Patates Zam Şampiyonu: Tarlada 5, Markette 25 Lira

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ekim ayında market raflarında 36 ürünün 22'sinde fiyat artışı olduğunu, 14'ünde ise azalmaların görüldüğünü belirtti.

Bayraktar, yaptığı açıklamada ekim ayındaki üretici ve market fiyatlarının yanı sıra girdi maliyetlerindeki değişimlere değindi.

Ziraat odaları aracılığıyla girdi piyasalarından fiyat verisi aldıklarını kaydeden Bayraktar, ekim ayında eylüle kıyasla “20.20 kompoze gübresi” fiyatının yüzde 0,7, amonyum sülfat gübresinin yüzde 0,4, DAP gübresinin yüzde 0,3 ve ÜRE gübresinin yüzde 1 düştüğünü, ancak amonyum nitrat gübresi fiyatının yüzde 0,8 arttığını bildirdi.

Son bir yıl içerisinde gübre fiyatlarında artış yaşandığını da belirten Bayraktar, ekim ayında mazot fiyatlarının aylık yüzde 1,9, yıllık ise yüzde 30,4 oranında arttığına dikkat çekti. Ayrıca, eylüle göre besi yeminin fiyatı yüzde 1,3, süt yeminin ise yüzde 1,1 artış göstermiştir.

Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Değişimleri

Bayraktar, ekim ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 382,9 ile patateste gerçekleştiğini vurguladı ve şu şekilde devam etti:

“Patatesteki fiyat farkını yüzde 284,1 ile kuru soğan, yüzde 242,1 ile marul, yüzde 229,5 ile maydanoz takip etti. Patates 4,8 kat, kuru soğan 3,8 kat, marul 3,4 kat ve maydanoz 3,3 kat fazlaya satıldı. Üreticide 5 lira 25 kuruş olan patates, markette 25 lira 35 kuruşa, 4 lira 92 kuruş olan kuru soğan 18 lira 90 kuruşa, 17 lira 17 kuruş olan marul 58 lira 73 kuruşa ve 5 lira 17 kuruş olan maydanoz 17 lira 2 kuruşa satıldı. Fiyatı en fazla artan ürün markette patates, üreticide ise kabak oldu. Fiyatı en fazla düşen ürün ise hem markette hem de üreticide yeşil fasulye olarak kaydedildi. Ekim ayında markette 36 ürünün 22'sinde fiyat artışı, 14'ünde ise fiyat düşüşü gözlemlendi.”

Bayraktar, markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 32,9 ile patates, onu yüzde 30,3 ile kuru soğan, yüzde 24,4 ile domates, yüzde 12,2 ile yeşil soğanın takip ettiğini aktardı.

Markette fiyatı en fazla azalan ürünün ise yüzde 21,9 ile yeşil fasulye olduğuna dikkat çeken Bayraktar, bu üründeki düşüşü yüzde 16,6 ile limon, yüzde 15,7 ile sivri biber ve yüzde 8,8 ile kuru kayısının izlediğini bildirdi.

Üreticideki Fiyat Değişimleri

Bayraktar, ekim ayında üreticide 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 10'unda fiyat düşüşü ve 3 üründe ise fiyat değişimi olmadığını ifade etti. Üreticide en çok fiyat düşüşünün yüzde 28,4 ile yeşil fasulyede görüldüğünü belirten Bayraktar, bu ürünü yüzde 15,2 ile fındık, yüzde 13,8 ile salatalık ve yüzde 13,6 ile kuru incirin izlediğini söyledi. Üreticide en çok fiyat artışının ise yüzde 69,2 ile kabakta gözlemlendiğini kaydeden Bayraktar, kabaktaki artışı yüzde 50,3 ile domates, yüzde 25 ile Antep fıstığı ve yüzde 19,9 ile patatesin takip ettiğini değerlendirdi.

Üretici Fiyat Değişiminin Nedenleri

Bayraktar, kabak, domates ve patlıcan fiyatlarındaki artışın tarla sezonunun sona erip seraya geçilmesinden kaynaklandığını vurgulayarak şunları ekledi:

“Antep fıstığı fiyatları, ürünün yok yılı olması ve bu yıl yaşanan kuraklık nedeniyle yükseldi. Türkiye genelinde kuraklık, kışlık patates hasadını etkileyerek depo maliyetlerini artırdı ve böylece patates fiyatlarını yükseltti. Limon fiyatları, depolarda ürün bulunmaması ve arzda yaşanan azalma neticesinde arttı. Ayrıca, taze fasulyede hasadın devam ettiği bazı bölgelerde arz artışı, üretici fiyatlarını düşürdü. Fındık fiyatlarının zirai don nedeniyle rekoltenin düşük olmasından ötürü yükseldi. Ancak bu ay, ihracatçıların ve fabrikaların fiyatları baskılaması nedeniyle fındığın üretici fiyatlarında bir düşüş gözlemlendi. Salatalık fiyat düşüşü, bu yıl serada üretim artışından kaynaklanmakta. İncir ihracatının geç başlaması sonucunda talebin azalmasıyla beraber, incir fiyatları gerileme gösterdi.”