Edirne Belediyesi, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümünde, “Hatırlamak Yetmez, Hazırlıklı Olmak Gerek” temasıyla bir toplantı düzenledi. Toplantıya katılan Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan ile birlikte, İTÜ Emekli Öğretim Üyesi ve Jeoloji Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Okan Tüysüz, geçmiş depremler ve olası Marmara depremi hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu.
“Bir Yerde Deprem Olduysa, Gelecekte Aynı Yerde Yine Aynı Deprem Olacaktır”
Prof. Dr. Tüysüz, deprem meydana gelen bir bölgede, ilerleyen zamanlarda aynı şiddette depremin tekrar olacağını belirten bilimsel bir kural olduğunu ifade ederek şöyle konuştu:
– “Depremlerin sıklıkla meydana geldiği alanlarda, yer altındaki levha hareketleri sayesinde sürekli bir stres birikimi gerçekleşiyor. Dolayısıyla, geçmişte deprem yaşanan yerlerde gelecekte de mutlaka yeni depremler olacaktır. Ne zaman olacağını kestirmek zor, ama bu kaçınılmaz.”
– “Marmara Bölgesi’nde, ortalama 250-300 yıl aralıklarla büyük depremler meydana gelir. Tarihte 1032, 1296, 1509 ve 1766 yıllarında büyük sarsıntılar yaşanmıştır. Küçük depremlere değinmiyorum. Öte yandan, 1938 Kırşehir depremi gibi bazı yerlerde hiçbir geçmişi olmayan beklenmedik olaylar da yaşanabiliyor.”
– “Örneğin, 1968'de Bartın'da 6.8 şiddetinde bir deprem oldu, ama buranın 2 bin yıllık tarihi boyunca deprem yaşanmamış. Gelecekte ne zaman olacağını bilmiyoruz. Ancak asıl kuralı hatırlarsak, benzer olaylar Kırşehir ve Bartın gibi yerlerde elbette yaşanacaktır.”
“Bu Topraklarda Hep Deprem Oldu, Bundan Sonra da Olacak”
Türkiye'nin aktif fay haritasında 486 bilinen fay bulunduğunu belirten Tüysüz, şunları kaydetti:
– “Türkiye’nin diri fay haritasında şu an 486 fay mevcut. Önümüzdeki dönemlerde bunun 600'e çıkacağı müjdesini alacaksınız. Türkiye'nin 24 ili, 101 ilçesi ve 550 köyü fay hatlarının merkezinde bulunuyor. Bu faylar tarihte birçok depreme neden oldu ve gelecekte de serin olacak.”
– “Osmanlı döneminden önceki Hititler'e kadar giden süreçte, bu topraklardaki tüm medeniyetler depremlerden etkilenmiştir. Depremler sadece Türkiye Cumhuriyeti'ne özgü değil.”
– “Bu topraklarda her zaman depremler oldu ve belki insan nesli ortadan silinse bile, depremler devam edecektir. Tarih boyunca birçok medeniyet yalnızca depremler nedeniyle yok olmuştur.”
“Marmara’da Kırılmamış Faylar Var”
Marmara Denizi'nden geçen Kuzey Anadolu fay hattının önemine dikkat çeken Tüysüz, şu şekilde devam etti:
– “Kuzey Anadolu fayı, Türkiye'nin en önemli ve dünya çapında da dikkate değer birkaç faydan biridir. 1,600 kilometrelik uzunluğu ve tarihindeki büyük depremlerle dikkat çekiyor. 1939 Erzincan depreminde, nüfusun 17 milyon olduğu dönemde 39 bin insan hayatını kaybetti.”
– “1999 yılından önce İstanbul'a doğru bir depremin geleceği söylenmesine rağmen, maalesef gerekli önlemler alınmadı. Deprem bekleniyordu ve Düzce depremi bu durumu pekiştirdi.”
– “1992'de meydana gelen küçük bir depremin ardından, Bingöl Yedisu’da kırılmamış bir bölge var. Buradan 7’nin üzerinde yeni depremler bekleniyor. Aynı şey Marmara’nın farklı yerleri için de geçerlidir.”
“6 Şubat Depremi Bilinen Bir Depremdi, Sonuç Değişmedi”
Doğu Anadolu Fay Hattı ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler hakkında da bilgi veren Tüysüz, şunları vurguladı:
– “Doğu Anadolu fayı da dünyanın önemli fay hatlarından birisidir ve bu bölgede de geçmişte depremler meydana gelmiştir. Burada 1513 yılında bir sarsıntı yaşanmış ve bu durum ileride de tekrarlayacaktır.”
– “24 Ocak ve 6 Şubat depremleri, önceden öngörülen olaylardı ancak zamanları kesin olarak bilinemedi. Tüm meslektaşlarım adına tekrar ediyorum, bu konuları sıkça dile getirdik ve ne yazık ki sonuç değişmedi.”
– “Adıyaman Çelikhan'dan başlayıp Antakya'ya kadar uzanan bölgede, 7.8 ve 7.6 büyüklüğündeki depremler meydana geldi. Çok uzak alanlarda bile ciddi hasar bıraktı.”
“Marmara’da 7’nin Üzerinde Deprem Beklentimiz Var”
Prof. Dr. Tüysüz, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın geçtiği Marmara Denizi’nde 7 üzerinde depremler beklediklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
– “Depremin yerini tam olarak bilmek zor olsa da, İstanbul'da tarihte kaydedilen birçok etkin depremler mevcut. Bu kayırlarda Bizans döneminde 49, Osmanlı döneminde 52 tane hissedilen ve hasar verilmiş depremler kaydedilmiştir.”
– “Marmara Bölgesi'nde 1509 ve 1766 yıllarındaki depremlerin bu alanda bir kez daha yaşanacağı öngörülmektedir. Beklenti, 7.2 veya 7.3 büyüklüğünde bir sarsıntıdır ancak 7’nin üzerinde bir ihtimal her zaman vardır.”
