Şam hükümeti ile terör örgütü PKK'nın Suriye'deki uzantısı olan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında, Suriye'nin kuzeydoğusunda ABD'nin arabuluculuğuyla bir ateşkes anlaşması gerçekleştirildi. Münih'te düzenlenen toplantıya ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve SDG lideri Mazlum Abdi katıldı. Ancak İngiliz haber ajansı Reuters, bu gelişmelerin arkasında bazı karmaşık sorunların hala çözüme kavuşturulmadığını belirtti.
Reuters, Şara öncülüğündeki hükümet güçlerinin ülkenin kuzeydoğusundaki ilerleyişi karşısında SDG'nin konumunun zayıfladığını, ancak örgütün etkisini “bir nebze de olsa” koruma çabasında olduğunu ifade etti.
Ajansa göre, bu anlaşmanın Suriye'nin yeni yönetimi için “büyük bir sınav” olacağı belirtilirken, Şam yönetimi ile SDG arasındaki son dönem çatışmaları hatırlatıldı.
HANGİ KONUŞULAR HENÜZ KONUŞULMADI?
29 Ocak'ta imzalanan ateşkesin ardından ilk adımların sorunsuz bir şekilde ilerlediği ifade edildi. Hükümet güçlerinin, SDG'nin kontrolündeki Haseke ve Kamışlı bölgelerine yerleştiği ve Şam yönetiminin SDG'nin önerdiği bir vali atadığını duyurdu. Ancak Reuters'a konuşan hükümet ve SDG kaynaklarına göre, önemli konulara henüz değinilmedi.
SDG'nin nasıl entegre edileceği, elindeki ağır silahların durumu ve SDG için hayati önem taşıyan Irak sınır kapısının yönetimi gibi meseleler henüz gündeme alınmadı.
'TIRMANMA RİSKİ HÂLÂ YÜKSEK'
Uluslararası Kriz Grubu'ndan Noah Bonsey, “SDG'nin kontrolündeki alanlarda gücünün şu anda sağlam olduğunu, ancak bu gücün ne kadarını koruyacağına dair soruların yanıtlanmadığını” belirtti. Bonsey, anlaşmanın uygulanmasında ilerleme kaydedilmesinin muhtemel olduğunu belirtirken, hata yapma riskinin ve dolayısıyla gerilimin yeniden tırmanma olasılığının hâlâ yüksek olduğunu vurguladı.
WASHINGTON'DAN ŞAM'A TAVSİYE
Batılı bir yetkili, Suriye'den askerlerini çeken ABD'nin entegrasyon sürecine dair olumlu düşünceleri olduğunu, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'ya SDG'nin taleplerine karşı “mümkün olduğunca esnek fabanması” gerektiğini söyledi. Yetkili, ABD'nin Şara'ya tavsiyesinin “iyi niyet göstergesi olarak sert tutumdan kaçınılması” gerektiği şeklinde olduğunu ifade etti. Washington'un, “Şam'daki merkezi otorite tehdit edilmediği sürece SDG'ye belli bir düzeyde özerklik tanınabileceği” görüşünde olduğu aktarıldı.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'ın anlaşma ile ilgili açıklamasına atıfta bulunarak, bu anlaşmanın tüm Suriyeliler için kalıcı bir barış sağlama fırsatı sunduğunu bildirdi.
ANLAŞMA METNİNDE NELER VAR?
Reuters'in incelediği anlaşma metni, Suriye Savunma Bakanlığı altında kuzeydoğu için özel bir tümen kurulmasını öngörüyor ve SDG güçlerinin bu yapıya entegre edilmesini sağlıyor. Anlaşmaya göre, hükümetin 15 güvenlik aracı SDG'nin kontrolündeki Kamışlı ve Haseke'ye yerleşecek ve “SDG güvenlik güçlerinin entegrasyonu başlayacak”.
ŞAM ABDÜLAZİZ DAĞI TALEBİNE KARŞI ÇIKIYOR
SDG lideri Mazlum Abdi, SDG savaşçılarından oluşacak üç tugayın Iraq sınırı yakınlarındaki Kamışlı, Haseke ve Derik'te konuşlandırılacağını açıkladı. Ancak, iki taraf arasında Kamışlı yakınlarındaki bir bölge için anlaşmaya varıldığı, diğer iki kent için henüz uzlaşma sağlanmadığı bildirildi.
Suriye askeri kaynakları, SDG'nin Haseke şehri yakınlarındaki Abdülaziz Dağı'na bir tugay yerleştirilmesini talep ettiğini, fakat Şam'ın bu talebe karşı çıktığını ifade etti.
SDG NE DİYOR?
Deyrizor bölgesi ve petrol sahalarının bulunduğu yerler, hükümet güçlerinin ilerleyişi sırasında hızlı bir şekilde Şam'ın kontrolüne geçti. Anlaşma, SDG'nin Kamışlı çevresindeki diğer iki saha olan Rimeylan ve Suveydiye ile Kamışlı Havaalanı'nı Şam'a teslim etmesini gerektirmekte, ancak bu henüz gerçekleşmemiş durumda.
SDG'nin sivil idaresinde görev alan Abdülkerim Ömer, Reuters'a yaptığı açıklamada, hükümete bağlı güvenlik güçlerinin “entegrasyon mekanizmaları” tamamlandığında geri çekileceklerini söyledi. Ömer, “Asayiş (Kürt güvenlik güçleri) İçişleri Bakanlığı'nın bir parçası olacak ve bu bölgeyi içeriden koruyacak” şeklinde ifade etti ve anlaşmanın uygulanması için “uzun tartışmalar” gerekeceğini belirtti.
