Piyasalarda Yapay Zeka ve Fed Endişeleri

Küresel piyasalarda, yapay zeka ve teknoloji firmalarına yönelik süregelen endişeler ile ABD Merkez Bankası'nın (Fed) politikalarındaki belirsizliklerle yeni haftaya olumsuz başlangıç yapıldı.

Teknoloji ve yapay zeka hisselerindeki aşırı değerlenme kaygıları devam ederken, şirketlerin harcamalarının yol açtığı yüksek maliyet tahminleri, küresel piyasalarda satışı artırmaya devam ediyor.

Bu süreçte yapay zeka firmalarının yapılan harcamalarının sürdürülebilirliği ile ilgili kaygılar ön plana çıkıyor. Bu harcamaların önemli bir ticari gelir elde edebilmesi için yıllar sürebileceği yönündeki tahminler yatırımcıları temkinli davranmaya sevk ediyor.

Ayrıca Fed üyelerinin birbirleriyle çelişen mesajları da yatırımcıların yön bulmasını güçleştiriyor.

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinden Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid ile Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, 9-10 Aralık’ta düzenlenen toplantıda politika faizinin 25 baz puan indirilmesine neden karşı çıktıklarını açıkladı.

Önceki Fed toplantısında politika faizinin sabit tutulmasına yönelik oy kullanan Schmid, o dönemden bu yana pek bir şeyin değişmediğini vurguladı.

Schmid, enflasyonun halen yüksek olduğunu, ekonominin ivmesini koruduğunu ve iş gücü piyasasının yavaşlasa da büyük ölçüde dengede kaldığını belirtti.

Mevcut para politikası duruşunun sadece kısıtlayıcı bir etkisi olduğunu ifade eden Schmid, bu nedenle bu hafta faiz oranlarının değiştirilmemesi gerektiğini kaydetti.

Goolsbee de eylül ve ekim aylarındaki toplantılarda faiz oranlarını düşürme yönünde oy kullanmış olsa da, enflasyonla ilgili daha fazla veri alana kadar faizlerde daha fazla indirim yapılmaması gerektiğini vurguladı. Enflasyonun geçici olacağı varsayımıyla fazla erken faizi düşürme konusunun kaygı verici olduğunu aktaran Goolsbee, daha fazla kanıt elde etmenin daha akıllıca bir yol olduğunu belirtti.

Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson ise enflasyondan çok iş gücü piyasasıyla ilgili endişeler taşıdığını ifade ederek, bankanın ocak ayındaki toplantısında daha çok veri olacağını söyledi.

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, iş gücü piyasasının yavaşladığını ancak enflasyonun hedefin üzerinde seyrettiğine dikkat çekti. Ayrıca ABD Başkanı Donald Trump, The Wall Street Journal'a verdiği röportajda, Fed'in bir sonraki başkanlığında Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett veya eski Fed Yönetim Kurulu üyesi Kevin Warsh'ı tercih edeceğini belirtti.

Fed'in yeni başkanının faiz oranları konusunda kendisine danışması gerektiğini ifade eden Trump, bir yıl sonra politika faizinin yüzde 1 veya daha altında olmasını hedeflediğini dile getirdi.

Analistler, ABD'de yarın açıklanacak istihdam raporundaki tarım dışı istihdam verisinin piyasalardaki yönü üzerinde etkili olabileceğini ve Fed'in gelecekteki politikaları hakkında ipucunu verebileceğini ifade etti.

TAHVİL, ALTIN, BRENT PETROL

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle 4,18'de, dolar endeksi ise önceki kapanışın hemen altında 98,4 seviyesinde işlem görüyor.

Altının onsu yüzde 0,7 artışla 4 bin 329 dolardan işlem görürken, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,3 yükselişle 61,2 dolara çıkmış durumda.

ABD BORSALARI GERİLEDİ

New York borsası, cuma günü teknoloji şirketlerindeki düşüşlerin etkisiyle satış ağırlıklı bir seyir izledi. Broadcom, beklentilerin üzerinde kar ve gelir açıklamasına rağmen hisselerinde yüzde 11,5 değer kaybetti.

Nvidia'nın hisseleri yüzde 3,3, Amazon'un hisseleri yüzde 1,8, Meta'nın hisseleri yüzde 1,3 ve Alphabet ile Microsoft'un hisseleri de yüzde 1 düştü.

Dow Jones endeksi, yüzde 0,51; S&P 500 endeksi ise yüzde 1,07 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,69 değer kaybı yaşadı.

AVRUPA'DA FAİZ KARARLARI İZLENECEK

Avrupa borsaları da cuma günü iktisadi belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin etkisiyle satış ağırlıklı bir seyir izledi.

Makroekonomik veriler açısından Almanya'da kasım ayına ait Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) beklentiler doğrultusunda aylık yüzde 0,2 azaldı, yıllık ise yüzde 2,3 artış gösterdi.

Almanya’daki şirket iflasları kasım ayında geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 11,7 artışla 18 bin 125’e ulaştı. Bu da son 11 yıl içinde en yüksek seviyeyi gösteriyor. İngiltere ekonomisi ise ekimde yüzde 0,1 ve Ağustos-Ekim 2025 döneminde de yüzde 0,1 daralma gösterdi.

Öte yandan Avrupa Merkez Bankası (ECB), gelecek yıl Euro Bölgesi'ndeki 110 bankanın jeopolitik şoklara karşı dayanıklılığını test edeceğini açıkladı.

Bu hafta ECB'nin ve İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararları takip edilecek. ECB'nin faizleri sabit tutmasına kesin gözüyle bakılıyor. Ayrıca İngiltere'de yıllık enflasyonun ekimde yüzde 3,8'den 3,6'ya gerileyerek hazirandan bu yana ilk kez yavaşladığı gözlemleniyor. Ülkede büyüme verisinin de olumsuz gelmesi sonrası BoE'nin bu hafta 25 baz puan indirimle politika faizini yüzde 3,75'e çekmesi beklenirken, piyasalarda gelecek yıl politika faizinin yüzde 3,25'e kadar gerilemesi öngörülüyor.

Bu gelişmeler kapsamında, cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,56, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,21, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,43 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,45 değer kaybetti.

ASYA PİYASALARINDA GÖZLER JAPONYA'DA

Asya borsaları, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz kararı öncesinde teknoloji şirketlerine dair kaygılar ve Çin'de açıklanan ekonomik verilerin, ülke ekonomisindeki sıkıntıların derinleştiğine işaret etmesiyle haftanın ilk işlem gününde negatif yönde ilerledi.

Açıklanan makroekonomik veriler, enflasyon endişelerini artırırken, BoJ'un bu haftaki toplantısında faiz artışı yapmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Analistler, Bankanın nötr faiz olarak gördüğü yüzde 1,0-2,5 aralığına gidip gitmeyeceği konusundaki belirsizliklerin süregeldiğini belirtmektedirler.

BoJ Başkanı Kazuo Ueda, daha önce ülkenin nötr faiz oranını tahmin etmenin zorluğu nedeniyle merkez bankasının faiz oranlarını nerelere kadar çıkarabileceğine dair belirsizlik olduğunu ifade etmişti.

Diğer yandan, Çin’in belirli çelik ürünleri için ihracat sınırlamaları getireceğini duyurması dikkat çekti. Çin Ticaret Bakanlığı, 2026'dan itibaren çelik ihracatını düzenlemek üzere bir lisans sistemi uygulanacağını bildirdi.

Çin'deki ekonomik verilerin, aktivite ve talep açısından endişelerin devam etmekte olduğunu gösterdi. Ülkede, kasım ayındaki perakende satışlar yüzde 1,3 artış sağlayarak Aralık 2022'den bu yana en yavaş yükselişini kaydetti.

Kasım ayında sanayi üretimi yüzde 4,8 artış göstererek beklentilerin altında gerçekleşti. Ayrıca, yeni konut satışları aylık yüzde 0,4, yıllık ise 2. el konut satışları yüzde 0,7 azaldı.

Öte yandan, China Vanke'nin 2 milyar yuan (değerindeki yerel para cinsinden) tahvilinin geri ödemesini ertelemek için tahvil sahiplerinden aldığı onay talebinin kabul edilmemesi üzerine şirketin hisseleri yüzde 2 değer kaybetti.

Ülkede konut satışları verilerinin olumsuz gelmesi ve China Vanke’nin yaşadığı sıkıntılar, konut piyasasındaki problemleri derinleştirdiğini ortaya çıkardı. Bunun yanında Japonya'daki büyük imalatçıların güvenini yansıtan Tankan endeksi 4. çeyrekte 14 seviyesinden 15 seviyesine yükseldi.

Tüm bu gelişmelerin Pekin yönetimi üzerinde ekonomiyi destekleme konusunda baskı kurması öngörülüyor. Yapay zeka firmalarına dair endişelerin sürmesi nedeniyle Güney Kore borsasında yüzde 1’in üzerindeki değer kayıpları gözlemlendi.

Bahsedilen gelişmelerle birlikte, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 1,3 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1 değer kaybetti.

YURT İÇİ PİYASALAR

Cuma günü alış ağırlıklı bir hareket sergileyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,69 artışla 11.311,31 puandan kapattı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise cuma akşamı seans kapanışının ardından yüzde 0,16 düşüşle 12.452,00 puana ulaştı.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,2 artışla 42,6954 üzerinden tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın üzerinde 42,7002 seviyesinden işlem görmekte.

Cuma günü açıklanan verilere göre, Türkiye'nin cari işlemler hesabı, ekim ayında 457 milyon dolar fazla vererek art arda dördüncü ayda pozitif seyrini devam ettirdi. Ayrıca Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 217,355 puana inerek Mayıs 2018'den beri en düşük seviyeye geriledi.

Geçtiğimiz hafta ABD'nin başkenti Washington’da görüşmelerde bulunan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile Türkiye-ABD stratejik ortaklığının ticari ve ekonomik boyutlarına dair derinlemesine bir değerlendirme yaptıklarını belirtti.

BU GELİŞMELER İZLENECEK

Analistler, bugün yurt içinde bütçe dengesi, yurt dışında ise Euro Bölgesi’nde sanayi üretimi ve New York Fed imalat sanayi endeksinin izleneceğini belirterek, teknik olarak BIST 100 endeksinde 11.400 ve 11.500 puanın direnç, 11.200 ve 11.100 puanın ise destek konumunda olduğunu ifade etti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şu şekildedir:

11.00 Türkiye, kasım ayı bütçe dengesi

13.00 Euro Bölgesi, ekim ayı sanayi üretimi

16.30 ABD, aralık ayı New York Fed imalat sanayi endeksi