Otomotiv Üretimi 2025'te Yüzde 4 Arttı

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, sektörün yıllık değerlendirme toplantısında, bu yıl üretim ve ihracat adetlerinde geçen yıl ile benzer bir performans beklediklerini belirtti. Ayrıca, Avrupa Birliği'nin ay sonunda açıklayacağı üretim menşeline göre teşvik verecek düzenleme taslağını da dikkatle takip edeceklerini ifade etti.

Türkiye'nin toplam ihracatının yaklaşık altıda birini oluşturan otomotiv ana sanayi ve parça sanayi, ihracatın %70'ini Avrupa pazarlarına gerçekleştirdiği için bu pazarın büyüklüğü ve euro/dolar paritesinin seyri, hem üretim hem de yeni yatırımların planlanması açısından kritik öneme sahip.

Toplantıda Avrupa pazarındaki gelişmelerin yurt içi üretim ihracatında belirleyici olduğuna dikkat çeken Eroldu, geçtiğimiz yıl Avrupa hafif ticari araç pazarında %9’luk bir gerileme yaşandığını vurgulayarak, “Bu azalma, Avrupa ekonomisinin zayıflayacağı yönünde bir sinyal. Bu durumu yakından takip edeceğiz” dedi.

Eroldu, hafif ticarideki daralmayı Türkiye'de iki Renault ve Hyundai tarafından üretime alınması planlanan iki yeni binek modelinin telafi edeceğini belirtti ve “Bu (daralmayı) absorbe edecek yeni yatırımlarımız, markalarımız ve ürünlerimiz devreye girecek” diye ekledi.

ÜRETİM

Ana sanayinin geçen yıl %4 artışla 1,42 milyon adete ulaşan üretimi, son dört yıldır bu seviyelerde devam ediyor. 2017 yılında 1,7 milyon adet ile tarihi zirveye ulaşan üretim, ihraç pazarlarında elektrikli araçların artan payı ve Avrupa'nın 2020 yılındaki pandemiden tam anlamıyla toparlanamamış olması nedeniyle son dört yıl boyunca 1,4 milyon adet civarında dalgalandı.

Toplam ihracatta %4,4'lük bir artış görülmesine rağmen ana sanayinin ihracatı 1,06 milyon adet ile geçen yıl ile yakın gerçekleşti; bu değer, 2017 yılındaki 1,33 milyon adedin altında kaldı. Türkiye’nin ihracatı, başlıca pazarı olan Avrupa’nın 2020 yılında pandemiden sonra daralmasının ardından son üç yıldır 1 milyon adet seviyesinin hafif üzerinde seyrediyor.

Sektörün üretim kapasitesinde büyük bir yer tutan hafif ticari araç ihracatı, yaklaşık 435 bin adet ile sektör tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştı.

OTOMOBİLDE DIŞ TİCARET AÇIĞI VE KAPASİTE KULLANIMI

Otomotiv ana sanayinin, 2022 yılına kadar verdiği dış ticaret fazlası, 2023 yılından itibaren artan otomobil ithalatı ile neredeyse sıfıra geriledi. 2022 yılında 8 milyar lira dış ticaret fazlası veren otomotiv ana sanayi, 2023’te yükselen otomobil ithalatı nedeniyle dış ticaret açığı vermeye başladı.

En güncel verilere göre, otomobilde dış ticaret açığı, geçen yıl Ocak-Kasım döneminde 7,7 milyar dolara çıkarak ana sanayinin bu dönemde 0,5 milyar dolar açık vermesine neden oldu.

Eroldu, otomobil ithalatının ihracattan fazla olmasını sorun olarak nitelendirerek, “Bu durum, otomotiv sanayinin doğrudan sorumluluğu altındaki bir konudur. Türkiye'de otomotiv yatırımlarının artırılması ve iç pazara daha fazla Türkiye'de üretilmiş otomobil sunulması büyük önem taşımaktadır” dedi.

Geçen yıl yapılan yatırımlar ile ana sanayinin üretim kapasitesinin 2 milyon adetten 2,2 milyon adete çıktığını ifade eden Eroldu, bu durumun sektör sağlığı açısından önemli bir gösterge olan kapasite kullanım oranının üç puan düşüşle %67’ye inmesine yol açtığını belirtti.

Eroldu, “Bu durum rekabetçilik açısından olumlu değil. Yaptığımız yatırımlarla amacımız bu kapasite kullanım oranını yukarı çekmek. Bunu başarabilirsek, rekabetçilik anlamında da olumlu bir destek sağlayacağız” dedi.

Kapasite kullanım oranındaki düşüşte, tarım sektörünün seyrine bağlı olarak traktör üretiminde yaşanan azalmanın etkili olduğunu belirten Eroldu, traktörlerde kapasite kullanım oranının 26 puan gerileyerek %35’e düştüğünü, artan ithal kamyon talebinin de kamyon sektöründe kapasite kullanımının 14 puan gerileyerek %57’ye inmesine neden olduğunu söyledi.

Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı olan Avrupa'da ise otomobil satışları geçen yıl %2 artışla 12,1 milyon adede, hafif ticari araç satışları ise %9 düşüşle 1,4 milyon adete geriledi.

Avrupa Birliği (AB) ve AB'ye üye olmayan Avrupa ülkeleri, Türkiye'nin ürettiği taşıtların yaklaşık %70'ini alırken, Türkiye de Avrupa'nın toplam taşıt ihracatının %8'ini satın alarak kıtanın dördüncü en büyük pazarı konumunda bulunuyor.