Şiddetsiz toplum birlikte inşa edilir

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Boyner Grup Yönetim Kurulu Üyesi ve Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) Yüksek İstişare Konseyi Başkan Yardımcısı Ümit Boyner, kadın erkek eşitliğinin sağlanması için bir zihniyet dönüşümünün başlaması gerektiğine dikkat çekti. Boyner, “Hangi dili normalleştirdiğimizi, hangi davranışları görmezden geldiğimizi ve hangi eşitsizlikleri yeniden ürettiğimizi cesaretle sorgulamamız gerekiyor. İş dünyasının da bu konuyu yalnızca sosyal sorumluluk projeleriyle değil, şirket kültürünün merkezinde bir zihniyet dönüşümü olarak ele alması gerekiyor” dedi.

Türkiye’de kadınların işyerinde cinsiyet temelli ayrımcılığa maruz kaldığını belirtenlerin oranının yüzde 52 seviyesinde olduğunu vurgulayan Ümit Boyner ile kadınların sorunlarını konuştuk.

CESARETLE SORGULAMALIYIZ

* Kadına yönelik şiddet son yıllarda çok arttı. Kadınlar için daha yaşanılabilir bir dünya için kamu, sivil toplum örgütleri, iş dünyası neler yapabilir?

Hangi dili normalleştirdiğimizi, hangi davranışları görmezden geldiğimizi ve hangi eşitsizlikleri yeniden ürettiğimizi cesaretle sorgulamamız gerekiyor.

İş dünyasının da bu konuyu yalnızca sosyal sorumluluk projeleriyle değil, şirket kültürünün merkezinde bir zihniyet dönüşümü olarak ele alması gerekiyor. Eşitlik politikalarını performans kriterlerine entegre etmek gibi aksiyonlar almak bence bu sorumluluğun parçası.

* Bu şiddet nasıl önlenebilir?

En kritik eşik, “şiddet içeren erkeklik” kalıplarını dönüştürmek. Erkekleri bu mücadelenin kenarında köşesinde değil, merkezinde konumlandırmadan gerçek bir dönüşüm sağlanamaz. Çünkü sessizlik de bir tercihtir ve bu sessizliği bozacak olan, toplumsal ölçekte sergilenecek kararlı ve ortak iradedir. Şiddetsiz bir toplum, ancak hep birlikte inşa edilebilir.

YÜZDE 50 KADIN TEMSİLİYETİ

* Kadınların iş hayatına katılımı uzun yıllardır yüzde 30 bandında yukarıya çıkmıyor. Kadınının daha fazla iş hayatında yer alabilmesi için neler yapılabilir?

Türkiye’de kadınların işyerinde cinsiyet temelli ayrımcılığa maruz kaldığını belirtenlerin oranının yüzde 52 seviyesinde olması, sorunun çalışma hayatının niteliğinde de düğümlendiğini gösteriyor.

Kadınların iş hayatında kalıcı ve güçlü biçimde var olabilmesi için finansa erişim, eğitimde fırsat eşitliği ve özellikle çocuk ile yaşlı bakım sorumluluğuna yönelik kamusal destek mekanizmaları kritik önemde. Bakım yükü adil paylaşılmadıkça, kadınların kariyer yolculuğu kesintiye uğramaya devam ediyor.

Bununla birlikte zihinsel bariyerleri de konuşmamız gerekiyor. Bir kadının çalışmak ya da girişim başlatmak istediğinde hâlâ ev içi onay mekanizmalarını düşünmek zorunda kalması, eşitlik iddiamızla çelişiyor. Bu görünmez duvarları ancak politika, kurum kültürü ve toplumsal farkındalık eş zamanlı ilerlerse aşabiliriz.

İş dünyasına burada önemli bir rol düşüyor. Kadınları yalnızca iş gücüne katılan bireyler olarak değil, stratejik karar vericiler ve liderler olarak konumlandırmak zorundayız. Biz Boyner Grup’ta icra kurulumuzda yüzde 50 kadın temsiliyetini bir tesadüf değil, bilinçli bir yönetim tercihi olarak görüyoruz.

Eşitlik bir iyi niyet göstergesi değil, sürdürülebilir kalkınmanın ön şartıdır.

HER KADIN KENDİNİ GÜVENDE HİSSETMELİ

* Kadınlar için nasıl bir Türkiye hayaliniz var?

Hayalimdeki Türkiye iş gücüne katılımın, liderlik temsilinin ve ekonomik hayata erişimin cinsiyete göre değişmediği; her kadının kendini güvende ve eşit hissettiği bir ülke… Bence gerçek ilerleme, kadınların güçlenmesinin sadece kadınların değil, toplumun tamamının kazanımı olarak görüldüğü noktada başlayacak.

HÂLÂ GİDİLECEK ÇOK YOL VAR

* Boyner Grup olarak, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü için yayınladığınız filmle bu kez zihinleri sorguluyorsunuz. ‘Kadınlar Günü Neden Var?’ diye soruyorsunuz, bununla toplumu yüzleşmeye mi davet ediyorsunuz?

2009 yılından bu yana kadınların maruz kaldığı sorunları yüksek sesle dile getiren kampanyalar gerçekleştiriyoruz. Yıllardır kadın cinayetlerinden, iş gücüne katılımdan adaletsizliğe, çocuk yaşta evliliklerden cam tavanlara kadar her sorunu yüksek sesle dile getiriyoruz. Ancak 2026 eşiğinde durup tabloya baktığımızda, toplumsal cinsiyet eşitliğinde hâlâ gidilecek çok mesafe olduğunu görüyoruz. Bu kendimizle yaptığımız dürüst bir muhasebe. Artık kadın erkek eşitliğinin sağlanması için bir zihniyet dönüşümünün başlaması gereken noktadayız. Bu yüzden bugün sadece bir kampanya yapmıyoruz; herkesi kendini sorgulamaya davet ediyoruz.

DÖNÜŞÜM ERKEKLERLE MÜMKÜN

* Bu yılki kampanyanın odağına erkeklerin ‘Sessiz paydaşlığını’ alan Boyner Grup, filmde eğitimli ve sevgi dolu bir babanın, kızının ‘Kadınlar Günü neden var?’ sorusu karşısında dona kaldığı anları işliyor. Filmdeki bu sessizliğin nedeni ne?

Filmdeki baba eğitimli, sevgi dolu, kızının üzerine titreyen bir baba. Ancak en bilgili babanın bile o saf soru karşısında vereceği yanıtı bilememesi, aslında hepimizin sessizliği. Sadece şiddet uygulayan değil, bu tabloya ses çıkarmayıp konforlu alanına çekilen her erkek de bu tıkanıklığın bir parçası. Bizim amacımız suçlu aramak değil, o sessizliğin içine sığınan ‘paydaşı’ uyandırmak. Çünkü bir dönüşüm istiyorsak, bunu erkekler olmadan asla başaramayız.