Soğuk Bahane, Zamlar Şahane

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Yanlış ekonomi politikaları, vatandaş ve çiftçiyi zor durumda bırakıyor. Son dönemde sebze ve meyve fiyatlarında yaşanan fahiş artışlar zirai don, sel veya hortum gibi doğal olaylara atfediliyor. Yüksek fiyatlar nedeniyle vatandaş, kış sebzeleri ve meyvelerine ulaşmakta zorlanıyor. Hal fiyatları bile cep yakarken, tarladan sofraya birçok ürünün fiyatı dört katına kadar yükseldi. Birkaç hafta önce üreticinin 50 TL'ye sattığı salatalığın fiyatı marketlerde 200 TL'ye ulaştı. Yine birkaç hafta önce 20-30 TL arasında satılan kabağın fiyatı 100 TL'yi aştı. Sivri biber kg fiyatı 130 TL'yi geçerken, marketlerde maydanozun demeti 30, kıvırcığın ise 45 liradan satılıyor.

5 AYDIR DÜŞÜYOR

İstanbul Avrupa Yakası Hal Müdürlüğü'nde son bir ayda bazı ürünlerin fiyatları katlandı. Halde 6 Ocak'ta 80 TL olan domatesin kilogram fiyatı 115 TL'ye, 105 TL olan çalı fasulyesi ise 215 TL'ye yükseldi. Kabak fiyatı da 60 TL'den 115 TL'ye çıktı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), gıda enflasyonunu Ocak 2026'da aylık %6.59 olarak hesapladı. Küresel gıda fiyatları ise üst üste beşinci ayda da düşüş gösterdi. TÜİK, Ocak 2026’da gıda fiyatlarının yıllık %31.69 arttığını belirtirken, TEPAV tarafından hesaplanan Gıda Fiyat Endeksi aylık %5.17 yükseldi.

MESELE HAVA DEĞİL

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, Ocak 2026'da süt ürünleri, şeker ve et ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki düşüşte öncülük etti ve üst üste beşinci ayda da gerileme gösterdi. FAO Gıda Fiyat Endeksi, Ocak ayında bir önceki aya göre %0.4, bir yıl öncesine göre ise %0.6 düşüşle ortalama 123.9 puan olarak kaydedildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Ocak ayı enflasyonunun yüksek gelmesinin gıda fiyatlarından kaynaklandığını ve bu yüksekliğin olumsuz hava koşullarına bağlanabileceğini ifade etti.

CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, Şimşek'in enflasyon bahanesine itiraz ederek, “Eksi 10 derecelik İsviçre’de enflasyon %1 bile olmuyor. O zaman mesele hava durumu değil, milyonları açlığa terk eden ekonomi politikası” dedi.

TENCERENİN KAYNAMASI ZORLAŞIYOR

Nişantaşı Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Caner Özdurak, “Küresel piyasalarda fiyatlar düşse de bizde üretimin can damarı olan mazot, gübre ve tohum gibi girdilerin kur baskısıyla pahalı kalması, dünya ile aramızdaki makasın açılmasına neden oluyor. Çiftçimiz her sezon bir önceki yıla göre daha yüksek maliyetlerle toprağa girdiği için, bu durum doğal olarak raflardaki fiyatlara yansıyor. Domates, biber ve yumurta gibi temel malzemelerin maliyetinin artması, küresel fiyat düşüşlerinin mutfağımıza uğramadığını gösteriyor. Üretim maliyetlerini düşürecek adımlar atmadıkça, dünya gıda bolluğu yaşasa bile bizde bir tencere yemeğin kaynaması her geçen gün daha da kıymetli hale geliyor” açıklamasında bulundu.

YENİ ZAMLAR KAPIDA

Türkiye Ziraatçılar Derneği Genel Başkanı Hidayet Muslu, tarımsal ürünlerdeki fiyat artışının soğuk hava ve iklim değişikliğine bağlanamayacağını belirterek, “Fiyat artışını havaya bağlamak kadercilik. Türkiye’de uygulanan yanlış politikalar yüzünden çiftçi tarımdan uzaklaştı. Ekim alanları düştü. İklim değişikliği sadece bizi mi etkiliyor? Elbette belli dönemlerde hava koşulları üretimi etkileyebilir. Ama tarım da çiftçi de kaderine terk edilemez. İklim dengesizliklerine karşı daha fazla sigorta sistemleri devreye alınmalı ve destekler sağlanmalıdır” dedi. Muslu, maliyet artışları ve döviz kaynaklı girdi artışları nedeniyle vatandaşın artık ucuza ürün yiyemeyeceğini ve yeni zamlara hazırlıklı olunması gerektiğini vurguladı.