Amerikan Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) Başkanı Jared Isaacman dün yaptığı açıklamada ajansın önümüzdeki 10 yıl içinde Ay'ın güney kutbunda, insanların da bulunacağı kalıcı bir üs kurmayı hedeflediklerini duyurdu.
20 milyar dolarlık bu plan, 2036 yılına kadar Ay'da insanları kalıcı hale getirmeyi hedefliyor.
'SADECE BAYRAK DİKİP AYAK İZİ BIRAKMAYACAĞIZ'
NASA genel merkezinden yapılan duyuru sırasında Isaacman “Bu sefer hedef bayrak dikip ayak izi bırakmak değil. Bu sefer Ay'da kalmayı hedefliyoruz” dedi.
Isaacman'a göre Apollo programının izinden gidilerek önce insansız test uçuşları yapılacak, ardından da astronotlar gönderilecek.
2028'e kadar keşif aracı, dron, güç sistemi ve iletişim modülleri dahil yaklaşık 24 fırlatma yapılması planlanıyor. NASA'nın halihazırda yürüttüğü Artemis programının da bu planla hız kazanacağı vurgulandı.
Dört astronotun Ay çevresinde test uçuşu yapacağı Artemis 2'nin 1 Nisan'da gerçekleşmesi bekleniyor. Her şey yolunda giderse Orion'un SpaceX ve Blue Origin iniş araçlarıyla 2027'de yörüngede kenetlenme testi yapması, 2028'de ise insanlığın 50 yılı aşkın aradan sonra ilk kez Ay'a inmesi bekleniyor.
NEDEN GÜNEY KUTBU
Planın nihai hedeflerinden biri Ay'ın güney kutbuna her altı ayda bir insanlı görevler düzenlemek. Güney kutbu, gölgede kalan kraterlerinde buz ve diğer değerli kaynaklı barındırdığının düşünülmesi nedeniyle stratejik önem taşıyor.
Ancak bu bölge aylarca sürebilen karanlık dönemler yaşıyor. Bu nedenle güneş enerjisi yetersiz kalıyor. Bu nedenle radyoaktif izotop kaynakları ve ilerleyen aşamada nükleer reaktörlerin enerji kaynağı olarak kullanılması planlanıyor.
BELİRSİZLİKLER VAR
Artemis görevlerinin ilk dört aşamasında NASA'nın Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketi kullanılacak. Ancak sonraki görevlerde hangi roketlerin devreye gireceği henüz belirsizliğini koruyor.
Seçenekler arasında SpaceX'in Starship roketi öne çıkıyor. Şirket, Ay'a iniş için geliştirilen ve dünyanın en büyük roketi olan Starship'in yakıt ikmali ihtiyacını azaltmaya çalışıyor. Mevcut planlara göre sistemin yörüngede yaklaşık 12 kez yakıt ikmali yapması gerekiyor.
ULUSLARARASI UZAY İSTASYONU İKİNCİ PLANA ATILIYOR
Öte yandan bugüne kadar birçok astronotun alçak Dünya yörüngesinde görev yapmasını mümkün kılan Uluslararası Uzay İstasyonu ise ikinci plana alınıyor.
Yakında emekliye ayrılması gerekecek istasyonun yerine, özel şirketlerin inşa edeceği ticari bir istasyona geçiş öngörülüyor. Bu kapsamda uzun süredir gündemdeki “Gateway” projesi fiilen rafa kaldırıldı.
ÇİN'LE YARIŞ HIZ KAZANDI
Çin de kendi astronotlarını 2030'a kadar Ay'a indirmeyi planlıyor. Isaacman, Çin'in bu tarihi bile öne çekebileceğini belirterek NASA'nın Ay'a ancak “yıllar değil, ay farkıyla” önce dönebileceğini itiraf etti.
