Rize Çay Araştırma ve Uygulama Merkezi (ÇAYMER) tarafından sınırlı miktarda üretilen beyaz çay, kilogramı 40 bin TL'den satılmakta.
Rize Ticaret Borsası bünyesindeki ÇAYMER, katma değeri yüksek yeni birçok çay çeşidinin üretimine yönelik ürünleri, Antalya'da bu yıl 17'ncisi düzenlenen Yöresel Ürünler Fuarı'nda (YÖREX) tanıttı. Ar-Ge çalışmalarıyla çayın kalitesi ve çeşitliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalarda, beyaz çay, çay çiçeği, coğrafi işaretli elek altı, Rize filizi, el yapımı yeşil çay, oolong çayı ve zemheri çayı gibi yeni butik ürünler geliştirildi.
ANTİOKSİDANI ÇOK YÜKSEK
ÇAYMER Genel Müdürü Çevre Mühendisi Muhammet Çomoğlu, “Rize” denilince akla çayın geldiğini belirterek, “Beyaz çay, çay yaprağımızın en tepe tomurcuğundan toplanarak ürettiğimiz bir çay. Biz 2025 yılında müstahsilimize 6 bin TL fiyat vererek bu çayı onlardan aldık. Yaklaşık 6 kilodan 1 kilo ürün çıkmakta. 36 bin TL yaş çay maliyetiyle birlikte diğer masraflar eklendiğinde, kilogramı 40 bin TL'ye geliyor. Bu çok değerli bir ürün. Toplanması oldukça zor; bu nedenle çok sınırlı miktarda üretimi gerçekleştirilebiliyor. Beyaz çayın kanser önleyici özelliği var. Antioksidanı çok yüksek. Bu çayı içtiğinizde bağışıklığınız güçleniyor ve vücudunuz gençleşiyor” dedi.
AZ MİKTARDA ÜRETİLEBİLİYOR
Çomoğlu, yaprak çayları için elle toplama işleminin gerçekleştirildiğini de anlatarak, “Eleme ile işleyerek ürün haline getiriyoruz. El yapımı yeşil çayımız ve oolong çayımız mevcut. Yeni olarak geliştirdiğimiz çay çiçeği çayımız bulunmakta; çay, üçüncü sürgün sonunda çiçek açıyor. Biz bu çiçekleri toplayıp doğal kurutma yaparak ürün haline getirdik. Bu çay çiçeği, papatya çayını andırıyor ve içtiğinizde rahatlatıcı özelliği var. Geçen sene müstahsilden 250 TL vererek aldık ve yaklaşık 10 kilogram kadar ürün üretiyoruz, kilogram satış fiyatımız şu anda 5 bin TL.” diye konuştu. Çomoğlu, ayrıca zemheri dediği kış çayının içerisinde karanfil, zencefil, tarçın ve kakule gibi dört çeşit baharat bulunduğunu belirtirken, tek içimlik yeşil çayın ise bardağa atıldığı anda açıldığını ve görsel bir şölen sunduğunu ifade etti.
BUTİK ÇAYLAR NASIL DEMLENİYOR?
Butik çayların demleme şekilleri hakkında bilgi veren Muhammed Çomoğlu, şunları aktardı:
– Butik çaylar için önemli kriterlerimiz var. French press ya da süzgeçli demlik kullanmanız gerekiyor. Her bir çayın demleme sıcaklığı vardır ve bu sıcaklık oldukça önemlidir. Beyaz çay için 80 santigrat derece, yeşil çay için 85 santigrat derece, oolong çay için 90 derece, çay çiçeği için 85 derece ve zemheri kış çayı için de 95 santigrat derece su kullanılması gerekmektedir. Eğer belirtildiği sıcaklıkta suyla demleme gerçekleştirilmezse, çayın tadı acılaşır. Bu nedenle belirtilen sıcaklıkta çayları demlemek gerekmektedir. Ayrıca süre de çok önemlidir; eğer belirtilen sürelerde çayları demleyip posasından ayırmazsanız, çayın tadı yine acı olur.
– Örneğin beyaz çay 3 dakikada, yeşil çay 3 dakikada, oolong çay 5 dakikada, çay çiçeği 3 dakikada ve zemheri de 10 dakikada demleniyor. Bu süre sonunda çayları posasından ayırarak hemen tüketmelisiniz. Beyaz çay 80 santigrat derecede demleniyor; kaynatılan su kullanılmalı ve kireçsiz olmalıdır. Kaynayan su yaklaşık 8 dakika dinlenmeye bırakılmalı. 8 dakika sonra çayın sıcaklığı 80 santigrat dereceye gelmiş olur. Sonrasında süzgeçli demliğe bir tutam beyaz çay eklenip üzerine 80 santigrat derecedeki su ilave edilmelidir. 3 dakika sonunda çay hazır hale gelir.
