Savaşın faturası ağırlaşıyor

ENGİN ESEN / NEFES

Orta Doğu’daki çatışmaların Türk ekonomisinde yarattığı kırılganlık algısı, yabancı yatırımcıları kaçırırken, Türk Lirası’nın değerini savunmak için Merkez Bankası’nın harcadığı döviz rezervi miktarı hızla artıyor. “Carry trade” yani faiz arbitrajı yolu ile Türkiye’de para kazanan yatırımcılar bile, bu nispeten kolay ve yüksek getirili para kazanma yöntemini terk etmeye yöneldi.

Yüksek enflasyon ve faiz ortamında dolar/TL kurunun baskılanmasıyla “carry trade” yabancılar için cazip hale gelince, 23 Ocak haftasında pozisyonlardaki toplam büyüklük 61 milyar doları bulmuştu. Çünkü kendi ülkelerinde düşük faizle borçlanarak TL alan yabancı yatırımcı, Türkiye’deki yüksek faizlerden yararlanarak kısa yoldan kâr elde edebiliyor.

Ancak Orta Doğu’daki çatışmalar, Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkelerde cari açık ve döviz fiyatlarının hızla yükselmesi riskini artırdı. Yabancılar, bu ayın ilk haftasında 5.4 milyar doları, ikinci haftasında ise 6.6 milyar doları bu hesaplardan çekti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, yabancıların elindeki hisse senedi ve tahvillerde de bir satış dalgası yaşandı. 13 Mart haftasında yabancılar 321.8 milyon dolarlık hisse, 2.9 milyar dolarlık tahvil satışı gerçekleştirdi.

REZERVLER ERİYOR

TCMB’nin net rezervleri, İran merkezli çatışmaların başladığı 28 Şubat’ı takip eden iki hafta içinde 22.8 milyar dolar azalarak 70 milyar doların altına geriledi. Merkez Bankası’nın hesaplamalarına göre, büyük bölümü mart ayının ilk günlerinde olmak üzere, ayın ilk iki haftasında 23.5 milyar dolar döviz satışı gerçekleşti. Türk Lirası’nın değer kaybına sınır koymak için kullanılan net uluslararası rezervler, 13 Mart’ta sona eren haftada 9.8 milyar dolar düşüşle 69 milyar dolara indi.

İki haftada 4.9 milyar dolarlık çıkış

İRAN savaşının etkisiyle Türk piyasalarından yabancıların çıkışı hızlandı. Merkez Bankası’nın (TCMB) verilerine göre mart ayının ilk iki haftasında yabancılar 4.9 milyar dolarlık satış yaptı. TCMB’nin haftalık menkul kıymet istatistiklerine göre, yurt dışında yerleşik yatırımcılar, 13 Mart haftasında piyasalarda 3.2 milyar dolarlık satış gerçekleştirdi. Yabancılar 321.8 milyon dolarlık hisse ve 2.8 milyar dolarlık tahvil sattı. Yabancılar 6 Mart haftasında ise 755.6 milyon dolarlık hisse senedi ve 1.7 milyar dolarlık tahvil olmak üzere toplam 2.4 milyar dolarlık satışta bulundu.