Rusya'ya Yaptırım Darbesi: Çin de Petrol Alımını Azalttı

ABD'nin geçen ay Rus petrol devleri Rosneft ve Lukoil'e uyguladığı yaptırımlar, etkisini göstermeye başladı.

Bloomberg'in haberine göre, “Yaptırım korkusu şimdilik Rusya – Çin petrol akışını bastırdı” başlığıyla yayımlanan bir raporda, Rusya'dan Çin'e petrol akışındaki düşüş vurgulanıyor.

Haberde belirtildiğine göre, Çin'in önde gelen liman ve rafinerilerine yönelik genişleyen yaptırımlar, dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin'e yönelen Rus ve İran petrolü akışını azaltıyor. Ancak yeni tedarik yöntemleri, bu yavaşlamanın kalıcı olmayabileceğini gösteriyor.

Çin Rusya'dan ESPO Petrolü Alımını Durdurdu

ABD'nin Rosneft PJSC ve Lukoil PJSC'ye uyguladığı yaptırımlar sonrasında, büyük devlet rafinerileri, Çin'in Rusya'dan yaptığı ithalatın büyük bir bölümünü oluşturan ESPO petrolü alımlarını durdurdu. Washington'un, Çin'in toplam ithalatının yaklaşık %10'unu işleyen Rizhao petrol terminalini hedef alması, İran petrolü akışını da olumsuz etkiliyor.

Rusya'nın Uzak Doğu üretimi olan ESPO'yu genellikle risk almaktan çekinen özel rafineriler almak istemiyor. Bu çekingenlikte, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'ın Rus petrolünün önde gelen alıcılarından biri olan Shandong Yulong Petrochemical'i kara listeye almasının da etkisi büyük.

Bütün bunlar sektörde alışılmadık bir tedirginlik yaratmış durumda.

Dönüm Noktası

Singapur merkezli Vanda Insights'ın kurucusu Vandana Hari, ABD'nin Rosneft ve Lukoil'e yönelik yaptırımlarını “bir tür dönüm noktası” olarak nitelendirirken, bu önlemleri önceki kısıtlamalardan ayıran temel unsurun artan korku olduğunu ifade etti.

Çinli alıcıların çekingenliği, Hintli rafinerilerin de Rus petrolü alımlarını azaltmasıyla birleşince, Batı'nın Moskova'nın Ukrayna savaşını finanse etme kapasitesini sınırlama çabalarının etkisini göstermeye başladığı yorumları yapılıyor. Ancak Shandong'daki Dongjiakou gibi hâlihazırda kara listede olan limanların dirençli kalması, denetimlerin sıkılaşmaması durumunda akışların yeniden canlanabileceğini gösteriyor.

Günlük 800 Bin Varil Azalabilir

Rystad Energy'ye göre, Çin'in deniz yoluyla yaptığı Rus ham petrolü ithalatı bu ay günlük 500 ile 800 bin varil arasında azalabilir; bu durum, normal seviyelerin üçte ikisine varan bir düşüşü işaret ediyor. İran'dan gelen akışın ise günlük 200 ile 400 bin varil arasında, yani yaklaşık %30 oranında azalması bekleniyor.

Vortexa'dan baş analist Emma Li, piyasada “yeni alıcı bulmakta zorlanan duyarlı petrol” fazlasının oluştuğunu belirtiyor. Özel rafinerilerin ithalat kotalarının azalması ve satıcıların ellerindeki petrolü satmak için acele etmesi fiyatları düşürüyor.

İran Petrolü Denizden Bekliyor, Rus Petrolünde İndirim Arttı

Ekim ayında İran petrolü ile bağlantısı nedeniyle yaptırıma uğrayan Rizhao terminali, İran menşeli petrol için kritik bir geçit konumuna geldi. Shandong'daki yüksek stok seviyeleri ve özel rafinerilerin kotasızlığı, İran petrolüne olan talebi azaltıyor. Bu nedenle, Kpler verilerine göre, geçen hafta sonunda denizde depolanan İran petrolü 48 milyon varille son iki yılın en yüksek düzeyine ulaştı. Bu petrolün yaklaşık %40'ı Singapur Boğazı'nda, benzer bir oranı ise Sarı Deniz ve Güney Çin Denizi'nde bekliyor.

Rus ESPO petrolünde de arz fazlası söz konusu. Çin'e teslim edilen satışlarda varil başına indirim 4 dolara kadar çıktı; bu rakam ekim sonunda 50 cent seviyesindeydi. Bu fiyatlar, bazı Çinli rafineriler için cazip olabilir ve bu da petrolün menşeinin gizlenmesine neden olan gemiden-gemi transferlerinin yeniden başlamasını tetikleyebilir.

Yeni Kanalların Oturması Zaman Alacak

Ağustos ayında ABD yaptırımlarıyla hedef alınan Dongjiakou limanı, hassas petrol türleri için bir geçiş noktası haline geliyor. Kısa zamanlı bir yavaşlamanın ardından, limanın yeniden büyük hacimlerde İran petrolü işlediği gözlemleniyor; bu da bazı alıcılar için fırsatların risklerden ağır bastığını gösteriyor.

Rus ve İran petrolünde yaşanan mevcut durgunluk, yıl sonu yaklaşırken özel rafinerilerin ithalat kotası yetersizliğinden kaynaklanıyor olabilir. Rafinerilerin hükümetten ek kota talep etmesi bekleniyor.

Energy Aspects analisti Jianan Sun, ilave kotalar verilse bile bazı Çinli rafinerilerin yaptırımların ne kadar süresiz uygulanacağını görmek için “bekle-gör” yaklaşımı sergileyeceklerini vurguladı: “Yeni tedarik kanallarının ve lojistik zincirlerinin oturması zaman alacak.”