Rıza alınmadan HIV testi yapıldığına dair iddialar, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) gündemine alındı.
Bir başvuru sahibi, 2 Temmuz 2025 tarihinde cilt rahatsızlığı dolayısıyla hastaneye gittiğini ve muayene esnasında sadece “rutin testler” yapılacağı bilgisinin verildiğini, ancak HIV ile Hepatit B ve C testlerinin bilgilerinin ve açık rızalarının alınmadan gerçekleştirildiğini, sonuçların kendisine bildirilmeden e-Nabız sistemine kaydedildiğini öne sürdü.
Başvurucu, aydınlatma ve açık rıza alınmadan özel nitelikli sağlık verilerinin işlendiğini, hasta mahremiyetinin ihlal edildiğini ve durumun Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu ileri sürdü.
SAĞLIK HİZMETİ İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME
TİHEK, kararında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu çerçevesinde yalnızca ayrımcılık yasağı ihlallerinin ele alınabileceğini belirtti.
Bu çerçevede, başvurucunun sağlık durumu nedeniyle sağlık hizmetine erişiminin engellenip engellenmediği değerlendirildi. Belli belirsiz veriler ışığında, başvurucunun HIV pozitif olduğunun anlaşılmasının ardından sağlık hizmetinden yararlanmasının engellenmediği, erişim kısıtlaması olmadığı ifade edildi.
Testlerin rıza alınmadan gerçekleştirilmesi ve sonuçların işlenmesi konusunun kişisel verilerin korunması ve hasta hakları perspektifinde ele alınabileceği belirtildi. Ancak bu konuların TİHEK’in yetki alanına girmediği ve ayrımcılık yasağı kapsamında incelenemeyeceği vurgulandı. Bu nedenle, TİHEK, başvurunun kurumun görev alanına girmediğine ve “incelenemez” olduğuna karar verdi.
