YURDAGÜL UYGUN / NEFES
Türkiye’de her yıl milyonlarca genç, kısıtlı kontenjanlarla üniversiteye yerleşebilmek için yoğun bir rekabetin içine girerken, yabancı öğrenciler için kapılar sonuna kadar açılmış durumda.
Eğitim bütçesinin yetersizliği ve giderek artan maliyetler, ilk ve ortaöğretim kurumlarının kendi yöntemleriyle çözümler bulmalarına; üniversitelerinse yabancı öğrencilere daha fazla kapı açmalarına neden oluyor.
Bu yıl tekrar milyonlarca öğrenci üniversiteye girebilmek için mücadele ederken, yalnızca 785 bin 186 öğrenci bir üniversiteye yerleşebilme imkanı bulabildi.
KENDİLERİ BELİRLEMEKTE
Bu yıl devlet üniversiteleri kontenjanlarını bir önceki yıla göre 190 bin 579 kişi azaltırken, vakıf üniversitelerinin kontenjanları ise 6 bin 97 artırıldı. Bu durum, maddi durumu iyi olanların üniversiteye daha kolay erişebilmesini sağlarken, devlet üniversitelerinde eğitim almak isteyen gençlerin sayısını ise azalttı.
Buna karşılık, devlet ve vakıf üniversiteleri, kendi belirledikleri kontenjanlar ve öğrenim ücretleriyle yabancı öğrenci sayısını arttırma yoluna gitti. 10 yıl önce Türkiye’de sadece 72 bin 20 yabancı öğrenci bulunurken, bu rakam bugün tam %368 artışla 337 bin 73’e ulaştı. 2014-2015 eğitim döneminde devlet üniversitelerinde 57 bin 289 yabancı öğrenci varken, bu sayı on yıl içinde dört katına çıkarak 205 bin 464’e yükseldi.
KONTENJANLAR ARTMAKTA
Kısaca, yabancı uyruklu öğrencilerin sınavını geçen ve ödemeyi yapan yabancı öğrenciler, istedikleri bölümlerde eğitim alabiliyorlar.
Nitekim, 2019'a kadar %50 olan yabancı öğrenci kontenjan sınırı, tıp ve diş hekimliği bölümleri hariç kaldırıldı. Öğrenim ücretleri ise üniversiteye ve bölüme göre farklılık göstermekte. Örneğin Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin yıllık öğrenim ücreti 355 bin 429 lira iken, Hacettepe Tıp Fakültesi için bu rakam 487 bin 834 lira. Vakıf üniversitelerinde ise ücretler dolar üzerinden belirleniyor ve genellikle devlet üniversitelerine göre daha yüksek.
Hedef 1 Milyon Öğrenci
Türkiye’de 2014-2015 eğitim döneminde toplam öğrenci sayısı 6 milyon 62 bin iken, bunun yalnızca %1.1'ini uluslararası öğrenciler oluşturuyordu. Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) verilerine göre 2024-2025 döneminde Türkiye’deki öğrenci sayısının 6 milyon 835 bine çıkması bekleniyor ve bunun %4.9'unu yabancı öğrenciler oluşturacak. Bu dönemde yabancı öğrenci sayısı 337 bine yükselirken, YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, geçtiğimiz aylarda 2024-2028 stratejik hedefleri doğrultusunda bu sayıyı önce 500 bine, ardından 1 milyona çıkarmayı planladıklarını duyurdu.
785 Bin Türk Öğrenci Yerleşti
Bu yıl, Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) 2 milyon 560 bin aday katılırken, bunlardan 1 milyon 412 bin kişi tercih yaptı. Ancak tercih yapanlardan yalnızca 785 bin 186’sı üniversiteye yerleşti. Buna karşın, Türkiye’deki yabancı öğrenci sayısı her yıl artmakta; en çok Suriyeli öğrenciler Türkiye'yi tercih ediyor. Suriyeli öğrenci sayısı 54 bin 764 iken, Azerbaycanlı öğrenciler 42 bin 969 ile ikinci sırada. Üçüncü sırada ise 37 bin 542 Türkmenistanlı öğrenci bulunuyor. İran’dan 31 bin 486 ve Irak’tan 11 bin 556 öğrenci Türkiye'de eğitim almak için gelmekte.
Yabancılar İçin Öğrenim Ücretleri (TL)
Hacettepe Tıp Fakültesi: 487.834
Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi: 117.160
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Diş Hekimliği: 323.925
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi: 6.000 Dolar
