Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nde gerçekleştirilen dikkat çekici bir araştırma, bugüne kadar büyük ölçüde israf edilen atık ısının elektrik enerjisine dönüştürülmesini hedefliyor. Bu çalışma, insan vücudu ile çevre arasındaki sıcaklık farkının yanı sıra, araçlar ve sanayi sistemlerinde oluşan ısı kayıplarını termoelektrik prensipler kullanarak enerjiye çeviriyor.
Bu araştırma, uçakların egzoz sistemleri, araçların egzoz manifoldları, balatalar ve motor blokları gibi yüksek sıcaklığa maruz kalan alanların yanı sıra, insan vücudu ile çevre arasındaki sıcaklık farkının da enerji üretiminde değerlendirilebileceğini ortaya koyuyor. Geliştirilen sistem sayesinde daha önce çoğunlukla israf edilen ısının elektrik enerjisine dönüştürülmesi amaçlanıyor. Yapılan çalışmalarda, insan vücudunun yaklaşık 36,5 derecelik sıcaklığı ile ortam sıcaklığı arasındaki fark sayesinde elektrik üretilebileceği belirtiliyor. Bu yöntemin özellikle işitme cihazları, akıllı saatler ve sensör tabanlı giyilebilir teknolojiler gibi düşük enerji tüketimli elektronik sistemlerde pil kullanımını azaltması veya şarj aralığını uzatması bekleniyor. Konuya dair bilgiler paylaşan Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Uçak Mühendisliği Araştırma Görevlisi İlhan Danacı, literatürde sık kullanılan yöntemlerden farklı bir yaklaşım geliştirdiklerini belirterek, “Bilim kurgu filmlerinde insanların bir enerji kaynağı olarak kullanıldığı fikri mevcut. Biz de bu fikri temel alarak, insan vücudu ile çevre arasındaki sıcaklık farkını değerlendirip yenilenebilir bir enerji elde etmeye yönelik bilimsel bir çalışma yürütüyoruz” ifadelerini kullandı.
“Atık Isıyı Faydalı Enerjiye Dönüştürmeyi Amaçlıyoruz”
Atık ısıdan enerji elde etmenin günümüzde önemli bir araştırma alanı olduğunu dile getiren Danacı, “Burada aslında atık olarak ortaya çıkan bir ısıyı, sıcaklık farkı sayesinde elektrik enerjisine dönüştürmeye çalışıyoruz. Küresel ölçekte enerji dönüşüm süreçlerinde enerjinin yaklaşık üçte ikisinin farklı aşamalarda kaybolduğuna şahit oluyoruz. Bu nedenle atık ısının değerlendirilmesi büyük bir önem taşıyor. Uçak ve araç sistemlerinde yüksek sıcaklığa maruz kalan bölgelerin yanı sıra, insan vücudu ile çevre arasındaki sıcaklık farkı da bu bağlamda değerlendirilebiliyor. Örneğin işitme cihazları veya akıllı saatler, insan vücuduyla sürekli temas halinde olan sistemlerdir. Bu temas sayesinde oluşan sıcaklık farkı, elektrik üretimine olanak tanımaktadır. Bu durum, cihazların pil ömrünü uzatabilir veya şarj sıklığını azaltabilir” şeklinde konuştu.
“Giyilebilir Teknolojiler için Destekleyici Bir Enerji Kaynağı”
Çalışmanın uzun vadeli hedeflerine değinen Danacı, “İnsan vücudu kaynaklı sıcaklık farkından elde edilen enerji, doğrudan yüksek güçlü cihazları çalıştırmak için değil; giyilebilir teknolojiler ve düşük güç tüketimli elektronikler için destekleyici bir enerji kaynağı olarak değerlendiriliyor. Bu alanda dünya genelinde çeşitli çalışmalar mevcut. Ancak biz, iletken ve yalıtkan polimerleri bir araya getirerek farklı bir malzeme yaklaşımı geliştirdik. Bu projeyi TÜBİTAK'a sunduk ve başarıyla tamamladık. Bilim kurgu filmlerindeki fikirlerden esinlenerek, gerçekçi ve uygulanabilir bir mühendislik çözümü ortaya koymayı hedefledik” dedi.
