Amerika Birleşik Devletleri'ndeki birçok üniversitede düzenlenen partiler sonrasında atılan kırmızı plastik bardaklar, artık yumuşak dokulu kazak ve berelere dönüştürülüyor.
Bu girişim, Johns Hopkins Üniversitesi'nde başlamış ve bugün Kuzey Carolina, Virginia ve New York'a kadar yayılmıştır. Plastik atıkların geri dönüştürülmesine yeni bir yaklaşım sunuluyor.
Mühendislik mezunu olan Lauren Choi’nin öncülüğündeki ekip, plastik bardakları eriterek uzun şeritler haline getiren bir ekstrüder makinesi geliştirdi. Bu şeritler soğutulup kesildiğinde, ilk bakışta sert görünen plastik, şaşırtıcı bir şekilde yumuşak bir ipliğe dönüşüyor.
MODA VE MİKROPLASTİK KİRLİLİĞİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Sentetik giysilerin her yıkanmada havaya ve suya mikroplastik saldığı bilinmektedir. Araştırmalar, okyanuslara karışan birincil mikroplastiklerin yaklaşık yüzde 35’inin sentetik tekstillerin yıkanmasından kaynaklandığını göstermektedir.
Bir deneye göre, 6 kilogramlık akrilik bir kumaşın tek bir yıkamada 700 binden fazla mikro fiber bıraktığı belirlenmiştir. Ayrıca, başka bir çalışmada tek bir polyester kıyafetinin her yıkamada 1.900'ün üzerinde fiber saldığı tespit edilmiştir. Bu dökülmenin çoğunluğu, giysinin ilk kullanım döneminde gerçekleşmektedir.
Bu nedenle, Choi'nin çalışması sadece geri dönüşüm sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda mikroplastik oluşumunu kaynağında azaltmayı da hedefliyor.
Choi’nin üretim süreci, yalnızca iplik üretiminde değil, imalat aşamasında da atığı azaltmayı amaçlıyor. Brooklyn'deki bir tesiste, bilgisayar kontrollü 3D örme makineleri kazak ve bereleri tek bir parçadan üretiyor. Böylece geleneksel “kes ve dik” yönteminde oluşan kumaş artıklarının büyük bir kısmı ortadan kaldırılmış oluyor.
Sektör deneyleri, üç boyutlu örme yönteminin üretim verimliliğini yüzde 10 ila 30 oranında artırdığını, böylece hem enerji hem de malzeme israfını azalttığını ortaya koymaktadır.
PLASTİK ATIKLARLA MÜCADELEDE YENİ BİR YOL
The New Norm’un ilk parti bardaklarından ürettiği koleksiyon iki ay içinde tükendi. Günümüzde üretim miktarı ondan fazla kilodan binlerce kiloya kadar yükselmiş durumda. Kazakların 45–85 dolar aralığında satışa sunulması, geri dönüştürülmüş ürünlerin “lüks” olmadan da erişilebilir olabileceğini kanıtlıyor.
Dünya genelinde tekstil liflerinin yüzde 60'tan fazlası hâlâ fosil yakıt bazlı sentetiklerden oluşmaktadır. Choi'nin girişimi, bu devasa sistemi tek başına değiştiremese de, plastik atıkları yeniden değerlendirme konusunda güçlü bir örnek teşkil etmektedir.
Sonuç olarak, parti bardaklarından üretilen bu kazaklar, tasarım tercihlerinin çevresel etkisini gözler önüne sererken, mikroplastik kirliliğinin azaltılması yönünde umut verici bir adım olarak dikkat çekiyor.
