Orta Doğu karıştı, enerjide kaos başladı

İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına misilleme olarak Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını sürdürmesi, enerji piyasalarında büyük sarsıntıya yol açtı. Katar, pazartesi günü sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üretimini durdurduğunu açıkladı. Devlete ait QatarEnergy’nin üretimi, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sine denk geliyor ve hem Asya hem de Avrupa piyasaları için kritik önemde bulunuyor.

Konuya yakın kaynaklara göre QatarEnergy, İran’a ait insansız hava araçlarının Ras Laffan sanayi kompleksindeki tesisleri hedef almasının ardından LNG sevkiyatları için “mücbir sebep” ilan etmeye hazırlanıyor. Ras Laffan, Katar’ın doğalgazı sıvılaştırarak gemilerle ihraç ettiği ana üretim merkezini barındırıyor.

ENDÜSTRİYEL TESİSLER DE HEDEFTE

İran’a ait dronların, Katar’ın güneyindeki Mesaieed sanayi bölgesini de vurduğu bildirildi. Gaz sahalarından uzak bir noktada bulunan bu bölgede petrokimya ve imalat tesisleri yer alıyor.

Gelişmelerin ardından doğalgaz fiyatları sert yükseldi. Avrupa’da gösterge kabul edilen Hollanda TTF ön ay kontratı, yüzde 50'den fazla artış kaydetti. Petrol fiyatları ise gün içinde yüzde 13’e varan artışla varil başına 82 doların üzerine çıkarak Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Fiyatlardaki yükselişte, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığının neredeyse durma noktasına gelmesi etkili oldu.

SUUDİ ARABİSTAN’DA RAFİNERİ DURDU

Suudi Arabistan’da devlet petrol şirketi Saudi Aramco’ya ait, günlük 550 bin varil kapasiteli Ras Tanura rafinerisi önleyici tedbir olarak geçici süreyle kapatıldı. Bir endüstri kaynağına göre tesiste iki drone düşürüldü, düşen enkaz sınırlı bir yangına yol açtı. Suudi yetkililer, olayda can kaybı yaşanmadığını ve iç piyasaya arzın etkilenmediğini bildirdi.

IRAK KÜRDİSTAN BÖLGESİNDE ÜRETİM DURDU

Irak Kürdistan Bölgesi’nde faaliyet gösteren DNO, Gulf Keystone, Dana Gas ve HKN Energy gibi şirketler, güvenlik gerekçesiyle sahalarındaki üretimi durdurdu. Bölge, şubat ayında Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na günde yaklaşık 200 bin varil petrol ihraç ediyordu. Şirketler, şu ana kadar tesislerde hasar tespit edilmediğini açıkladı.

İSRAİL GAZ SAHALARI DA KAPATILDI

İsrail açıklarında hükümetin talimatıyla Chevron tarafından işletilen dev Leviathan doğalgaz sahasında üretim geçici olarak durduruldu. İsrail’in Mısır’a yönelik büyük ölçekli ihracat anlaşması kapsamında kapasitesi artırılan saha, bölgenin en önemli gaz kaynakları arasında yer alıyor. Energean ise daha küçük sahalara hizmet veren üretim gemisini kapattığını duyurdu.

İRAN’DA HÜRAC ADASI’NDA PATLAMALAR

İran’da, ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının işlendiği Kharg Adası’nda cumartesi günü patlamalar duyuldu. Tesislerin ne ölçüde etkilendiği netlik kazanmadı. OPEC’in üçüncü büyük üreticisi olan İran, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4,5’ini sağlıyor.

“ÖNEMLİ BİR TIRMANMA” UYARISI

Risk analiz şirketi Verisk Maplecroft’tan Orta Doğu analisti Torbjorn Soltvedt, Suudi Arabistan’daki Ras Tanura rafinerisinin hedef alınmasını “önemli bir tırmanma” olarak nitelendirdi. Soltvedt, Körfez enerji altyapısının doğrudan hedef haline gelmesinin, Suudi Arabistan ve komşu ülkeleri ABD ve İsrail’in askeri operasyonlarına daha fazla yaklaştırabileceğini söyledi.