniminin zorlaştırılması, ruhsatsız silahlar için caydırıcı ceza sisteminin geliştirilmesi, ruhsatlandırmada psikolojik değerlendirmelerin güçlendirilmesi, aile içi şiddet vakalarına yönelik hızlı müdahale ve sosyal politikaların uygulanması gerektiğini ifade etti. “Yaşam hakkını korumak için çocukların, kadınların ve gençlerin güven içinde yaşayabileceği bir Türkiye için bu araştırmanın yapılmasını gerekli ve zorunlu görüyoruz” dedi.
“Sosyal Medya Nasıl Oluyor da Yasa Dışı Silah Fuarları Gibi Çalışabiliyor?”
İYİ Parti Grubu adına söz alan İzmir Milletvekili Hüsmen Kırkpınar da bireysel silahlanma üzerine görüşlerini paylaştı. Vatandaşların can güvenliği ve iş riskleri gibi sebeplerle silah edinmeye yöneldiğini ifade eden Kırkpınar, bu durumun denetlenmediği takdirde toplumu büyük bir tehlikeye soktuğunu söyledi. Asıl sorunun ruhsatlı silahlardan çok, kayıtlara girmeyen ve elden ele geçen milyonlarca ruhsatsız silah olduğunu belirtti. Kırkpınar, “Eğer yasalarınız ve uygulamalarınız bu kadar sağlamsa sosyal medya platformları nasıl oluyor da adeta yasa dışı silah fuarları gibi faaliyet gösterebiliyor?” şeklinde konuştu.
“Her 10 Kişiden 9’unun Ruhsatsız Silahı Var”
CHP Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan, Yeni Yol grubunun araştırma önerisine destek verdiklerini belirterek, Türkiye’de bireysel silahlanmanın ulaştığı boyutun kaygı verici olduğunu ifade etti.
Bayraktutan, Umut Vakfı verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 40 milyon silah olduğunu, bunlardan yalnızca 4 milyonunun ruhsatlı olduğunu aktardı. “Her 10 kişiden 9’unun ruhsatsız silahı var. Ruhsatsız silah sayısındaki artış, suç oranlarının yükselmesine neden oluyor” dedi.
Bayraktutan, 6136 sayılı Kanun'daki cezaların caydırıcı olmadığını belirterek, düğünler ve kadın cinayetlerinde silah kullanımının oldukça yüksek olduğunu ifade etti. Ayrıca, internet üzerinden pompalı tüfek, tabanca ve havalı silahların serbestçe alınıp satılmasını eleştirdi ve Meclis araştırmasının bu tür satışların önüne geçecek tedbirlerin belirlenmesine katkı sağlayacağına dikkat çekti.
İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı ise partisinin basın mensuplarının haklarını ve güvenliğini korumak amacıyla sundukları araştırma önerisine değindi. Taşcı, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü öncesinde geçmişte hayatını kaybeden basın emekçilerini saygıyla andı ve günümüzde gazeteciliğin ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğunu belirtti. Taşcı, gazetecilerin yalnızca işlerini yaparken değil, sosyal medya üzerinden de çeşitli tehdit ve şantajlarla, bombalı paketler gönderilmesi ve çocuklarının hedef gösterilmesi gibi oldukça tehlikeli durumlarla karşı karşıya kaldığını vurguladı.
Taşcı, gazetecilerin düşük ücretlerle çalıştığını, sendikalaşma ve toplu sözleşme haklarının kısıtlı olduğunu belirtti. Ayrıca Müyesser Yıldız, Barış Terkoğlu, Özlem Gürses ve Furkan Karabay gibi isimlerin yaşadığı gözaltı ve ceza uygulamalarını örnek göstererek, Türkiye’de basın özgürlüğünün tehdit altında olduğunu kaydetti. “Gazetecilerin mesleklerini onur ve insan haklarına uygun şekilde sürdürebileceği bir ortamın sağlanması, demokratik yaşamın temel gereğidir” diyen Taşcı, İYİ Parti olarak iş güvencesini ve sosyal hakları güçlendirecek bir Meclis araştırma komisyonu kurulması talep ettiklerinin altını çizdi.
Diğer yandan, DEM Parti'nin Halep'te sivillere yönelik saldırıların bölgesel barış ve Türkiye'nin dış politikası üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla TBMM'ye verdikleri öneri de AKP ve MHP tarafından reddedildi.
CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, DEM Parti'nin önerisine ilişkin yaptığı konuşmada Suriye'deki savaşın Türkiye üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Tanrıkulu, “Türkiye, 12 yıldır devam eden Suriye Savaşı’nı en yakından takip eden ve bu savaşın en ağır bedelini ödeyen ülkedir. Ayrıca, Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarının doğrudan müdahil olduğu bir savaştır” dedi. Tanrıkulu, Halep'te farklı kimliklerin bir arada barış içinde yaşadığına dikkat çekerek, “Kürtler, Türkmenler, Araplar, Hristiyanlar, Dürziler, Süryaniler ve Yezidiler bu kentte birlikte yaşamıştır. Bu birlikte yaşamı güçlendirmek mümkünken, 200 binden fazla insanın yerinden edilmesine sebep olacak bir politikanın aracı Türkiye olmamalıdır” ifadelerini kullandı. Tanrıkulu, AK Parti iktidarına Halep ve Fırat'ın batısındaki Kürtlere yönelik olası “etnik temizliğe” göz yummaması çağrısında bulundu.
Türkiye’nin görevinin Suriye’deki tüm kimlik ve halkların iradesine uygun, demokratik bir sürecin inşa edilmesini sağlamak olduğunu belirten Tanrıkulu, “Türkiye, diplomasiyi, müzakereyi ve diyaloğu sonuna kadar zorlamalı ve etnik temizliğe yol açabilecek hiçbir politikaya izin vermemelidir” diyerek sözlerini tamamladı.
