Çocuklarına Yatırım İçin Yurt Dışına Gidenlerin Sayısı Artıyor

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Türkiye'deki konut fiyatlarının yüksek artışı, ekonomik kriz ve siyasi gelişmeler yurt dışına göç edenlerin sayısını artırıyor. Vatandaşlık işlemlerine aracılık eden Vesta Global Kurucu Ortağı Armağan Akyüz, Gezi olaylarından sonra yurt dışına olan ilginin yükseldiğine dikkat çekiyor.

* Türk yatırımcıların yurt dışında yatırım yapma ilgisi nasıl şekilleniyor?

Vize süreçlerindeki zorluklar, güvenilir ve kazançlı yatırım bulma gerekliliği ve özgürce seyahat etme arzusu gibi birçok neden, Türk yatırımcıları alternatif yaşam ve yatırım modellerine yönlendiriyor. Avrupa'da oturum izni sunan Golden Visa programları, Türk yatırımcıların stratejilerinde belirgin bir yere ulaşmaya başladı. Türkler, risklerini dağıtarak ve yatırımlarını çeşitlendirerek ailelerini de oturum izni veya vatandaşlık alarak yurtdışında yaşamaya yöneliyorlar.

* Türk yatırımcılar hangi tür yatırımları tercih ediyorlar?

Son 8 yıldır yurt dışı yatırımlarına aracılık eden Akyüz, öncelikle üst gelir grubunun oturum izni veya vatandaşlık için yatırım yaptığını ancak bu durumun artık geniş kitlelere yayıldığını belirtiyor. Türkiye'de emlak fiyatlarının artmasıyla, insanlar kiraya verme amacıyla 250-300 bin dolara 1+1 daire almak yerine Dubai'den konut edinmeyi tercih ediyor. Böylece hem döviz cinsinden kira geliri elde ediyorlar hem de ailecek Avrupa'da yaşamayı hedefliyorlar. Ayrıca, Amerikalı ve İngiliz üniversitelerinin Yunanistan'da kampüsler açmaya başlamasıyla, Türk aileler çocuklarının eğitimini burada devam ettirmeyi planlıyor.

* Ne kadar geliri olanlar yurt dışına gitmeyi düşünebiliyor?

Örneğin Yunanistan'da oturum izni almak için bölgesine göre 250-300 bin Euro yatırım yapmak gerekiyor. Dubai'de ise 150 bin dolara gayrimenkul edinilebiliyor. Letonya gibi ülkelerde de 150 bin dolara oturum izni almak mümkün. Yeşil pasaporta sahip olanlar, çocuklarının geleceğini düşünerek Yunanistan'a vatandaşlık için başvuruda bulunuyorlar. Gelir durumu yüksek olan bireyler, risklerini çeşitlendirmek istiyorlar.

* Birden fazla ülkede yatırım yapan Türk yatırımcılar var mı?

Evet, mevcut. Bir müşterimiz hem Dubai’de hem de Portekiz ve İspanya’da yatırım yapmış durumda. Örneğin, Kağıthane’de 250 bin Euro’ya 1+1 daire almak yerine Atina’da 1+1 alarak Euro ile kira geliri elde edip oturum izni almak mümkün. Bu şekilde Avrupa kapıları açılıyor. Aynı yatırım Dubai’de yapıldığında elde edilen gelir, bunun iki katını bulabiliyor.

TÜRK VATANDAŞLIĞI ARTIK DAHA AZ CİEZİBİ

* Türklerin yurt dışındaki gayrimenkul alımları 100 milyar liraya yaklaştı. Bu rakamın artacağını düşünüyor musunuz?

Evet, artış bekleniyor. Örneğin, Londra’da bir gayrimenkul alımında yüzde 10 peşinat veriliyor, geri kalan yüzde 70’lik kısmı inşaat tamamlandığında ödeniyor. Bu durum, yurt dışına yapılacak yatırımların çok daha fazla olabileceğini gösteriyor.

* Yurt dışından Türkiye’ye gelen yatırımlar nasıl bir seyir izliyor?

Son yıllarda Türkiye’ye gelen yatırımlarda ciddi bir düşüş gözlemleniyor. Çalışanlar artık Dubai’de iş yapmayı tercih ederken, Türkiye cazibesini kaybetmeye başladı. Ayrıca, vatandaşlık verme sürelerinin uzaması ve suistimaller nedeniyle Türk vatandaşları Schengen vizesi bile almakta zorluk yaşıyorlar.

* Çocuğuyla yurt dışına giden ailelerin sayısı artıyor mu?

Zamanla bu sayı artmaya başladı. İyi geliri olan aileler, çocuklarını eğitim için İngiltere’ye göndermeyi tercih ediyorlar. Eskiden sadece üniversite eğitimine yönelik yurt dışına göndermeler varken, şimdi lise ve ortaokul seviyesinde eğitim almak için İngiltere ve Dubai’ye giden aileler de mevcut.

OKUL ÜCRETLERİ ENDİŞE VERİYOR

* Türk aileler en çok hangi ülkeleri tercih ediyor?

Çocuklarının eğitimi için Dubai’ye yönelen Türk aileleri giderek artıyor. Türkiye’de okul fiyatlarının aşırı yükselmesi, velileri olumsuz etkilemeye başladı. Türkiye'de okullar 35 bin dolara kadar çıkarken, Avrupa'da ortalama okul ücreti 15 bin Euro civarında. ‘Ben bu parayı burada vermek yerine Avrupa veya Dubai’de daha az ücretle eğitim aldırırım’ düşüncesi yaygınlaşmaya başladı. Eğitim amaçlı yurt dışına gidenlerin sayısı giderek artış gösterecek. Oturum almak için en çok tercih edilen ülke ise Yunanistan.

* Yunanistan'a doğru giden Türk yatırımcıların sayısı ne düzeyde?

Yunanistan’ın Golden Visa programı, Türk yatırımcılar için en popüler seçeneklerden biri haline geldi. Türk vatandaşları, program kapsamında verilen oturum izinlerinin yüzde 14.7’sini oluşturuyor. Şu ana kadar 2.698 Türk yatırımcının Golden Visa onayı almış durumda. 2024'te onaylanan Türk vatandaşlarının sayısı 1.067 iken, bu yıl bu rakam 1.698’e yükselmiş durumda. Bu da ilginin ne kadar hızla arttığını gösteriyor.

ARABASINI SATIP YURT DIŞINDA GAYRİMENKUL ALANLAR VAR

* Türkiye'deki hukuki ve siyasi durum, insanların yurt dışında yatırım yapmalarını etkiliyor mu?

Gezi olaylarından bu yana Türkiye'den yurt dışına olan ilgi önemli ölçüde artmış durumda. Her şey yolunda giderken yaşanan ani kırılmalar, olumsuz açıklamalar bunu daha da derinleştiriyor. Bireylerin yanı sıra şirketlerin de yurt dışında gayrimenkul alımı arttı. Örneğin, Dubai’de bir şirketin fatura kesmesi prestij kazanmış durumda.

* Türkiye'de evini satıp yurt dışında gayrimenkul alanlar var mı?

Evet, var. Türkiye'de arabasını satıp yurt dışında gayrimenkul edinmiş olanlar mevcut. Yurt dışına yatırım yapıp sonradan pişman olan kimseyle karşılaşmadık.