Savaş sarstı acil destek şart

NİSANUR YILDIRIM / NEFES

ABD-İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırılar, dünya ekonomisini tepetaklak etti. Savaşın, Türkiye ekonomisini de derinden etkilemesi bekleniyor.

CHP’nin ekonomi politikalarından sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Güldem Atabay, savaşın Türkiye’deki enflasyonu vuracağını belirterek, “Reel sektör, finans, hane halkının ciddi şekilde zorlanacağı bir sürece giriyoruz” değerlendirmesini yaptı.

Atabay, “Gıda fiyatları ve taşıma maliyetleri daha da artacak. Maliyet enflasyonunda büyük bir patlama yaşanacak. Sene sonunda enflasyonun yüzde 35 civarına çıkmasını bekliyorum. Sabit gelirli beklediğinden de çok zor bir sene geçirecek” dedi.

Atabay, savaşın öncelikle etkileyeceği sektörleri ve alınması gereken önlemleri şöyle sıraladı:

• Sınır kapılarının kapanması turizmi etkileyecek. Bu sektöre özel adımlar atılmalı. Vergi, SGK primleri ötelenmeli.
• Sabit gelirliler başta olmak üzere kırılgan kesimlere destekler aktarılmalı. Temel tüketim maddeleri üzerindeki vergi oranları düşürülmeli.
• Bu krizde işsiz kalanlar olacak. Yeni ekonomik paketle İşsizlik Sigortası Fonu’nda kamu katkısını daraltmak yerine arttırmak gerekir. Bu katkıyı sermayeye değil, işçiye kullanmak gerekiyor.
• Tarımda teşvik paketi açıklanmalı. Mazotta vergi indirimi yapılmalı, eşel mobil daha sert uygulanmalı, çiftçiye toprak ve ürün bazında doğrudan destek verilmeli.
• Temel tüketim maddelerinde indirim yapılmalı. Et fiyatları sübvanse edilmeli.

DEPOLAMA KAPASİTESİ ARTIRILSIN

CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz, enerji sektöründe alınması gerekenleri şöyle sıraladı:

• Eşel mobil uygulamasıyla akaryakıt zamlarında ÖTV tutarlarında uygulanan yüzde 75’lik indirim oranı yüzde 100’e çıkarılmalı.
• ÖTV’deki KDV kaldırılmalı. Pompa fiyatından alınan KDV düşürülmeli.
• Türkiye’nin petrol ve doğal gaz depolama kapasiteleri artırılmalı.

ÇİFTÇİ BORÇLARI YAPILANDIRILSIN

Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez, savaş çıkmadan bile Türkiye’de tarımın yüzde 8.8 küçüldüğüne dikkati çekerek şu ifadeleri kullandı:

• Mazot ve gübre, en temel girdiler ve zaten yüksekti. Daha da artacak. Tarımsal girdi fiyat endeksini yüzde 55-60’larda görürsek şaşırmayalım.
• Çiftçinin borcu 1.3 trilyon liraya dayandı. Takipteki borçlar 14 milyar liranın üzerinde. Bu borçlar yapılandırılmalı ve faizler silinmeli.
• Gübrede dışarıya bağımlıyız. Kamu gübre fabrikaları yeniden hayata geçirmeli.
• Gübrede ÖTV ve KDV indirilmeli. Çiftçinin ekim döneminin başlayacağı bu zamanlarda yeterli gübreye ulaşması sağlanmalı.
• Tüketici ve üretici kooperatiflerini yaşama geçirip tedarik zincirlerinden kaynaklanan fahiş fiyat farkları azaltılmalı.