Rusya'nın devlet başkanı Vladimir Putin, kamuda görev alan yöneticiler ve yargıçlar için zorunlu yıllık gelir ve mülk beyanını sona erdiren bir dizi yasal düzenlemeyi onayladı. 28 Aralık'ta yayımlanan kararname, 2009 yılından itibaren geçerli olan uygulamada önemli değişiklikler getirdi.
Yeni düzenlemeyle, Rusya'daki üst düzey yöneticiler ve yargı mensupları artık mali durumlarını her yıl kamuoyuna açıklamak zorunda kalmayacak. Sadece görev değişikliği gibi belirli durumlarda bu yöneticilerden finansal bilgi talep edilebilecek.
POSEIDON SİSTEMİ DEVREDE
1 Ocak itibarıyla “Poseidon” adlı otomatik bir sistem, kamu görevlilerinin gelir, gider ve mal varlıklarını izlemeye başlayacak. Olası yolsuzluk risklerinin tespit edilmesini amaçlayan bu sistem, Kremlin bünyesindeki başkanlık yönetimi tarafından koordine edilecek.
Poseidon'un operasyonel sorumluluğu ise üst düzey devlet yetkililerinin güvenliğini sağlamakla görevli olan Federal Muhafız Servisi'ne verildi. Bu durum, yolsuzlukla mücadele mekanizmalarının Kremlin'in doğrudan kontrolü altına alındığı şeklindeki eleştirileri arttırdı.
ESKİ SİSTEMİN İŞLEYİŞİ
2009 yılında dönemin Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev tarafından uygulamaya konulan sistemde, devlet başkanı, bakanlar ve milletvekilleri de dahil olmak üzere yüksek düzeydeki yetkililer her yıl gelir ve mal varlığı beyanında bulunmak zorundaydı.
Fakat bu beyanlar genel olarak beyan esasına dayanıyordu ve doğruluklarını denetleyecek etkili bir mekanizma yoktu. Yine de uygulama, kamuoyuna sınırlı bir şeffaflık sağlıyordu.
YOLSUZLUK SORUŞTURMALARI VE POLİTİK BASKI
Son yıllarda Rusya'nın siyasi elitleri, artan sayıda yüksek profilli yolsuzluk soruşturması ile karşı karşıya kaldı. Güvenlik servislerinin baskısının arttığı bu süreç, Kremlin içindeki bir “temizlik” hareketi olarak değerlendiriliyor.
Temmuz ayında Ulaştırma Bakanı Roman Starovoit'in, Putin tarafından görevden alınmasının ardından birkaç saat içinde yaşamına son vermesi, ülke siyasetinde büyük bir etki yarattı. Kremlin, görevden alma kararına dair resmi bir açıklama yapmazken, Rus basını Starovoit'in Kursk bölgesindeki valiliği döneminde diyeti harcamalarına ilişkin bir yolsuzluk dosyasında adı geçmekte olduğu iddiasında bulundu.
ÜST DÜZEY MAHKUMİYETLER DİKKAT ÇEKİYOR
Yolsuzluk iddiaları, görevden almalarla sınırlı kalmadı. Ocak ayında bir Rus mahkemesi, eski bir savunma bakan yardımcısını zimmetine para geçirmekten 13 yıl hapis cezasına çarptırdı. Son zamanlarda birçok üst düzey yetkili benzer suçlamalarla yargı önüne çıkarıldı.
Putin'in onayladığı yeni düzenlemeler, bu soruşturmaların şeffaflığı ve bağımsızlığı hakkında soru işaretleri doğururken, Rusya'daki kamu denetiminin geleceği tartışılmaya devam ediyor.
