Petrolde korkutan senaryo

ABD ile İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarının ardından Brent petrol 80 dolar seviyelerini test ederken petrol piyasalarında mevcut arz fazlası, fiyatların baskılanmasına neden olmuş durumda.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda haftalarca sürebilecek bir kesintinin Brent petrolün varil fiyatını 120 dolar seviyesine çıkarabileceğini tahmin ediyor.

RİSKLER HIZLA GERÇEKLEŞEBİLİR

Uluslararası veri analitik şirketi Kpler'in Kıdemli Petrol Uzmanı Homayoun Falakshahi, petrol piyasasının şimdilik paniğe kapılmadığını belirtirken, doğrudan üretim sahaları hedef alınmadığı için yatırımcıların ilk sıçramayı satışla karşılamış olabileceğini ifade etti.

Falakshahi, OPEC+ grubunun nisandan itibaren beklenenden daha fazla üretim artışına gitmesinin panik yaşanmamasındaki etkisine dikkat çekti. Arz kesintisi riski bulunsa da üretimin artırılmasının fazla arz bulunan piyasada bu fazlayı daha da büyüttüğünü vurguladı.

Falakshahi, Çin'in de bu tür arz şoklarına karşı tampon oluşturmak amacıyla büyük stratejik stoklar inşa ettiğini ve gerektiğinde bunları devreye alabileceğini belirtti. Ancak yukarı yönlü risklerin kayda değer ve hızla gerçekleşebileceği uyarısında bulundu. Ciddi tehdit altındaki bir İran rejimi ve net bir liderlik eksikliği, çatışmanın haftalarca sürme olasılığını artırıyor. Bu durum, jeopolitik risk priminin yüksek kalmasına ve petrol üretimi ile taşımacılık altyapısına yönelik somut tehditlerin devam etmesine yol açıyor. Sigorta sertifikalarının geri çekilmesi ile fiilen kapanan Hürmüz Boğazı’ndaki durumun da bir süre daha sürebileceği ifade ediliyor.

Tahminlerine göre, çatışmanın haftaları aşmayacağı ve savaş sona erdiğinde risk priminin büyük ölçüde ortadan kalkacağı öngörülüyor. Brent petrol fiyatının hızla varil başına 60 dolar bandına geri dönmesini beklediklerini dile getiren Falakshahi, mart ayında fiyatların varil başına 75 dolar civarında kalmasını ve ardından düşüşle birlikte sonraki 11 ayda ortalama 65 dolar seviyesine gerilemesini öngördü.

HAFTALARCA KAPALI KALIRSA PETROL 120 DOLARI GÖREBİLİR

Falakshahi, Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti veya kesinti tehdidinin mevcut petrol fiyat oynaklığında belirleyici rol oynadığını belirtti. ABD, İsrail ve İran arasında savaşın başlamasından iki gün sonra Boğaz'daki trafiğin neredeyse tamamen durduğunu kaydetti.

İran'ın 3 gemiye füze fırlattığını belirten Falakshahi, trafikteki çöküşün esasen ihtiyati bir nitelik taşıdığını ve armatörlerin istemli olarak geri çekildiğini, sigorta primlerinin keskin şekilde yükseldiğini ifade etti. Bundan sonraki aşamanın, ABD ve İsrail güçlerinin İran’ın füze rampalarını, insansız hava aracı stoklarını ve üst düzey liderliğini ne kadar hızlı etkisiz hale getirebileceğine bağlı olduğunu vurguladı.

Falakshahi, İran’ın tam kapsamlı fiziksel bir abluka sürdürebilecek deniz kapasitesinin bulunmadığını, donanmasının zayıf ve füze stoklarının sınırlı olduğunu belirterek, Tahran’ın stratejisinin, Husilerin izlediği modele benzer şekilde ticari trafiği tırmanış gerektirmeden donduracak aralıklı saldırılar olabileceğini öne sürdü.

ABD'nin askeri üstünlüğü göz önüne alındığında, İran'ın operasyonel kapasitesinin büyük bölümünün etkisiz hale getirilmesinin muhtemel olduğunu dile getiren Falakshahi, bu durumun akışların kademeli olarak toparlanmasını sağlayabileceğini, ancak normalleşmenin hemen gerçekleşmeyeceğini ifade etti. Askeri tehdit azalsa bile, armatörlerin temkinli davranmayı sürdüreceği, İran'ın bölgesel altyapıya yönelik saldırıları genişlettikçe Körfez ülkelerinin müdahaleye daha açık destek vermesi ve Tahran'ın stratejik izolasyonunun hızlanması olasılığının bulunduğu belirtildi. Falakshahi, eğer çatışma uzar ve Hürmüz Boğazı haftalarca kapalı kalırsa, fiyatların Boğaz yeniden açılana kadar 120 dolar seviyesine doğru yükselebileceği değerlendirmesinde bulundu.